در اين راستا، روند اسلامي شدن حكومتهاي كشورهايي كه در منطقه خاورميانه قرار دارند، موجي را در سراسر جهان به وجود آورده است كه بنا بر بيانات رهبر معظم انقلاب، در سراسر جهان توسعه پيدا ميكند. در اين حوزه، نقش مردم به عنوان نيروهاي مسلمان كه خواهان سلطه اسلام در كشور هستند، نقشي اساسي است و شايد در اين راستا بتوان نقش دانشجويان را به عنوان نيروهاي فرهيخته، بيشتر از ديگران دانست.
مردم كشورهاي جهان اسلام در اين حوزه از مردم كشورمان الگو ميپذيرند و همين موضوع، حساسيت وظايفي را كه بر عهده مردم ايران است، دو چندان ميكند.
علي آدمي، مديركل دفتر مطالعات فرهنگي و برنامهريزي وزارت علوم، تحقيقات و فناوري در اين باره و با اشاره به حضور نخبگان، جوانان، دانشگاهيان و مردم كشورهاي مصر، ليبي، تونس و... در منطقه خاورميانه اظهار ميكند: استكبارستيزي، استعمارستيزي و حضور مردم در صحنه از جمله موضوعاتي هستند كه زمينه تغيير ژئوپلتيك و ژئواستراتژيك منطقه را به وجود ميآورند. آدمي از تنظيم روابط برخي قدرتهاي جهان با اين كشورها و براساس منافعي كه آنان در منطقه داشتند ياد ميكند و با اشاره به رابطه حسني مبارك با رژيم صهيونيستي ادامه ميدهد: مختصات اين روابط هماكنون در حال تغيير است و جغرافياي سياسي و روابط قدرت در منطقه خاورميانه شكل جديدي به خود ميگيرد كه اكنون در حال رقم خوردن است.
برخي برههها در تاريخ بشريت به وقوع پيوسته كه سرنوشت كشورها، قدرتهاي منطقهاي و سازمانهاي بينالمللي را در مقاطعي از زمان تغيير داده است. جنگ جهاني اول و انقلاب كبير روسيه كه در سال ۱۹۱۸ به وقوع پيوست، همچنين پيدايش سازمان بينالملل اول كه پس از آن سازمان ملل كنوني تأسيس شد، تشكيل شوراي امنيت و به تبع آن جنگ سرد و رويداد ۱۱ سپتامبر و ديگر اتفاقهايي كه در منطقه روي داد، همگي زمينهساز اتفاقاتي هستند كه هماكنون در منطقه رخ ميدهند. وي از حجم سياسي و تأثيرگذاري بيداري اسلامي، همانند جنگ جهاني اول ياد ميكند و ميافزايد: اين واقعيت در حال وقوع است و نقشي كه دانشگاه در اين ورطه ايفا ميكند نيز از اهميت بسزايي برخوردار است. دانشگاهيان به عنوان نيروي پيشرو كه آزاديبخش است و ميتواند در انتقال تفكر به جامعه نقش مهمي داشته باشد از اهميت بسزايي برخوردار هستند. دانشگاهيان ميتوانند مفهومسازي كنند و در بازه زماني كه پيش رو دارند، اين مفاهيم را ترويج، بسط و توسعه دهند. در اين راستا، بخشي از شعارهاي محوري كه در كشورهاي مسلمان سرداده ميشود، توسط دانشگاهيان توليد ميشود و در ميان مردم امتداد پيدا ميكند كه از آن جمله ميتوان به اين شعار كه «مردم ميخواهند نظامشان ثابت شود» اشاره كرد.
