تابستان براي معلمان هم فرصتي طلايي است، البته اگر از آن به خوبي استفاده كنند. متأسفانه به محض آغاز تعطيلات تابستاني، معلمها كتابهاي درسي را ميبندند و سه ماه بعد دوباره كتاب را باز ميكنند! اين در حالي است كه سه ماه تعطيلات تابستاني زمان بسيار مفيدي در اختيار آنان ميگذارد تا با مطالعه و پژوهش در حوزههايي كه تدريس ميكنند، دانش خويش را تقويت نموده و با آغاز سال تحصيلي جديد با تسلط و تواني بيشتر به تدريس بپردازند.
متأسفانه عده زيادي از معلمان همانند ساير افراد جامعه كمتر به مطالعه ميپردازند، در نتيجه از نظر دانش و آگاهي چندان مجهز نيستند. بسياري از معلمان تنها به تدريس مطالب كتابهاي درسي اكتفا ميكنند و هرگز از آن فراتر نميروند و اگر دانشآموز خارج از كتاب درسي از آنان پرسشي كند، چندان توجهي به آن نشان نميدهند. البته اين موضوع رابطه مستقيمي با وضع جامعهاي كه معلمان در آن زندگي ميكنند دارد، ولي وظيفه معلمي ايجاب ميكند كه معلمان، فراگيران را به مطالعه هر چه بيشتر دانش برانگيزند، زيرا عادت به مطالعه بايد از محيط خانواده آغاز شود و سپس در محيط مدرسه به ياري معلمان قوام گيرد.
جامعه نيز به نسبت تحول و دگرگوني خود، هر روز انتظارات جديدي از تعليم و تربيت دارد. معلم امروز نميتواند تنها با اتكا به مدرك ديپلم يا ليسانس روانه كلاس شود، بدون اينكه پيش از ورود به كلاس آموزشي نديده و آگاهيهايي كسب نكرده باشد. در غيراين صورت به صنعتگري ميماند كه براي سازندگي، بدون وسيله به سراغ مواد خام ميرود.
در حرفه معلمي كل شخصيت معلم اهميت فراواني مييابد و همچنين ديدگاه معلم و فلسفهاي كه او به آن اعتقاد دارد، شديداً در چگونگي كار او تاثير ميگذارد، طوري كه او را از حالت شخصي كه فقط فن و تكنيك ميداند خارج كرده و به صورت انسان انديشمندي در ميآورد كه مسئوليت بزرگ تربيت انسانها را بر عهده دارد.
معلمان به عنوان عامل انتقال دانشها به فراگيران بايد در زمينه كار خود در ارتباط دائم با يافتههاي جديد باشند. اگر معلمي غافل از اين امر باشد، در حرفه خود ناچار به تكرار مكرر است و موفقيت چنداني نخواهد داشت. پس مطالعه براي معلم از هر كس ديگري لازمتر است. البته فضاي حاكم بر آموزش و پرورش نيز ميبايست به گونهاي باشد كه معلم احساس نياز كند، نياز به كارآمدتر شدن و به روز نمودن اطلاعات و افزايش مهارت خويش. بنابراين شايسته است برنامهريزان آموزشي در برنامههاي كلان خود، اين مطلب را مدنظر قرار دهند. اگر معلم در چنين جوي قرار بگيرد، مطمئناً براي كسب آگاهي بيشتر تلاش خواهد كرد.
به عنوان مثال هماهنگونه كه يك استاد دانشگاه براي حفظ سمت خود بايد در هر سال چندين مقاله، تحقيق و پژوهش ارائه دهد، معلم نيز به لحاظ اينكه اولاً نقش الگويي داشته و همچنين به عنوان يكي از عوامل اصلي شكلدهنده شخصيت دانشآموز محسوب گردد، شايسته است كه ملزم به اجراي چنين طرحهايي شود.
حال كه در آستانه سه ماه فصل فراغت قرار گرفتهايم، چه خوب است معلمان عزيز و زحمتكش براي خود برنامهاي ترسيم كنند تا ضمن لذت بردن از تعطيلات تابستاني، برنامهاي نيز براي روزآمد كردن دانش و فنون تدريس خود داشته باشند. معلمان خوب كشورمان، پس از ۹ ماه تدريس، بد نيست حالا جاي خود را با دانشآموزان عوض نموده و در كلاس مطالعه و پژوهش، تلمذ كنند تا پس از سه ماه، بار ديگر با روحيه و نشاط و تواني دوچندان در كسوت تدريس و معلمي به جامعه خدمت كنند.
*كارشناس مديريت برنامهريزي و آموزشي
