اين موضوع در حالي است كه كتمان واقعيتهايي كه در پشت اين تحريمهاي ناجوانمردانه وجود دارد، امري غيرممكن است اما در عين حال منكر بركات تحريمها در فضاي اقتصادي كشور نيز نميتوان شد.
بركتهاي تحريم ۳۳ ساله سابقه تحريمها عليه جمهوري اسلامي به امروز و ديروز مربوط نيست بلكه عمري به اندازه عمر نظام جمهوري اسلامي ايران دارد. درست از همان روزهاي نخستين پيروزي انقلاب اسلامي بود كه غرب با مشاهده از دست رفتن منافع خود در ايران، تحريمهاي سنگيني را عليه كشورمان آغاز كرد؛ تحريمهايي كه در ابتدا منجر به مسدود شدن داراييهاي قانوني كشور در بانكهاي اروپايي و امريكا شد و سپس با آغاز جنگ، دامنه آن به فروش تسليحات نظامي نيز كشيده شد، به گونهاي كه كشورهاي صنعتي حتي حاضر به فروش سيم خاردار به ايران نبودند.
اين در حالي بود كه در طرف مقابل تمامي قدرتهاي دنيا پشت رژيم بعثي عراق جمع شده بودند و با حمايتهاي مختلف از جمله در اختيار قرار دادن پيشرفتهترين تسليحات نظامي، دست در دست يكديگر، تمام تلاش خود را به كار بسته بودند تا نظام نوپاي جمهوري اسلامي را به زانو در بياورند اما به رغم تمامي اين فشارها، ملت ايران حاضر به پذيرش شكست نبود.
بنابراين نخستين گام بزرگ براي تبديل تحريمها به فرصت از توليد تجهيزات نظامي مطابق با نياز و خواسته كشور برداشته شد و جنگ و تحريم به پلهاي براي جمهوري اسلامي تبديل شد كه به يكي از پيشرفتهترين كشورها در توليد تجهيزات نظامي تبديل شود. اين در حالي است كه امروز نه تنها تمامي تجهيزات مدرن دفاعي اعم از انواع هواپيما و بالگرد، انواع تانك، انواع موشك، انواع تجهيزات الكترونيك و جنگ الكترونيك، انواع رادار و انواع سلاحهاي سبك و نيمهسنگين در داخل كشور توليد ميشود، بلكه صنايع جنگافزارسازي كشور در حال تبديل شدن به رقيبي جدي براي شركتهاي بزرگ اسلحهسازي دنيا است، چراكه اين تجهيزات دفاعي با كيفيتي بسيار بالاتر و قيمتي نازلتر از مدلهاي مشابه شرقي و غربي در حال عرضه به بازارهاي جهاني است.
اما خودكفاييها تنها در عرصه تجهيزات نظامي نبود. چراكه تحريمها نيز تنها در دامنه تجهيزات نظامي قرار نداشت و غربيها در طول جنگ نه فقط تجهيزات نظامي، بلكه از فروش بسياري از اجناس و كالاهايي كه كاربردي غيرنظامي داشت، نيز ممانعت ميكردند و همين موضوع خود انگيزهاي شد كه متخصصان داخلي عزم خود را براي رفع ساير نيازهاي داخلي نيز جزم كنند؛ عزمي كه قرار بود پاسخگوي نياز كشور در حوزههايي نظير داروها، تجهيزات پالايشگاهي و نفتي، تجهيزات الكترونيك و صدها محصول ديگر باشد و خوشبختانه در اين زمينه نيز به افتخاراتي بزرگ در جهان دست پيدا كردند.
در اين ميان شايد چيزي كه بيشتر باعث عصبانيت غرب شد، ورود ايران به باشگاه تكنولوژيهاي نوين بود؛ باشگاهي كه تنها كشورهاي معدودي عضو آن بودند و آن را بخشي از خط قرمز خود قلمداد ميكردند. تكنولوژيهاي نوين نظير هستهاي، فضايي و روباتيك، راديو داروها و سلولهاي بنيادي جنين و دهها دانش جديد كه غرب براي دستيابي به آنها هزينههاي گزاف زيادي متحمل شده و حتي به سرقت دانشمندان ديگر كشورها نيز روي آورده است. اينها واقعيتهايي است كه به بركت تحريمها و در شرايط خاص عايد كشور شده است.
