چندسالي مي شود كه مردم و مسئولان اصفهان مهمترين دغدغه شان مسئله كم آبي در اين استان مركزي كشور مي باشد و تمامي تلاش ها در اين استان در جهت رفع اين چالش بوده است به طوريكه در نهايت درصدد انتقال آب به حوزه زاينده رود برآمدند چراكه مزارع زيركشت نرفته و تأمين آب شرب و صنعت در شرايط بحراني است و در انتهاي رودخانه زاينده رود نشان از كم آبي در اين استان مي باشد بنابراين تلاش ها همچنان براي رفع اين معضل از سوي مسئولان ادامه دارد.
اين درحاليست كه اين روزها علاوه بر كم آبي، اصفهان با چالش ديگري مواجه است كه گويا مردم و مسئولان اطلاع كافي از تبعات اين معضل دارند و آن هم اینکه طي چندماه اخير مردم اصفهان شاهد حوادث ناشي از شكستگي برخي از خطوط فاضلاب در سطح شهر بوده اند كه خوشبختانه با اقدامات به موقعي كه فعالان شركت آب و فاضلاب در دستور كار قرار دادند، اين گونه حوادث هيچ گونه خسارات مالي و جاني براي مردم دربر نداشته است اما هشداری جدی به مسولان به شمار می آید.
به گفته حسين اثني عشري مديريت آب و فاضلاب شهر اصفهان شبكه فاضلاب اصفهان فرسوده است و هرلحظه احتمال آنكه اين شبكه فرسوده مسبب حوادث غيرقابل جبران باشد مي رود چراكه اصفهان اولين شهر كشور بود كه در دهه ۱۳۴۰ از شبكه فاضلاب برخوردار شد.
وي با اشاره به قدمت شبكه فاضلاب در شهر اصفهان می گوید: هم اكنون حدود ۵۰ سال از عمر شبكه فاضلاب در اصفهان مي گذرد در حالي كه بر مبناي استاندارد نهايت عمر شبكه فاضلاب ۳۰ الي ۳۵ سال مي باشد و از آنجايي كه عمر شبكه فاضلاب در اصفهان تقريباً دو برابر استانداردهاي جهاني است اين امر منجر به خوردگي شبكه فاضلاب شده است
اثنی عشری معتقد است سيمان هايي كه در دهه ۶۰ و سالهاي ابتداي دهه ۷۰ براي ايجاد شبكه فاضلاب بكار رفته مرغوبيت كافي نداشته و زودتر از موعد خورده شدند كه اين عامل هم بي تأثير در فرسودگي شبكه فاضلاب در استان نيست.
وی فرسودگي شبكه فاضلاب در اصفهان را بحراني دانسته و ادامه می دهد : در چندماهه اخير شبكه فاضلاب خيابان مشتاق، مير و ناژوان اصفهان دچار شكستگي شد و حادثه اخير در خيابان مير به دليل اينكه در نيمه هاي شب به وقوع پيوست خساراتي را به همراه نداشت در صورتي كه اگر در ساعات پرتردد اتفاق مي افتاد به طور حتم خساراتي را رقم مي زد زيرا در مسيري كه لوله فاضلاب شكسته شد، لوله گاز، لوله آب، كابل هاي برق، مخابرات هم وجود داشت.
مدير آب و فاضلاب شهر اصفهان اذعان می کند: عمده خطوط شبكه فاضلاب در سطح شهر اصفهان فرسوده است اما بازسازي برخي نقاط شبكه فاضلاب دليل نمي شود كه فرسوده بودن شبكه فاضلاب را ناديده گرفت زیرا این فرسودگي در آستانه بحران است و كمتر كسي با تبعات ناشي از اين رويداد به طور كامل مطلع است.
وی پيرامون اينكه فرسودگي شبكه فاضلاب رويدادي است كه چندسال است مطرح شده ولي راهكاري اساسي براي برون رفت از اين مشكل درنظر گرفته نشده است عنوان می کند : اصلاح و نوسازي شبكه فاضلاب در اصفهان نياز به تكنولوژي روز دنيا دارد و به كارگيري اين تكنولوژي نوين هزينه بر است و تا زماني كه اعتبارات كافي براي اين امر درنظر گرفته نشود نمي توان اين مشكل را برطرف كرد.
