اين شاعر بزرگ كشورمان كه ميتوانست در دستگاه غزنوي با پنهان كردن مذهب تشيع خود به جاه و مقام برسد و در پيش شاه غزنوي داراي ارج و قرب گردد، هيچگاه ارادتش به اهل بيت(ع) را پنهان نكرد و شايد همين ايستادگياش بود كه موجب شد شاهنامهاش در دربار محمود غزنوي ديده نشود و حتي بعد از مرگش بدخواهان نگذارند پيكرش را در گورستان مسلمين دفن كنند.
فردوسي طوسي در ميان فارسيزبانان داراي جايگاه رفيعي است؛ جايگاهي كه باعث ميشود سعدي شيرازي ارادتش را به فردوسي در بيت:«چه خوش گفت فردوسي ِ پاكزاد / كه رحمت بر آن تربت ِ پاك باد» نشان دهد؛ ارادتي كه بسياري افراد ديگر نيز در طول تاريخ نسبت به وي نشان دادند.
به منظور ايجاد نگاهي علمي و بررسي جايگاه فردوسي در ادب فارسي، روز شنبه سوم تيرماه همايشي به نام «حكمت فردوسي» برگزار شد. اين همايش از سوي بنياد فردوسي و بنياد ملاصدرا برنامهريزي و اجرا شد و در آن صاحبنظراني به سخنراني پرداختند.
يكي از سخنرانان در سخنراني خود به بيان جايگاه فردوسي از ديدگاه ملاصدرا پرداخت و گفت: ملاصدرا از فردوسي به عنوان قدوس ياد ميكند.
او بر مذهب ايراني، به زبان فارسي عشق ميورزد و به همين اعتبار، فردوسي را قدر مينهد و قدوس مينامد. فردوسي يكي از چهرههاي مقدس ادبيات فارسي است.
غلامرضا اعواني نيز از ديگر سخنرانان اين همايش در سخناني با تشريح معناي حكمت بحثي و حكمت ذوقي، آثار شيخ شهابالدين سهروردي و عطار و همچنين حماسههاي شاهنامه را حكمت ذوقي دانست و گفت: اين آثار با زباني رمزي و مثالي بيان شده است و از اين جهت اين دسته آثار را بايد با رويكردي تأويلي خواند.
استادغلامحسين ديناني ديگر سخنراني بود كه پيرامون جايگاه فردوسي به سخنراني پرداخت. ديناني با بيان اينكه فردوسي را بايد سالها خواند و دربارهاش صحبت كرد، از بيتوجهي به فردوسي و شاهنامه انتقاد كرد و گفت: خيلي وقت است ايرانيها ديگر شاهنامه نميخوانند؛ البته ايرانيهاي اصيل آن سالهاي دور ميخواندند اما اكنون ديگر خوانده نميشود.
وي خاطرنشان كرد: فردوسي آيا خردمند است، فيلسوف يا عارف است، مورخ و شاعر يا اديب است؟ بايد گفت به اصطلاح علمي و فني، او نه فيلسوف و نه عارف است اما به اجمال بگويم فردوسي همه اينها كه گفتم، هست.
او فيلسوف است از اين جهت كه سخن حكيمانه ميگويد و حكيمانه نگاه ميكند و به همين نحو عارف و شاعر و اديب است. در واقع به اعتبار اينكه خردمند است، همه اينها را در خود دارد. خرد، علم و آگاهي عينيتيافته در تاريخ است و شاهنامه فردوسي از مصاديق علم و آگاهي عينيتيافته در تاريخ است؛ به اين اعتبار فردوسي خردمند و اثر او، اثري حكيمانه است.