واقعيات را به مردم بگوييم اما در طرف مقابل نكات ديگري نيز وجود دارد كه بعد منفي تأثيرگذاري اين تحريمها بر كشور است؛ بعدي كه بايد صادقانه با مردم در ميان گذاشت و آنان را براي مقابله با آثار منفي آنها مهيا كرد. بيشك در اين ميان وجود گرانيها و كمبود برخي كالاهاي مصرفي لوكس در كشور كه عمدتاً جزو محصولات وارداتي نيز هستند بخشي از نارساييهايي است كه بر اثر تحريمها در داخل كشور به وجود آمده است. مردم نيز بايد بپذيرند كه به خاطر تمام كارشكنيهايي كه غرب عليه كشور داشته، شايد ديگر نتوانند همانند گذشته شرايطي ايدهآل براي زندگي داشته باشند؛ موضوعي كه لزوم مراقبت بيشتر از سرمايههاي عمومي و قناعت در زندگي را بيش از پيش ميكند و اين هزينهاي است كه براي استقلالخواهي خود ميپردازيم.
البته ذكر اين موضوع به معناي آن نيست كه كشور قرار است عقبگرد كند و به گذشته بازگردد اما پذيرفتن اين نكته نيز لازم است كه هم اكنون شرايطي خاص بر كشور حاكم است كه لزوم همكاري همگان براي گذر از اين شرايط را بيش از پيش ضروري ميكند. در اين ميان نقش دولت و ساير قوا براي گذر از اين شرايط نيز غيرقابل چشمپوشي است. بيشك در اين ميان قواي مختلف به ويژه قوه مجريه نبايد با فرافكني، ناديده گرفتن شرايط حاكم بر كشور، انداختن تقصيرها بر گردن ديگران و انكار وجود مشكل و هياهوي كاذب از زير بار مسئوليت خود شانه خالي كنند و مردم را در اين ورطه تنها بگذارند.
پيش به سوي اقتصاد مقاومتي تمام اين گفتهها در حالي است كه نبايد از اين نكته نيز به سادگي گذشت كه شرايط براي هميشه به اين شكل باقي نخواهد ماند چراكه قرارگرفتن كشور در شرايط خاص تحريم و ايجاد خواستهاي مختلف عاملي براي شكوفايي تفكرات و ايدهها خواهد شد و زمينه براي پيشرفت و توسعه در كشور فراهم خواهد شد.
درست همانند همان اتفاقي كه در ايام جنگ تحميلي و تحريم فروش جنگ افزار به ايران از سوي غرب اتفاق افتاد كه زمينهاي را به وجود آورد كه ايران بتواند يكي از پيشرفتهترين كشورها در توليد جنگافزار شود. بنابراين بايد خيلي زودتر از آنچه كه فكر ميكنيم، شاهد شكوفايي اقتصادي كشور و بينياز شدن از واردات و نيز بينياز شدن از فروش نفت و اتكا به دلارهاي نفتي باشيم؛ موضوعي كه رهبر انقلاب از آن به عنوان «اقتصاد مقاومتي» ياد ميكنند و خواستار طراحي مدل اقتصاد مقاومتي براي كشور هستند.
تحتتأثير قرار نگيريم در عين حال نكتهاي ديگر كه ضرورت توجه بيش از پيش به آن وجود دارد، توجه نكردن به هياهوها در خصوص تأثيرگذاري تحريمها بر كشور است. اگرچه نبايد منكر تأثيرگذاري كم و بيش اين تحريمها شد اما دشمنان نيز بسيار ميكوشند كه با متشنج كردن افكار عمومي و ايجاد جو رواني در جامعه به يكي از مهمترين نقشههاي خود در پس تحريمها دست پيدا كنند؛ نقشهاي كه به دنبال ايجاد ناآرامي در داخل كشور و بازآفريني اغتشاشات اين بار به بهانههاي اقتصادي است.
بنابراين لزوم هوشياري در اين عرصه ضرورتي غيرقابل انكار است در عين حالي كه بايد خود را آماده مبارزه در جنگ اقتصادي نيز كرد؛ جنگي كه بسياري پيروز آن را ايران ميدانند. مؤيد اين موضوع گفتههاي يك مقام آگاه است كه ميگويد ايران هم اكنون ۶۰ درصد از تحريمهاي صورت گرفته توسط غرب را دور ميزند و مشغول يافتن راهي براي حل مشكل ۴۰ درصد باقي مانده است.
اين موضوع در حالي است كه جمهوري اسلامي در زمان جنگ شرايط بسيار سختتري را تحمل كرده است بنابراين تجربيات گرانبهاي تحريمهاي دوران جنگ تحميلي اين روزها حلالمسائل بسياري از مشكلات كشور شده است و مردم ما سابقه تحمل شرايط سخت را براي حفظ استقلال خود و از صداقت مسئولان با خود استقبال ميكنند.