اين كارشناس به حجم فراوان نيروهايي كه در ميدان التحرير قاهره حضور پيدا ميكنند اشاره ميكند و ادامه ميدهد: بيشتر اين نيروها را جوانان و دانشگاهيان تشكيل ميدهند. اگرچه انقلابي كه در حال وقوع است، به طور كامل توسط نخبگان اداره نميشود و برخي عوامل اقتصادي و گروه متوسط جامعه كه توزيع ثروت را ناعادلانه ميدانند در اين ميان نقش دارند، ولي نميتوان گروه دوم را پيشرو دانست زيرا توانايي مفهومسازي و بسط و گسترش آن را ندارند.
مديركل دفتر مطالعات فرهنگي و برنامهريزي وزارت علوم در ادامه سخنانش اظهار ميكند: نيروهاي قشر متوسط اين كشورها براساس نيازهاي روزمره وارد عرصه ميشوند و چون آرمانهاي راهبردي ندارند، پس از مدتي تمايلاتشان فروكش ميكند، در حالي كه اين ويژگي را در ميان دانشگاهيان و نخبگان ميتوان ديد كه پس از مفهومسازي، بر سر آرمانهايشان ميمانند و روحيه آزاديطلبي را در كشورهاي اسلامي تداوم ميبخشند. ارزشهايي كه در اين حركتها ديده ميشود، باعث شده است تا جريان در حال وقوع، به بيداري اسلامي شهرت پيدا كند و اين حركت، برگرفته از تعاليم مشترك الهي و انساني است. اين مشتركات بر اساس نيازهاي اوليه فطري بشري شكل ميگيرد كه بر ارزشها، اخلاق، معنويت و آزاديخواهي دروني انسانها مبتني است. وي با تأكيد بر اينكه الگوي كشورهاي اسلامي لزوماً نبايد مانند ايران باشد، ميگويد: هر كشوري الگوي خاص خود را دارد و ما تصور ميكنيم كه بسياري از اين الگوها داراي ريشههاي مشترك و قابل گفتوگو هستند. بايد در برخي لايههاي دانشگاهي بر اين موضوع تأكيد شود تا به بيداري اسلامي فقط به مثابه يك رويداد عادي بينالمللي نگريسته نشود، بلكه با ارائه بحث و گفتوگو، تشكيل مجامع فكري، كرسيهاي آزادانديشي و اتاق انديشه، درباره آن فكر شود.
كرسيهاي آزادانديشي و بيداري اسلامي حجتالاسلام والمسلمين علي عسگري، مشاور رئيس و رابط پارلماني مركز تحقيقات استراتژيك مجمع تشخيص مصلحت نظام، با اشاره به جريان بيداري اسلامي و نقش دانشگاهها در اين جريان ميگويد: دانشجويان از جمله مهمترين سرمايههاي امام راحل(ره) در جريان پيروزي انقلاب اسلامي بودند و اكنون نيز ميتوانند در جريان بيداري اسلامي تأثير فراواني داشته باشند. قشر دانشجو در كنار سرمايه فكري امام خميني(ره)، از مهمترين سرمايههاي پيروزي انقلاب اسلامي به شمار ميرود.
عسگري ميافزايد: امام خميني(ره) نه از سرمايه سياسي بهرهمند بود كه مهرههايي اثرگذار در جريان پيروزي انقلاب اسلامي باشند و نه سرمايه اقتصادي در اختيار داشت تا به اين جريان در حال شكلگيري كمك كنند، البته شخصيتهايي همچون آيتالله بهشتي، مطهري، رجايي، باهنر و... از شخصيتهاي مهم در دوران پيش از پيروزي انقلاب بودند، ولي از نظر سياسي در دستگاههاي آن روز هيچ قدرتي نداشتند.عسگري در ادامه اين مطلب با مقايسه امام خميني(ره) و رسول گرامي اسلام(ص) در جريان پيروزي نهضت اسلام ميگويد: امام خميني(ره) از قدرت نظامي برخوردار نبود و در مواردي هم كه پيشنهادهايي در اين خصوص به ايشان ميشد، حضرت پاسخ منفي ميدادند و به قدرت نظامي و اقتصادي اعتقاد نداشتند.