اثني عشري با بيان اين نكته كه در دور اول سفر رياست جمهوري ۲۰۰ ميليون يورو از طريق فاينانس براي نوسازي شبكه فاضلاب لحاظ شد، اظهارداشت: علي رغم عقد قرارداد و انتخاب پيمانكار توسط شركت آب و فاضلاب استان تحريم نظام بانكي كشور مانع از تخصيص اين اعتبارات شده است و در سال گذشته در رديف بودجه ملي ۵ ميليارد تومان به اين امر اختصاص يافته كه تاكنون تنها ۷۰ درصد آن تخصيص داده شده است.
وی گفت : با وجود اين محدوديت ها در سال هاي گذشته علاوه بر مهار حوادث شبكه هاي فاضلاب، ۵۰ كيلومتر اصلاح شبكه فاضلاب به طور پراكنده در نقاط مختلف شهر همچون خيابان چهارباغ خواجو، خ مطهري، كمال اسماعيل، رهنان، قسمتي از مسجد سيد، زينبيه، اوحدي، مجمر و... در دستور كار قرار گرفت.
به گفته وي ۶۰۰ كيلومتر شبكه فرسوده فاضلاب در اصفهان وجود دارد و در برخي از نقاط اصفهان مانند خيابان طالقاني بيش از ۴۰ سال از ايجاد شبكه فاضلاب در آن منطقه مي گذرد و تا زماني كه اعتبار مورد نياز جهت نوسازي اين شبكه تأمين نشود بايد همچنان در انتظار حوادث ناشي از فرسودگي شبكه فاضلاب بود.
حل بحران با ۳۰۰ میلیارد تومان
بر اساس بر آوردکارشناسان برای بازسازی و تعویض شبکه فاضلاب اصفهان ۳۰۰ میلیارد تومان اعتبار نیاز است اعتباری که با توجه به شرایط اقتصادی و تحریم نظام بانکی کشور امید چندانی برای تخصیص آن وجود ندارد. چرا که به گفته امنیی با وجود آنکه در دور اول سفر رییس جمهور به استان اصفهان ۲۰۰ میلیون یورو از طریق فاینانس برای نوسازی شبکه فاضلاب پیش بینی شده است و با وجود انتخاب پیمانکار از سوی شرکت انتخاب اما تحریم بانک ها مانع از تخصیص این اعتبارات و شروع کار شده است.
هرچند مسولین برای تامین اعتبار به منظور بازسازی شبکه فاضلاب سال گذشته در ردیف بودجه ملی پنچ میلیارد تومان را برای این امر اختصاص دادند اما تنها ۷۰ درصد آن به استان تخصیص داده شد ه است.
مدیر عامل شرکت آب و فاضلاب استان اصفهان نیز با بیان اینکه عمده خطوط شبکه فاضلاب در سطح شهر اصفهان فرسوده است،اظهار می دارد: هرچند طی چند سال گذشته حدود ۵۰ کیلومتر از شبکه فاضلاب در برخی از نقاط شهر چون خیابان های نظرشرقی، نظر غربی، چهار باغ خواجو و کمال اسماعیل مورد بازسازی و تعویض قرار گرفته است اما این موضوع نباید سبب شود تا فرسوده و خطرناک بودن شبکه فاضلاب در شهر نادیده گرفته شود و همچنان باید این موضوع در دستور کار مسولین کشوری و استان قرار داشته باشد.
هاشم امینی با اشاره به وجود بیش از ۷۰۰ کیلومتر شبکه فاضلاب در اصفهان می گوید : حدود ۴۰۰ تا ۴۵۰ کیلومتر از این شبکه باید به شیوه نوین بازسازی شود که هزینه بسیار بالای خواهد داشت چرا که در این شیوه از جدیدترین تکنولوژی روز دنیا استفاده می شود و شرکت می تواند بدون ایجاد ترافیک، حفاری و قطع شبکه فاضلاب اقدام به بازسازی قسمت های فرسوده نماید، اما به دلیل تامین نشدن اعتبارات مالی امکان اجرایی شدن این طرح تا کنون فراهم نشده است.
