آيا ميشل هانكه بر صندلي اسكار مي‌نشيند ؟!

الناز خمامي‌زاده

رابطه ميشل هانكه، كارگردان فرانسوي برنده نخل طلاي بهترين كارگرداني كن ۲۰۱۲ با مصاحبه كردن و گفت‌و‌گو با رسانه‌ها همچون رابطه كارد و پنير است. كارگرداني كه در مكتب سينماگراني چون تاركوفسكي، برگمن و آنتونيوني رشد كرده است، بسيار كم مصاحبه مي‌كند اما از نادر كارگردانان واقعيت‌گراي سينماي غرب است كه كمتر پيش آمده همچون بسياري از كارگردانان ديگر سيستم سينماي غرب هنرش را به منافعش بفروشد و سپس تريبون را دستش بگيرد و به اقدامات پشت سر خود ببالد. 

او فيلمي را ساخته كه تماشاگر در پايانش ترحم شديدي را در قبال مسلمانان در وجود خود حس مي‌كند و به شدت در قبال بي‌اعتمادي‌ها احساس مسئوليت مي‌كند؛ فيلمي كه ترحم‌آميزترين احساسات و عواطف انساني را در مواجهه با حقايق غير انساني متداول در جهان بر مي‌انگيزد. هانكه قبلاً در اظهارنظري از فيلم‌هايش به عنوان ابزار مبارزه عليه سينماي پرخاشگر و مانع‌برانداز امريكا ياد كرده و گفته بود كه سينماي امريكا هيچ فضايي براي سؤال پرسيدن يا تفاسير شخصي را باقي نمي‌گذارد و از اين حيث مخاطب را خلع قدرت مي‌كند. هانكه از جمله شخصيت‌هاي هنري است كه بسيار كم با رسانه‌هاي دور واطرافش مصاحبه مي‌كند. بسياري از منتقدان از هانكه به عنوان شخصيتي تلخ و نچسب ياد مي‌كنند با اين حال فيلم «آمور» يا همان «عشق» هانكه كه بهترين فيلم جايزه كن شد امتياز و رتبه سوم برترين فيلم سال ۲۰۱۲ را از نگاه گروهي از منتقدان و كارشناسان سينمايي به خود اختصاص داد.
 
از اين حيث اين فيلم يكي از پيشتازان كسب جايزه اسكار در بخش فيلم‌هاي خارجي‌زبان است. منتقدان از فيلم «عشق» هانكه به عنوان يكي از نادر فيلم‌هايي ياد مي‌كنند كه بسيار مصمم و سفت و سخت به موضوع مرگ مي‌پردازد؛ موضوعي كه به نظر مي‌رسد بسياري از فيلمسازان دنياي غرب عمدتاً از آن هراس داشته باشند يا به دليل بي‌ميلي هرگز به‌سراغ آن نروند. هانكه كارگرداني است كه بر اساس آنتاگونيسمي دوستانه بارها از رقابتش با ترنس ماليك و فيلم‌هايش سخن گفته است.
 
با اين وجود به نظر مي‌‌رسد كه هيچ‌كس حتي ترنس ماليك هم نتواند جايگاه او را اشغال كند. نوع نگاه ميشل هانكه به دنياي واقعي و سبك منحصر بفردش در واگويي معضلات اين دنيا در قالب فيلم‌هايي كه هر يك به ماندگارترين آثار سينماي جهان بدل مي‌شوند اين انتظار را كه نام هانكه در رديف اول برترين فيلم سينمايي خارجي زبان اسكار قرار بگيرد دور از ذهن نمي‌سازد.