از صف ماشینهایی که در خیابان شهید بهشتی برای رفتن به پارکینگ شکل گرفته بود میشد حدس زد که جمعیت فراوانی برای بازدید از دومین نمایشگاه و جشنواره بازیهای رایانهای آمدهاند؛ جشنوارهای که از ۶ تا ۱۰تیر ماه در محل مصلای تهران میزبان بازدیدکنندگان بود و در آن جدیدترین تولیدات در عرصه بازیهای رایانهای به نمایش در آمد،آن هم در سال تولید ملی که نگاه ویژهای را به سمت و سوی تولید بازیهای بومی و بر اساس فرهنگ ایرانی میطلبید.
گرما در گرما با بازدید از مصلی بازی کردن یکی از راههای گذران اوقات فراغت است، ابزاری برای سرگرمی و خارج شدن از روند معمول زندگی. برای کودکان اما بازی جزئی از روند آموزشی آنها نیز میتواند باشد، راهی برای تخلیه انرژی کودک. همه ما از دوران کودکی با اسباب بازیهای مختلفی سر و کار داشتهایم. اسباب بازیهایی که همراه با تحول و پیشرفت صنعت و تکنولوژی جهانی پیشرفت کردهاند. از زمانی که کنسولهای بازیهای دو بعدی به بازار آمد چند دههای میگذرد و هم اکنون بازیهای رایانهای یکی از پر مخاطبترین نوع اسباببازیهاست. بازیهای رایانهای برای هر سن و سلیقهای محصولی را عرضه میکند و اگر با تکنولوژی قهر نباشید بیشک یکی از مشتریان این نوع بازیها هستید. تهران در روزهای گذشته میزبان دومین جشنواره و نمایشگاه بازیهای رایانهای بود؛ جشنوارهای که برگزاری آن با آغاز فصل تعطیلی مدارس همزمان شد و دانش آموزانی که بعد از امتحانات سه ماه تعطیلی را پیش رو دارند بخش عمدهای از بازدیدکنندگان نمایشگاه را به خود اختصاص دادند؛ فرزندانی که به خوبی رگ خواب والدین خود را پیدا کرده و آنها را برای بازدید از نمایشگاه به مصلی کشاندند.
شرکتها و مؤسسات فعال در زمینه ساخت بازیهای رایانهای در این نمایشگاه حضور فعال داشتند، به هر شرکت ۱۲ متر فضای رایگان برای ایجاد غرفه داده شده بود. با آنکه برخی از غرفهها بسیار بزرگتر و مجهزتر از سایرین بودند و با دکورسازیهای مختلف سعی در ایجاد جاذبه بصری برای کودکان داشتند. در داخل شبستان مصلی به دلیل ازدحام جمعیت و عدم تهویه درست هوا به فاصله یکی دو متر از درهای ورود و خروج چندین درجه حرارت هوای محیط و رطوبت موجود در هوا افزایش مییافت و محیط را به نوعی سونای عظیم تبدیل ميكرد. در این گرمای محیطی، شوق و حرارت موجود در میان بازدیدکنندگان، شلوغی غرفهها و تلاش غرفهداران برای معرفی و فروش محصولات خود هم به آن اضافه میشد. جشنواره بازیهای رایانهای، حاصل کار و آخرین محصولات شرکتهای ایرانی را به نمایش گذاشته بود.
بازیهایی که توسط کارشناسان ایرانی و برای کودکان، نوجوانان و جوانان ایرانی ساخته شده است و میتواند زمینهساز عدم وابستگی ایران به بازیهای غربی باشد. بازیهای غربی که به صورت قاچاق به ایران وارد میشوند به هیچ وجه با فرهنگ مردم ما همخوانی ندارند و بسیاری از روانشناسان و جامعهشناسان بر تأثیرات مخرب آنها در میان افراد اشاره کردهاند. ساخت و ارائه بازیهای ایرانی آنقدر مهم بود که حتی دکتر احمدینژاد رئیسجمهور را نیز به نمایشگاه کشاند و بازدیدی از نمایشگاه داشتند. در شبستان مصلای تهران بسیاری از غرفهها امکان بازی رایگان را برای بازدیدکنندگان فراهم آورده بودند. برخی دیگر نیز به پخش ویدئوی «دموی» بازیها بسند کرده و توضیحات بیشتر را به بازدیدکنندگان در قالب ارائه بروشور مختص کردند. چند شرکت فروش لپ تاپ هم از این فرصت استفاده كرده و با تبلیغات، سعی در فروش لپ تاپ داشتند و البته سرشان هم حسابی گرم بود و پیشنهادهای خوبی برای اهالی بازیهای رایانهای ارائه میدادند.
