در حالی که استان ایلام با دارا بودن ۱۱ درصد از ذخایر نفت و گاز کشور از ظرفیت بسیار مناسبی برای سرمایهگذاری در این بخش برخوردار است همچنان از نبود پالایشگاه رنج می برد. وجود منابع غنی نفت و گاز، مهمترین ظرفیت برای توسعه و پیشرفت ایلام به شمارمی آید اما با همه ذخایر گازی و نفتی موجود یکی از محرومترین استانها در بهره مندی از گاز طبیعی است. اين درحالي است كه روزانه ۱۵۴ هزار بشکه نفت خام از چاه های نفت دهلران استخراج و از طریق لوله به پالایشگاه هاي جنوب ایران منتقل می شود که اين منابع مي تواند در صورت وجود پالایشگاهی فعال عامل بهبود زيرساخت ها و گسترش استان و به تبع آن افزايش فرصت هاي شغلي باشد. از ديگر سو وجود میادین نفتی آذر و چنگوله در مرزهای استان با کشور عراق با برآوردهای اولیه كه بیانگر تولید ۱۳۰ هزار بشکه نفت در آن مناطق است ، می طلبد به منظور استفاده بهینه از ثروت ملی، هرچه سریعتر نسبت به ایجاد پالایشگاه نفت در منطقه اقدام شود. البته مجتمع پتروشیمی ایلام (الفین سیزدهم) به منظور تولید ۳۰۰ هزار تن پلی اتیلن سنگین و ۴۹۰ هزار تن اتیلن در سال، در منطقه آبزای چوار واقع در ۱۸ کیلومتری شمال غربی شهرستان ایلام چند سالي است كه در دست ساخت است و به رغم داشتن دو مصوبه دولت در زمینه احداث پالایشگاه نفت هنوز اين پروژه ناتمام مانده و چشم ایلامی ها را منتظر نگه داشته است.
عملكرد ضعيف بخش خصوصی
مدیر عامل پتروشیمی ایلام پيشتر در گفت و گو با خبر گزاري ها اعلام كرده بود به علت عملكرد ضعيف بخش خصوصي در انجام تعهدات خود ،پتروشیمی ایلام کاملا تعطیل شده است و ركود در يكي از بزرگترين پروژه هاي صنعتي كشور كه قرار بود با فعال كردن صنايع پايين دستي عامل مهمي در تامين اشتغال جوانان استان باشد ، هم اكنون تنها به زيان دهي مي انجامد.
جواد کمری با اعلام اینکه مهمترین اهداف ایجاد پتروشیمی ایلام ایجاد اشتغال در مناطق محروم، استفاده بهینه از محصولات ارزشمند پتروشیمی با ارزش افزوده بیشتر، ایجاد صنایع پایین دستی و رونق اقتصادی و افزایش خدمات جانبی در منطقه بوده است، ولي تاکنون هیچ کدام از این اهداف تحقق پیدا نکرده، گفت: با ادامه این روند در سال گذشته احداث پتروشیمی ایلام متوقف شده بود و در مقطعي حتي پرداخت حقوق و هزینههای جاری پتروشیمی ایلام نیز دچار مشکل شد.
كمري با اشاره به اينكه توجه ویژه دولت و حل مشکلات این اهداف به خصوص اشتغال در استانی که بیکاری در آن موج می زند، باعث خوشحالی مردم استان مي شود، افزود: تاکنون برای احداث مجتمع پتروشیمی ایلام ۹۰۰ میلیارد تومان اعتبار هزینه شده است که با پیشرفت فیزیکی ۶۰ درصدی از تقویم زمانبندی ساختش بسیار فاصله دارد و برای تکمیل آن، در مجموع به اعتباری بالغ بر ۶۰۰ میلیارد تومان دیگر نیاز است.
به گفته مدیرعامل شرکت پتروشیمی ایلام مشکلات عمده مجتمع بيشتر وضعیت نابسامان مالی است که سرچشمه آن بعضا مربوط به ناتواني شرکتهای خصوصی سهامدار در عمل به تعهدات خود باز می گردد.
بوي بد ميعانات گازي در نبود پالايشگاه
«بنابر آمار رسمي شركت پخش فراوردهای نفتی استان ایلام، به طور میانگین روزانه ۴۰ تانکر میعانات گازی را از پالایشگاه ایلام به جنوب کشور جابه جا می کنند و تا زمانی که واحد الفین پتروشیمی ایلام راه اندازی نشود در طول ۳۶۵ روز سال این روند ادامه دارد».
مدیرکل محیط زیست استان ایلام با اعلام مطلب فوق درخصوص میعانات گازی گفت: این گاز از تنگه بیجار به پالایشگاه ایلام انتقال می یابد که بسیار ترش و آلوده است و "مرکاپتان" آن بسیار بالاست وهمین باعث شده بوی بد آن در فضا پخش شود ومحیط زیست را آلوده کند.
غلامحسین کاظمی، با اشاره به اينكه اين میعانات از طریق تانکر براي پالايش و فرآوري به خارج از استان ارسال می شوند و بوی آن در مسیر باعث آزار مردم شهرستانهای مهران، دهلران و.... شده است، تصريح كرد : ما هم به عنوان حافظ محیط زیست بارها این مشکل را به مسئولان شرکت پخش فرآوردهای نفتی انتقال داده ایم که اگر تانکرهای حمل میعانات نشتی یا مشکل فنی دارند کنار بگذارند و از تانکرهای استاندارد برای حمل نقل استفاده کنند.