سالهاي صدر اسلام نيز با همين ويژگيها شكل گرفتند، رسولالله(ص) نيز تا پيش از هجرت به مدينه از قدرت نظامي و سياسي برخوردار نبودند، وقايعي كه در ترور حضرت(ص) در ليلهالمبيت و... روي داد، بيانگر همين مسئله است. وي با يادآوري اينكه فكر و فرهنگ از مهمترين قدرتهاي امام راحل در جريان پيروزي بودند، ادامه ميدهد: توليد فكر در شكل عملياتي و كاربردي كه سبب بسيج تودهها و اقشار و بسيج جوانان و انرژيهاي سرشار از قدرت و شعور ميشدند، در راستاي به كارگيري اين قدرتها به وجود ميآمد. عسگري، بيداري اسلامي را كه هماكنون در جهان اسلام در حال وقوع است، براي نظام جمهوري اسلامي، ملت ايران، پيروان ولايت و دلسوزان اسلام و انقلاب، يك فرصت ميداند كه نبايد از آن غفلت كرد. وي ميگويد: اگر بخواهيم از اين موضوع غافل نشويم، بايد كرسيهاي آزادانديشي و نهضت نرمافزاري را در دانشگاهها مدنظر قرار دهيم، همچنين توليد فكر از سوي نخبگان، موضوعي است كه در جريان بيداري اسلامي تأثير بسيار دارد و نخبگان دانشگاهها بايد ميداندار فعاليتهاي فكري و فرهنگي باشند. وي اظهار ميكند: بسيجي، همانند آنچه براي براندازي نظام شاه صورت گرفت، در جهان اسلام بايد تشكيل شود كه ادامهدهنده راه انقلاب در ايران باشد.
اين بسيج همچنين بايد از جريان هشت سال دفاع مقدس نيز الگو بگيرد. وي با اشاره به نقش زينبي زنان در جنگ تحميلي و ارج و قربي كه امام راحل(ره) براي زنان در ارائه كرامت، عزت و نقشآفريني آنان قائل شدند، از تهييج معنويت، بسيج درونمايه و عشق خدادادي كه احساس هويت و معنويت را در انسان زنده كند، ياد كرد كه ميتواند زمينهساز برداشتن گامهاي بلندي در اين راستا باشد. مشاور مجمع تشخيص مصلحت نظام همچنين ميگويد: اگر وارد چرخه و مداري شويم كه از ويژگيهاي يادشده برخوردار باشد، ميتوانيم پيشروتر از بسياري جريانها باشيم. از اين رو، بايد جريان بيداري اسلامي داراي زيرساخت مباني فلسفي، عقيدتي، عرفاني و معرفتي باشد تا جهاد و پايداري را تبيين كند. در ادامه پرداختن به مسائل مرتبط با جهان اسلام و نقشي كه دانشگاهها ميتوانند در بيداري اسلامي ايفا كنند.
بيانات مقام معظم رهبري؛ نصبالعين دانشجويان عليرضا زجاجي معاون فرهنگي جهاد دانشگاهي كشور درباره نقش دانشگاهها در بيداري جهان اسلام، از سخنان مقام معظم رهبري در دانشگاه كرمانشاه به عنوان الگويي جامع و كامل در اين راستا ياد ميكند. وي با اشاره به سخنان رهبر معظم انقلاب، ميافزايد: اين سخنان فقط براي دانشگاهيان و حتي مردم كرمانشاه نبود. بيانات رهبر معظم انقلاب اسلامي در اين دانشگاه و در جمع دانشگاهيان، نشاندهنده اهميت نقش اين قشر در بيداري جهان اسلام بوده است.