ایدههای قرآنی بازی میشوند
یکی از طرحهایی که توسط بنیاد ملی بازیهای رایانهای ارائه شده است، جمع آوری ایدهها و پیشنهادات بازدید کنندگان برای ساخت بازیهای رایانهای است؛ ایدههایی که مهمترین مولفه آن قرآنی بودن و سنخیت داشتن با فرهنگ اسلامی است. بازدید کنندگان میتوانند با مراجعه به غرفه در نظر گرفته شده ایده خود را ارائه دهند. این غرفه بعد از پایان جشنواره بازیهای رایانهای نیز به کار خود ادامه داده و در ایام ماه مبارک رمضان و نمایشگاه قرآن کریم نیز میزبان بازدیدکنندگان و طرحهای آنهاست. طرحها بعد از ماه رمضان توسط دو تیم کارشناسی میشوند. تیم اول که کارشناسان قرآنی هستند طرح را با مفاهیم فرهنگی قرآنی میسنجند و گروه دوم که کارشناسان و تکنسینهای ساخت بازی هستند، ایده را از نظر قابلیت اجرا و ساخت مورد بررسی قرار میدهند. به گفته مسئول غرفه در پایان کارشناسها به طرحهای برگزیده جوایزی اهدا میشود و بر اساس آنها بازیهای رایانهای طراحی و تولید خواهد شد.
بازیهای آنلاین وافزایش روز افزون هواداران با گسترش شبکه جهانی اینترنت و بالارفتن سرعت دسترسی به دادهها در فضای مجازی و ایجاد ارتباط بین چندین نفر به طور همزمان، ایده طراحی بازیهای آنلاین نیز شکل گرفت؛ بازیهایی که نیازی به نصب ندارند و میتوان با اتصال به اینترنت به صورت آنلاین به آنها دسترسی داشته و بازی کرد؛ بازیهایی که به صورت گروهی یا انفرادی هستند. معمولاً بازیهای گروهی با تحریک حس همکاری در بین افراد و احساس تعلق آنها به یک گروه برای رسیدن به یک هدف خاص که در اینجا پیروزی در بازی است، بر میزان هیجان و محبوبیت بازیهای آنلاین افزوده است. در این میان ایرانیان که چند سالی است با فراگیر شدن استفاده از اینترنت روبهرو هستند از فرصت استفاده از بازیهای آنلاین بیبهره نمانده و به سرعت جذب سایتهای ارائهدهنده این بازیها شدهاند و این گروه از بازیهای رایانهای نیز در نمایشگاه حضور پررنگی دارند، مخصوصاً یکی از شرکتهای ارائه دهنده این بازیها غرفهاش را به صورت قلعه قرون وسطی درست کرده و با سلیقهای که به خرج داده بود جاذبه خاصی به فضای نمایشگاه داده بود. اما نکتهای که نباید از آن گذشت این است که متأسفانه این شرکت ایرانی که تمامی کارهای طراحی موتور بازی و کارهای تولید را خودش انجام داده است به جای ایجاد یک بازی متناسب با فرهنگ ایرانی به سمت فضایی قرون وسطايی در اروپا رفته و اگر نوشتههای فارسی بازی را نگاه نمیکردیم هیچ نشانهای از ایرانی بودن آن دیده نمیشد. در واقع هنر ایرانی برای نمایش اروپای قرون وسطی صرف شده است، البته کارشناسان این شرکت ایرانی معتقد بودند این بازی میتواند در جمع بازیهای مطرح آنلاین در سطح جهانی شناخته شود و با توضیحاتی که به بازیکنان خارجی در مورد شخصیت اصلی داستان که «چنگیز» که همان «چنگیز مغول» است، داده میشود آنها متوجه میشوند که چنگیز به ایران حمله کرده و باعث ویرانیها و کشتارهای زیادی در ایران شده است، به این نحو بازیکنان خارجی با فرهنگ ایرانی آشنا میشوند!
بازیهای رایانهای و آینده پیش رو
با استقبال فوقالعاده مردم از دومین جشنواره و نمایشگاه بازیهای رایانهاي و تمایلی که در میان خانوادههای ایرانی برای استفاده فرزندانشان از بازیهای تولید داخل دیده میشد، بجاست که مسئولان فرهنگی کشور به این موضوع جدیتر از سابق نگاه کنند. وقتی در نمایشگاه شاهد هستیم یک بازی ایرانی که با موضوع مبارزه نیروی دریایی ایران با دزدان دریایی است، آنقدر مورد توجه قرار گرفته که تمامی نسخههای موجود آن به فروش رفته و بازی به سرعت نایاب شده یا اینکه فقط به دلیل شوق بازدیدکنندگان مسئولان نمایشگاه مجبور به تمدید ساعت بازدید از آن میشدند تنها میتوان گفت که اگر بخواهیم ذائقه ایرانی را جلب کنیم و این نمایشگاه را که بعد از نمایشگاه کتاب پربازدیدترین نمایشگاه کشور بوده، در سالهای آینده نیز با چنین میزان استقبالی حفظ کنیم، باید به صورت روز افزون بر سطح کیفی و کمی تولیدات بازیهای داخلی بیفزاییم و خودمان را در یک رقابت جهانی ببینیم؛ رقابتی که یک سوی آن کمپانیهای بزرگ امریکایی و اروپایی هستند که بازی را به عنوان سلاحی برای پیشبرد سیاستهای خود میدانند.