مدیرکل محیط زیست استان ایلام گفت: در راستای حل این مشکل جلسات متعددی با مدیر عامل پالایشگاه گاز و شرکت پخش فرآوردهای نفتی و معاون سیاسی امنیتی استانداری ایلام داشتیم که آنها را ملزم به حل مشکل کردیم و هرچند مسئولان شرکت پخش فرآوردهای نفتی به رانندگان تذکرات لازم را داده اند، ولی متاسفانه بوی بد گاز همچنان باعث آزار و اذیت مردم می شود.
کاظمی افزود: باتوجه به اینکه پتروشیمی ایلام راه اندازی نشده است و این میعانات خوراک پتروشیمی است، اگر هرچه سریع تر مشکل این شرکت حل شود و واحد الفین آن را ه اندازی شود، مشکل جابه جايي این میعانات نيز حل می شود.
وی در پاسخ به این سؤال که آیا امکانات محیط زیست ایلام در خصوص آلایندگی این میعانات و درصد ppm گاز مرکاپتان بررسی شده است و خطرات آن برای انسان و محیط زیست در چه حد است، گفت: گاز مرکاپتان مضرات چندانی ندارد و فقط بوی بد آن وقتی استشمام می شود آزار دهنده است و زیاد سلامت انسان را به خطر نمی اندازد و ما هم در این راستا آزمایشاتی انجام دادیم که آنها موجود است.
کاظمی در خصوص این پرسش که اگر میعانات گازی برابر استانداردهایی که محیط زیست دارد آلودگی آنها بیشتر باشد چه اقدامی در این خصو ص انجام خواهد شد، گفت : در خصوص این مشکل باید مشکلات پالایشگاه ايلام را هم در نظر بگیریم که به گفته آنها دارای مخازن محدودی هستند و باید میعانات گازی منتقل شوند و ما باید به سمت استاندارد کردن تانکرهای حمل میعانات بریم تا بوی بد آنها در محیط زیست پخش نشود.
مهر ماندگار پالايشگاه را نجات مي دهد
مجتمع پتروشیمی ایلام از سال ۸۴ و با سرمایهگذاری اولیه ۶۵۰ میلیون دلار سرمايه گذاري ارزي و ۱۵۰ میلیارد تومان اعتبار ریالی با ظرفیت تولید سالانه ۳۱۸ هزار تن اتیلن و ۳۰۰ هزار تن پلیاتیلن سنگین عملا کار خود را در ۲۶ کیلومتری شمال غربی شهر ایلام آغاز کرد اما، نبود نقدینگی و کم کاری مسئولان و پیمان کاران باعث شده مجتمع پتروشیمی ایلام به عنوان یکی از راکد ترین پروژه های وزارت نفت در سالهای اخیر لقب بگیرد.
در حال حاضر مجتمع پتروشیمی ایلام از دو واحد پلی اتیلن سنگین و اتیلن تشکیل شده است اما متاسفانه بعد از گذشت نزديك به ۷ سال از آغاز به كار این پالايشگاه همه فازهاي آن هنوز کامل نشده است.
روند احداث مجتمع پتروشیمی ایلام قبل از مدیریت جدید و به واسطه بروز اختلاس، مشکلات مالی و ناکارامدی مدیر عامل قبلی عملا تعطیل شده بود.
استاندار ایلام در بازديدي كه چندی پیش از مجتمع بزرگ پتروشیمی ایلام داشت با انتقاد از وضعيت روند اجرای ساخت این مجتمع گفت: به رغم مشکلاتی که در این مجتمع در گذشته وجود داشته است، هم اکنون عملیات اجرایی آن در حال انجام است و با توجه به اعتبار کلان ۲۲۰ میلیون یورویی که برای تکمیل و احداث آن مصوب شده است، بدهی های این مجتمع به بانک های عامل از طریق بانک مرکزی نیز پیگیری شده است که نتیجه نهایی آن در آینده نزدیک حاصل خواهد شد.
مجتبی اعلایی در جریان این بازدید با بیان اینکه عزم جدی هیات مدیره پتروشیمی ایلام در راستای تکمیل و اتمام مجتمع با گذشته متفاوت شده است، اظهار داشت: پس از مدت ها توقف در روند اجرایی مجتمع پتروشیمی، عملیات احداث و راه اندازی فاز اول این مجتمع، تحت عنوان تولید پلی اتیلن سنگین در دستور کار قرار گرفته و تولید پلی اتیلن سنگین مجتمع پتروشیمی نيز در حال اجرا و احداث است.
استاندار ایلام در ادامه بیان داشت: پس از وقفه طولانی در احداث و تکمیل مجتمع، شرکت بازرگانی پتروشیمی کشور با خریداری ۶۰ درصد از سهام مجتمع پتروشیمی ایلام، تاکنون توانسته است مبلغی به میزان ۱۱۰ میلیارد تومان برای اجرای فاز اول تولید پلی اتیلن سنگین هزینه کند.
اعلایی در بخش دیگری از سخنان خود در خصوص طرح آب رسانی به مجتمع پتروشیمی ایلام ابراز داشت: برای اینکه بتوان به صورت مداوم آب مورد نیاز این مجتمع را تامین نمود ، باید منبع پایداری برای آن در نظر گرفت که این امر از طریق احداث سد «گلال» که در نزدیکی مجتمع پتروشیمی واقع است، مشکل آب مورد نیاز آن را برای همیشه رفع خواهد ساخت.
