مشهد سومين شهر از نظر داشتن مساحت بافت فرسوده بعد از تهران و تبريز است. مساحت بافت فرسوده تهران ۳ هزار و ۲۶۸ ، تبريز ۲ هزار و ۵۲۲ و مشهد ۲ هزار و ۲۹۲ هكتار و جمعيت ساكن در بافتهاي فرسوده شهر مشهد ۵۱۹هزار و ۸۵۲ نفر است. مساحت بافتهاي فرسوده در ايران حدود ۶۳ هزار هكتار است و در مجموع از ميان ۴۱۴ شهر بالاي ۱۲ هزار نفر كشور بافتهاي فرسوده ۳۵۵ شهر تعيين كه از اين تعداد، محدوده بافت فرسوده ۲۶۰ شهر با جمعيت شهري قريب به ۲۹ ميليون نفر در مراجع ذيصلاح به تصويب رسيده است.
بیش از چندین سال از آغاز طرح مجد که از طرحهای بزرگ بهسازی بافتهای فرسوده اطراف میدان شهدا است میگذرد.
طرحی که متاسفانه با گذشت مدت زیادی با وجود تزریقهای مالی همچون فروش اوراق مشارکت و ...از برنامه زمانبندی تعریف شده عقب بوده و تاکنون از ۳۶ برج و ساختمان اداری و تجاری و همچنین سایر ریز پروژهها تعداد اندکی به بهره برداری رسیده است که در کل طرح، پیشرفتی را دربر نمیگیرد.
حال که چندین سال از آغاز عملیات عمرانی این طرح بزرگ میگذرد از چند ماه گذشته ساخت بزرگترین پارکینگ زیرسطحی در این محدوده آغاز شده است تا شاید با اتمام آن و بازگشایی خیابان شهید قرنی به حرعاملی تغییر و پیشرفتی در این طرح بزرگ رخ دهد.
انتقاد از روند کند اجرای طرح
متاسفانه در اجرای این طرح تاکنون اشتباهات زیادی صورت گرفته که همه افراد به دنبال دریافت منفعتهای شخصی بودهاند به همین دلیل پیشرفتی در کارهای عمرانی آن دیده نمیشود.
اینها صحبت های جواد داوودآبادی رییس کمیسیون فني و عمراني و طرح ريزي شهري شورای اسلامی شهر مشهد است که با انتقاد از روند کند اجرای طرح مجد در این کلانشهر صحبت کرده و ادامه داد: اگر روال به همین صورت پیش رود تا ۲۰ سال آینده هم نمیتوان توقعی برای افتتاح پروژههای طرح مجد داشت.
وی تاکید کرد: باید برای سرعت بخشیدن به اجرای طرح مجد جلسهای برگزار و امور شفافسازی شود تا شاید با تصمیمگیری جدید بتوان روال کار را تغییر داد و این طرح بزرگ که تاکنون بحثهای مالی زیادی را به خود جذب کرده است به سرانجامی برسد.
شاید دههفجر
شهردار منطقه ۲ مشهد از روند اجرای عملیاتهای عمرانی طرح مجد دفاع کرد و گفت: مجد از طرحهای بزرگی است که تعدادی ریز پروژه با هدف بازسازی و بهسازی بافت فرسوده و ایجاد خدمات عمومی در این محدوده در حال انجام است.
رضا ظفرجعفرزاده با اشاره به مشارکت ۳۰ الی ۴۰ درصدی وزارت راه و شهرسازی در طرح مجد، عنوان کرد: بالاخره این بافت از محدودههای قدیم شهر مشهد بوده و فعالیت در آن نیازمند تحصیل حریم است که در پیشروی این طرح باید این مسائل مد نظر قرار گیرد.
وی ادامه داد: در حال حاضر در خیابان مجد یک پروژه طبقاتی در حال اجراست که این پروژه سه طبقه پارکینگ، طبقهسواره رو و پیادهراه را شامل میشود.