امینی که در حال حاضر به عنوان مدیر شرکت آب و فاضلاب استان نگرانی ذهنی اش ریزش های مداوم به دلیل فرسودگی شبکه فاضلاب در سطح شهر است، اظهار می دارد : طی چند سال گذشته با همکاری شورای اسلامی شهر مصوبه ای تصویب شد که از طریق آن هزینه ای به عنوان آبمان از طریق قبوض آب از مردم دریافت وبا مبلغ جمع آوری شده و اعتبارات جاری شرکت بخشی از شبکه فاضلاب در نقاطی از شهر که دچار مشکل حاد تری بودند تعویض و بازساری شد، اما پس از اجرای طرح هدفمندی یارانه ها شورا مصوبه را لغو کرد و به این ترتیب منابع مالی شرکت از این طریق نیز قطع شد.
فروش اموال شرکت راه حل منطقی است؟
هرچند مسولین شرکت آب و فاضلاب استان نبود اعتبارات کافی را مشکل اصلی در بازسازی و تعویص شبکه فاضلاب بیان می کنند، اما معاون عمرانی استانداری اصفهان معتقد است شرکت آب و فاضلاب با فروش بخشی از املاک شرکت می تواند هزینه های لازم برای بازسازی شبکه فرسوده فاضلاب شهر را تامین نماید.
سید جمال الدین صمصام شریعت با بیان اینکه شرکت آبفا تنها با فروش بخشی از املاک خود می تواند هزینه بازسازی و تعویض شبکه فاضلاب شهر را تامین کند، می گوید : وقتی از طریق اعتبارات ملی نمی توانیم هزینه ها را تامین کنیم با توجه به حسایت موضوع شرکت باید از را ه های دیگر که یکی از آنها فروش اموال است مشکل نقدینگی را حل نماید.
اما مدیر عامل شرکت آب و فاضلاب استان در پاسخ به اظهار نظر معاون عمرانی استانداری اصفهان با تاکید بر اینکه در حال حاضر شبکه فاضلاب اصفهان مانند خشکسالی و الودگی هوا یک بحران برای شهر است و ایمنی، سلامت شهر و شهروندان را تهدید می کند، بیان می دارد : شرکت از طریق فروش بخشی از اموال مازاد خود برای تامین هزینه ها بر اساس تکلیف دولت اقدام کرده است البته این موضوع تا زمانی قابل اجراست که این حرکت کیفیت خدمات آینده شرکت را تحت تاثیر قرار ندهد.
امینی می افزاید : گمان نمی کنم حتی با فروش همه اموال شرکت مبلغ موردنیاز برای بازسازی شبکه فاضلاب شهر اصفهان تامین شود و باید به هر نحو ممکن این مبلغ از طریق سیستم بانکی تخصیص داده شود.
راهكاري براي برونرفت از بحران درنظر گرفته نشده
فرسودگي شبكه فاضلاب رويدادي است كه طی این چند سال مطرح شده ولي راهكارهاي براي برون رفت از اين مشكل در نظر گرفته نشده است كه يكي از دلايل برطرف نشدن اين مشكل كمبود اعتبارات عنوان می شود.
اميني گفت: اصلاح و نوسازي شبكه فاضلاب در استان نيازمند تكنولوژي روز دنياست و بكارگيري اين تكنولوژي نوين هزينهبر است و تا زماني كه اعتبارات كافي براي اين امر در نظر گرفته نشود نميتوان اين مشكل را برطرف كرد و اگر براي برطرف شدن معضل فرسودگي فاضلاب تدابيري انديشيده نشود شايد به مراتب فرسودگي فاضلاب تبعات بيشتر و سهمگينتر از معضل كم آبي براي اصفهان رقم زند آنچه متاسفانه هم اكنون مردم و مسوولان اطلاع دقيقي از آثار ناشي از فرسودگي فاضلاب ندارد.
حال این سوال مطرح است که آیا با توجه به بحرانی بودن شبکه فاضلاب شهر اصفهان که خود به تهدیدی بالقوه برای شهر تبدیل شده است بهتر نبود تامین هزینه های بازسازی از سوی استانداری برای قرار گرفتن در پروژ های مهر ماندگار مطرح می شود تا با توجه به مصوبه سفر اول ریاست جمهوری به اصفهان حداقل در مدت زمان باقی مانده از عمر دولت دهم با تخصیص اعتبار بازسازی سیستم فاضلاب اصفهان در ماه های پایانی دولت دهم آغاز شود ؟