به گفته زجاجي، سخنان رهبري درباره مديريت جهاني و به دنبال آن، وقوع بيداري اسلامي مطرح شد كه از طليعهاش، نتايج آن مشخص خواهد شد و بايد آن را به عنوان مرجع در نظر گرفت و در آن راستا فعاليت كرد. همچنين سخنان رهبري در راستاي بيداري جهان اسلام و جوامعي كه اكنون جريان بيداري در آنان جريان دارد بيان و البته نقش دانشجويان در اين راستا به عنوان نكته كليدي مطرح شد. نكات مطرح شده از زبان مقام معظم رهبري در دانشگاه رازي براي كشورهاي منطقه از جمله تونس، مصر، ليبي، يمن، اردن و... از نكاتي است كه بايد به عنوان شاخص براي دانشجويان به كار گرفته شود.
رحيم قرباني، مسئول مركز قرآن و عترت سازمان بسيج دانشجويي نيز در پاسخ به اينكه سازمان بسيج دانشجويي در راستاي تحقق تأكيدهاي مقام معظم رهبري به منظور گسترش بيداري اسلامي چگونه عمل كرده است، ميگويد: همانگونه كه انقلاب اسلامي ما بر مبناي تشكيل قرآن و عترت پديد آمده است، روند كاري كه پس از پيروزي انقلاب اسلامي در جامعه پيش گرفتيم نيز تلاش شد براساس همين مبنا باشد. وي در ادامه سخنانش ميافزايد: با توجه به اينكه فاصله بسياري تا تحقق مقاصد و اهداف سيره اهل بيت(ع) و قرآن كريم داريم، تلاش ميكنيم در راستاي تحقق اوامر اين كتاب مقدس عمل كنيم. در اين حوزه، دانشجويان نيز پيشتاز هستند. قرباني از نفوذ بيداري اسلامي در كشورهاي مختلف ياد كرد و ادامه داد: در اواخر سال قبل و سال جاري، بيداري اسلامي در كشورهاي جهان اسلام نمود بيشتري پيدا كرد. به گفته اين مسئول، اگر دانشجويان كشورمان بر اساس ويژگيهايي كه دارند و بر مبناي قرآن و عترت، جريانساز و پيشتاز باشند، ميتوانند الگوي مناسبي را به ديگر كشورها، به ويژه كشورهاي جهان اسلام ارائه كنند. وي با بيان اينكه دانشجويان كشورمان در اين عرصه به خوبي خود را پيدا كردند، افزود: دانشجويان ايران ميتوانند الگوساز ديگر كشورها باشند و براي ساير دانشگاههاي جهان اسلام و كشورهاي مختلف منطقه در اين حوزه تأثير مثبت داشته باشند.
دانشجويان ميتوانند در راستاي جهتدهي اسلامي و قرآني به حركتهاي بيداري اسلامي كه هماكنون روند رو به رشدي را طي ميكنند، نمايانكننده اهداف و مسير اصلي باشند و مانع از اين شوند كه چنين جريانهايي دچار انحراف شوند. قرباني در ادامه سخنانش تأكيد ميكند: ما نيازمند اين هستيم كه ارتباطات خود را با داخل كشور، منسجمتر و با نگاه ويژه به دانشگاههاي جهان اسلام گسترش دهيم و حركتي مشترك در اين راستا داشته باشيم. انجام اين اقدام در قالب برپايي همايشها و اطلاعرساني در حوزههاي مختلف، يك اصل است. مسئولان تشكلهاي دانشجويي جهان اسلام كه بسيج دانشجويي هم در اين حوزه فعال است، قطعاً ميتوانند نقش مؤثري داشته باشند، البته اقدامات مختلفي را نيز در اين حوزه پيشبيني كردهاند. اتحاد دانشجويان جهان اسلام را ميتوان در اين راستا ايجاد كرد و اهداف مشترك ميان كشورهاي اسلامي در اين مقوله را بين دانشجويان دانشگاههاي كشورهاي مختلف توسعه داد و به نقش جريانساز و هدفمندي كه ايران در جهان اسلام دارد، توجه بيشتري داشت.
