كتابهايي كه به سرعت در ميان مردم جاي خود را باز كردهاند. كتابهايي كه نه برگرفته از ادبيات روشنفكري غربزده هستند و نه ادعاهاي روشنفكري را با خود يدك ميكشند، اما مردم را به خود جذب كرده و در مدت كوتاهي چندين نوبت تجديد چاپ شدهاند.
به گزارش «جوان»، پنجمين جشنواره جايزه ادبي جلال قرار است در شب اول آذر، سالگرد تولد جلال آلاحمد برگزار شود. جايزه ادبي جلال يكي از مهمترين جايزه بخش ادبيات كشور به شمار ميرود. اين جايزه به افتخار جلال آل احمد نويسنده سرشناس معاصر طراحي شده است. طبق آييننامه و دستور العمل برگزاري جايزه ادبي جلال كه در سال ۸۵ به تصويب شوراي عالي انقلاب فرهنگي رسيده است، هدف از اهداي جايزه ادبي جلال آل احمد، ارتقاي زبان و ادبيات ملي ـ ديني مبني بر بزرگداشت پديدآورندگان آثار برجسته، بديع و پيشرو است و تشويق و ترغيب نويسندگان، منتقدان، مستندنويسان و تاريخ نگاران بايد در جهت اهداف پيشگفته باشد. اولين دوره آن نيز در سال ۱۳۸۷ برگزار شد و اكنون سال پنجم برگزاري آن است.
كتابهاي «قسمت دوم» نوشته هاشم حسيني، «كمي ديرتر» نوشته سيدمهدي شجاعي، «مبصر كلاس هشتم» نوشته سيدحسن حسيني ارسنجاني، «قديس» نوشته ابراهيم حسن بيگي، «پريباد» نوشته محمدعلي علومي و «حافظ هفت» نوشته اكبر صحرايي به مرحله نهايي داوريها راه يافتند. در بخش نقد ادبي نيز كتابهاي «مولوي و اسرار خاموشي» نوشته علي محمدي آسيابادي، «درآمدي بر بينامتنيت» تأليف بهمن نامورمطلق، «فرهنگ توصيفي نقد و نظريههاي ادبي» نوشته فاطمه مدرسي، «عقل سرخ» تأليف تقي پورنامداريان، «موج و مرجان» تأليف مجتبي بشر دوست، «شاهنامه از دست نويس تا متن» نوشته جلال خالقي مطلق، «فرهنگ شاهنامه» نوشته علي رواقي، «ادبيات داستاني ايران» تأليف محمدرضا سرشار در مرحله نهايي داوري حضور خواهند داشت.
در بخش تاريخنگاري، هيچ اثري به تشخيص هيئت داوران به مرحله دوم داوريها راه نيافت و در بخش مستندنگاري نيز كتابهاي «پايي كه جاماند» تأليف سيدناصر حسيني پور، «در وادي عشق» نوشته عبدالرحيم اباذري، «سفير هزار۷ روزه» تأليف حسين روحاني صدر، «خاطرات و اسناد فيروزيان» نوشته رحيم نيكبخت، «شيخ المعاونين ما كجاست؟» نوشته حسين روحاني صدر، «نورالدين پسر ايران» تأليف معصومه سپهري و در نهايت كتاب «خاطرات و ملاحظات» نوشته سيدعلي محمد دولت آبادي و درگروه زندگينامههاي غيرداستاني نيز كتاب «شرح اسم» تأليف سيد هدايت الله بهبودي جواز حضور در مرحله دوم را دريافت كردند.
نگاهي گذرا به ليست كتابهاي حاضر در جايزه جلال، ميتواند مؤيد اين مطلب باشد كه ذائقه كتاب خواني مردم در حال تغيير به سمت و سوي ديگري است. نويسندگاني كه اكثراً بعد از انقلاب اسلامي وارد عرصه نويسندگي شدهاند و از ميان آنها عدهاي نيز جزو نسل سوميهاي انقلاب به شمار ميروند. پيش از اين نيز كتاب «دا» توانسته بود جايزه جلال را از آن خود كند. امسال نيز بايد منتظر بود و ديد كه كدام يك از اين كتابها ميتوانند جايزه ۱۱۰ سكهاي جلال را به دست آورد. شرح اسم، كتابي است به قلم هدايت الله هاشمي كه براي اولين بار به شرح زندگاني حضرت آيت الله خامنهاي رهبر معظم انقلاب در پيش از انقلاب اسلامي ميپردازد. با آنكه به طور معمول كتابهاي بيوگرافيك مخاطبين خاص خود را دارند، اما شرح اسم توانسته است جاي خود را در ميان خوانندگان و علاقهمندان به تاريخ و ادبيات باز كند. پايي كه جا ماند، سيد ناصر حسينيپور، خاطرات روزانه آزادهاي است كه به صورت مشروح به اتفاقات دوران اسارت وي ميپردازد.
نورالدين پسر ايران، خاطرات سيد نورالدين عافي است؛ پسر ۱۶ سالهاي كه راهي جبهه ميشود. نورالدين نزديك به ۸۰ ماه از دوران جنگ تحميلي را به رغم جراحات سنگين و شهادت برادر كوچكترش سيد صادق ـ در برابر چشمانش ـ در جبهه ماند و در عملياتهاي متعددي حضور داشت و جانباز ۷۰ درصد دفاع مقدس است.
رويكرد مثبت مردم به كتابخواني و آن هم كتابهايي از اين جنس درست در زماني رخ ميدهد كه در ساير حوزههاي فرهنگي شاهد نوعي سكون و ركود هستيم. سينما با آنكه حوزه نفوذي بسيار گسترهتري از كتاب و كتابخواني دارد، روزهاي بسيار بدي را پشت سر ميگذارد به خصوص فيلمهايي كه كارگردانانش ادعاي روشنفكري دارند.
اين ركود و حتي به برزخ نمايش يا عدم نمايش نيز كشيده شده است و مسئولان فرهنگي بر سر دوراهي نمايش فيلمهاي چالش برانگيز يا فرستادن آنها به آرشيو سرگردان هستند. سينماي بعد از انقلاب در حالي با ريزش مخاطب روبهرو شده است كه ادبيات انقلاب به سرعت بر ميزان خوانندگان خود ميافزايد. اكنون با گذشت بيش از سه دهه تجربهاندوزي نويسندگان نسل انقلاب، نوبت به برداشت داشتههاي آنها و بلوغ فكري است كه ميتواند آينده كتاب و ادبيات داستاني بعد از انقلاب را بيمه كند.