به گفته وی تحصیل حریم املاک در مسیر خیابان مجد حدفاصل خیابان شهید قرنی و عامل به جز دو قطعه انجام شده است که بر همین اساس ادامه عملیاتهای عمرانی سایر پروژهها در حال پیگیری است.
ظفرجعفرزاده اضافه کرد: بعد از تملکات صورت گرفته برابر توافقات انجام شده طبقه همکف خیابان مجد که برای عبور سواره و پیاده در حال تکمیل شدن است تا دههفجر امسال به بهرهبرداری خواهد رسید.
وی در ادامه سخنان خود از ساخت بزرگترین پارکینگ زیرسطحی کشور در طرح مجد یاد کرد و افزود: عملیات عمرانی این پارکینگ نیز در مساحت بیش از ۳۰ هزار مترمربع در طرح مجد در حال تکمیل شدن است. پارکینگ مورد نظر با ظرفیت ۱۳۲۰ خودرو تا دو سال آینده برای پاسخگویی به کمبود پارکینگهای خیابانهای اطراف محدوده میدان شهدا افتتاح خواهد شد.
بازسازی حریم حرم چندی پیش استاندار خراسان رضوی اعلام کرده بود، بانک مرکزی از طریق بانک های عامل برای آزادسازی اراضی و تکمیل معابر عمومی و زیرساخت های بافت فرسوده حرم مطهر رضوی، ۱۰هزار میلیارد ریال اختصاص داده است.
محمود صلاحی اظهار داشت: این مبلغ در چهارمین سفر استانی دولت به خراسان رضوی اختصاص یافته است که بانک مرکزی این تسهیلات را در قالب یک دوره مشارکت سه ساله با تنفس یک ساله در قبال ترهین املاک و اراضی آزادسازی شده پرداخت می کند و در این زمینه هم اکنون بسیاری از هتل ها و مغازه های این منطقه تملک شده و بخش های قابل توجهی از آن در حال نوسازی و بازگشایی است.
احداث بوستان مجد ساخت انواع فضاهای سبز از جمله ریزپروژههایی است که در کنار واحدهای تجاری و اداری طرح مجد تعریف شده و بعد از تحصیل حریم عملیات آن آغاز خواهد شد. احداث فضای سبز در طرح مجد به صورت بوستان بوده و در ارتقای وضعیت این محدوده تاثیر بسزایی خواهد داشت.
به گفته شهردار منطقه ۲ مشهد پارک محله مجد در مساحتی به متراژ ۱۵۰۰ مترمربع بعد از تحصیل حریم املاک مورد نظر اجرایی خواهد شد
مشکلات موجود
مشكلات اقتصادي قولنامهاي و يا تصرفي و عدم داشتن سند، نبود مديريت، هماهنگ و يكپارچه در محدودههاي نيازمند نوسازي و وجود محدوده وسيعي در بافتهاي مركز شهري كه واجد كيفيت نامطلوب به لحاظ عملكرد كالبد و سيماي شهري و مقاومت در برابر سوانح و كاربري نامناسب شهري، بخشي از مشكلات بافتهاي فرسوده شهر مشهد است.
فقدان مكانيسمهاي حمايتي و هدايتي مناسب در حوزههاي مادي ـ قانوني در نسبت به ساكنان مالك در بافتهاي فرسوده بهمنظور ايجاد عملكردهاي نوسازي، غير منعطف و ناكارآمد بودن فرامين اسناد فرادست در قالب ضوابط و مقررات در نسبت با اين نوع بافتها نيز بخشي ديگر از مشكلات است.
ضعف مالي اكثر ساكنين كه سبب شده عليرغم تمايل مردم به بازسازي واحدهاي مسكوني، روند نوسازي كندي داشته باشد، برخوردار نبودن از استاندارهاي لازم و عدم تمايل سرمايه گذاران به سرمايهگذاري در بازسازي اكثر پهنههاي فرسوده به علت واقع شدن اين پهنهها در محدودههاي محروم و عدم ايجاد جاذبههاي لازم از سوي متوليان ساماندهي نيز از معضلات بافتهاي فرسوده است.
