
نگهداري شهر نيازمند منابع و هزينههاي بسياري است، از نظافت شهري گرفته تا اجراي پروژههاي عمراني. در اين ميان شهر تهران با وسعت ۶۰۰ كيلومتر مربع و جمعيت ۱۰ ميليوني در تمامي بخشهاي آن از ارائه خدمات شهري تا مديريت پسماند با هزينههاي بسياري اداره ميشود. بخشي از اين هزينهها به صورت مستقيم از سازههاي شهري و بخشي ديگر از مراكز كار و كسب تأمين ميشود. مشاركت شهروندان در پرداخت عوارض قانوني همچون عوارض نوسازي و مديريت پسماند به نوعي كمكي است به مديريت شهري و سهيم شدن شهروندان در اداره شهر.
بخشي از درآمد پايدار شهري نيز با پرداخت عوارض تأمين ميشود بر اين اساس انتظار ميرود با مشاركت شهروندان در پرداخت عوارض شهري كيفيت ارائه خدمات شهري كه مستقيماً با زندگي شهروندان در ارتباط است نيز مطلوبتر شود تا ميزان مشاركت شهروندان در اداره شهر بيش از گذشته توسعه يابد. به منظور آگاه شدن از چگونگي دريافت عوارض و روند اجرايي در حصول مطالبات شهري با مهدي رزمي، مديركل تشخيص و وصول درآمد شهرداري تهران به گفتوگو پرداختيم كه در ادامه ميخوانيد.
چه عوارضي از شهروندان توسط شهرداري دريافت ميشود؟ در حال حاضر شهرداري با مصوبه شوراي شهر و همچنين قوانين موجود سه كد درآمدي شامل عوارض نوسازي، كسب و پيشه و بهاي خدمات و مديريت پسماند در بخش مسكوني و تجاري و اداري را به صورت سالانه دريافت ميكند. بخشي از اين عوارض به صورت عوارض محلي است و بخشي مربوط به عوارضي است كه تحت عنوان عوارض نوسازي از سال ۱۳۴۸ در سراسر كشور دريافت ميشود.
درآمد حاصله از عوارض و فيشهاي صادره چقدر است؟ درآمد حاصله حدود ۳۰۰ تا ۳۵۰ ميليارد تومان است كه اگر تمامي فيشها پرداخت شود به واقع درآمدهاي اين بخش تأمين ميشود و بخشي هم به صورت معوقه باقي مانده است. با اين حال اين درآمد در برابر بودجه شهري كه حدود ۹ هزار ميليارد تومان است بخش بسيار كمي را در برميگيرد.
معمولاً وصول عوارض شهرداري از اين فيشها صددرصد نبوده و از فيشهايي كه امسال نيز صادر شده دو سوم آن و حدود ۷۰ درصد مربوط به معوقههايي است كه شهروندان بايد در سالهاي گذشته ميپرداختند. با اين اوصاف پيشبيني ميشود امسال درآمد حاصله از فيشهاي جاري حدود ۲۰۰ ميليارد تومان باشد.
چرا جايزه خوش حسابي براي شهروندان در نظر گرفتهايد؟ شهروندان در شهر زندگي ميكنند پس بايد بخشي از هزينههاي شهري را پرداخت كنند و هرچه اين پرداختها سريعتر صورت گيرد مديريت شهري در ارائه خدمات و نگهداري شهر نيز فعالتر عمل خواهد كرد. به منظور تشويق شهروندان در مشاركت و اداره شهر براي پرداخت عوارض تا پايان سال، ۱۰ درصد جايزه خوشحسابي در نظر گرفته شده است و اگر شهروندان عوارض خود را تا پايان آبان ماه پرداخت كنند از جوايز ديگري نيز بهرهمند خواهند شد.
در صورت اعتراض شهروندان به مبالغ عوارض صادره از سوي مديريت شهري چه اقداماتي براي پاسخگويي و راهنمايي شهروندان در نظر گرفته شده است؟ براي پاسخگويي به سؤالات و اعتراضات احتمالي شهروندان چهار كانال در نظر گرفته شده است.
يكي از اين كانالها مراجعه شهروندان به سايت tehran.ir است كه بتوانند هم عوارض شهري را به صورت اينترنتي پرداخت كنند و هم اگر اعتراضي داشتند اعلام كنند و همچنين امكان تقسيط عوارض نيز در اين بخش گنجانده شده است.
كانال ديگر پاسخگويي از سوي اين اداره كل در بزرگراه نواب صفوي و جنب پل امام (ره) است كه كارشناسان در ستاد پاسخگويي آماده ارائه خدمات به شهروندان هستند. همچنين شهروندان ميتوانند با مراجعه به دفاتر خدمات الكترونيك شهر در محله خود پاسخ را دريافت كنند. همچنين برخي از شهروندان اعتراضهاي خود را از طريق سامانه ۱۸۸۸ و ۱۳۷ اعلام ميكنند كه پس از انعكاس به مناطق و اين اداره كل، پاسخ اعتراضات شهروندان ارائه ميشود تا رفع ابهام صورت گيرد دراين زمينه اگر اعتراض به اعضاي شورا هم برسد ما موظف به پاسخگويي به ابهامات هستيم.
نپرداختن عوارض چه عواقبي را براي شهروندان به دنبال دارد؟ معمولاً بيشتر شهروندان و كسبه در بخشهاي حقيقي و حقوقي عوارض را پرداخت ميكنند ولي در صورت نپرداختن عوارض علاوه بر عوارض ديركرد، قطع برق و گاز براساس قوانين نيز در نظر گرفته شده است با اين حال مديريت شهري به دنبال سياستهاي تشويقي است تا اينكه به دنبال ابزار قانوني براي اجبار كردن شهروندان برود. اخطار طبق موازين قانوني براي اين عده كه بسيار هم كم هستند صادر ميشود.
هر چند هرگونه نقل و انتقال و خريد و فروش املاك منوط به تسويه حساب عوارض شهري است با اين حال انتظار ميرود كه شهروندان، مديريت شهري را در اجراي پروژههاي شهري در بخشهاي مختلف بيش از گذشته ياري كنند چرا كه طبق قانون شهرداريها خودكفا هستند و درآمدها و هزينههاي شهري از شهروندان وصول ميشود كه اين اقدام ميتواند كمكي براي گسترش و توسعه منابع درآمدي پايدار براي شهر باشد تا بتوان خدمات مطلوبتري ارائه كرد.