امسال هم وضعيت «پياز» كرمان مانند سال گذشته بود. كاشت فراوان محصول، نبود انبار براي نگهداري، ركود قيمت در مبداء و بالا بودن قيمت پياز در پايتخت و همچنين قيمت غير كارشناسي خريد تضميني كه منجر به ماندن محصول پياز روي دست كشاورزان جيرفتي شده، تنها گوشه اي از مشكلات مردماني است كه در حاشيه كوير و روي تنها باريكه بارور و قابل كاشت كرمان به سختي روزگار مي گذرانند اما لحظه اي از فراهم آوردن مايحتاج هموطنانشان غافل نيستند. كارشناسان اقتصادي استان معتقدند همچون سالهای گذشته عدم برنامه ریزی در میزان کشت و عدم بازاریابی و انجام نشدن صادرات موجب شده است پیاز کاران جیرفت با معضلات فراوانی دست به گریبان شوند.خبرها حاكي از آن است كه درپي پائین بودن قیمت تمام شده محصول در مقابل هزینه های تولید در مزارع پیاز جنوب کرمان کشاورزان از برداشت محصول خودداری کردند و ادامه این روند موجب دپو شدن حجم قابل توجه محصول در مزارع شد.
برداشت صرفه ندارد!
در حالیکه هنوز بازارهای مصرف اشباع نشده است و نیاز برای مصرف داخلی در بسیاری از استانها احساس می شود، تولید کنندگان جيرفتی بازهم با مشکل فروش محصول مواجه شده اند. در حال حاضر نرخ هر کیلو پیاز در اکثر مناطق کشور بین ۵۰۰ تا ۸۰۰ تومان است ولي نرخ اين محصول در مزارع جیرفت که هم اکنون بزرگترین کانون کشت پیاز کشور در فصل بهار است کمتر از ۱۰۰ تومان توسط دلالان خريداري می شود و در برخی موارد قیمت این محصول حتي تا ۵۰ تومان نیز مي رسد كه همين عامل باعث دلسردي كشاورزان و عدم برداشت محصول شده است زيرا پياز كاران مي گويند: حتی قیمت سبدی که پیاز در آن جابه جا مي شود بيش از قيمت محصول ارزش دارد و برداشت اين محصول به علت گراني كارگر و هزينه هاي بالاي حمل و نقل و همچنين عدم اقبال بازار به اين محصول صرفه اقتصادي ندارد.
جولان پياز پاكستاني در كلانشهر ها
در حاليكه هزاران تن پياز نو و و مرغوب كرمان روي بوته سبز مي شود و در زير آفتاب داغ جيزفت مي گندد پياز پاكستاني به رغم كيفيت پايين با قيمتي گزاف در بازارهای مصرف عرض مي شود. از سوي ديگر نرخ تمام شده محصول در مقابل قیمت فروش آنچنان زیاد شده است که بسیاری از کشاورزان جنوب کرمان ترجیح می دهند محصول را برداشت نکنند و از آن به عنوان کود محصول کشت بعد استفاده کنند.
در حال حاضر نیز علاوه بر مزارعی که به دلیل افت شدید محصول قادر به برداشت نیستند میزان قابل توجهی پیاز نیز برای فروش در سطح شهر و میادین میوه و تره بار جیرفت دپو شده است و ادامه این روند می تواند ضرر کشاورزان را دو چندان کند.
مسئولان سازمان تعاون روستایی که برای کنترل دلال بازی در بازار محصولات کشاورزی جنوب کرمان، طی سالهای اخیر اقدام به خرید تضمینی می کنند پیاز را بین ۱۰۰ تا ۱۱۰ تومان برای هر کیلو خریداری می کنند اما تنها هزینه برداشت محصول برای هر کیلو ۷۵ تومان است.
این در حالی است که طی سال جاری قیمت سم و کود کشاورزی و همچنین قیمت سایر نهاده ها افزایش چشمگیر کرده است.
از سوی دیگر، دلالان غیر بومی که هم اکنون در شهر جیرفت حضور دارند با قیمتی به مراتب کمتر از تعاون روستایی محصول را خریداری می کنند و ادامه این روند تنها به سود دلالان و به ضرر کشاورزان تمام می شود.
در این میان هزینه حمل و نقل هر کامیون محصول پیاز به بازار تهران نیز بیش از یک میلیون تومان تخمین زده می شود.
خريد تضميني پس از رسانه اي شدن !
با رسانه ای شدن مشکل پیاز کاران، سازمان تعاون روستايي كه متولي خريد تضميني محصولات كشاورزي است طرح خرید تضمینی پياز را در جنوب کرمان آغاز كرد. هر چند که این طرح نرخ پیاز را تا حدودی افزایش داد و موجب شد حداقل کشت دوم پیاز در جنوب کرمان برداشت شود اما همچنان نرخ خريدتضميني زیر هزینه تولید برآورد مي شود. کشاورزان جیرفت می گویند که هزینه کشت هر کیلو پیاز ۲۰۰ تا ۲۵۰ تومان است درحالیکه هم اکنون و در بهترین حالت می توانند محصول خود را به قیمت تضمینی ۱۰۵ تومان به فروش برسانند و در این میان برخی کشاورزان تنها برای کاهش میزان ضرر دهی اقدام به برداشت محصول می کنند.
مدير سازمان تعاون روستايي جنوب كرمان با اشاره به وجود پتانسيل هاي مناسب توليد در جنوب استان و با اشاره به اينكه در حال حاضر كل محصولات توليدي بخش كشاورزي در كشور ۱۰۰ ميليون تن مي باشد، مي گويد: از اين ميزان چهاردرصد آن در جنوب كرمان توليد مي شود.
مهندس ميركهنوج يادآور مي شود كه با وجود خشكسالي و كم آبي، منطقه جنوب كرمان بيش از سهم خود در كشور محصول كشاورزي توليد كرده است. وي ادامه می دهد: بيشتر محصولات كشاورزي منطقه را محصولات باغي و زراعي تشكيل مي دهند كه در رأس آنها خرما - مركبات - پياز و گندم بيش از نياز در جنوب كرمان توليد مي شود.
مير كهنوج با اشاره به وضعيت نامشخص وضعيت پياز در بازار مصرف تصريح مي كند: با خرید تضمینی عملا دست دلالان از بازار پیاز کوتاه شده است و دلالان برای خرید مجبورند نرخی بالای ۱۰۵ تومان را پیشنهاد دهند.
شايان ذكر است هم اکنون نرخ پیاز در شهر کرمان بالای ۵۰۰ تومان تخمین زده می شود و اين در حالی است كه پیاز موجود در بازار کرمان اکثرااز مزارع جنوب کرمان نیز تهیه نشده است.
راه صادرات را بازكنید!
بسیاری از کشاورزان جنوب کرمان اعتقاد دارند که خرید تضمینی با این قیمت جوابگوی ضررشان نیست و هم اکنون پیاز کاران جیرفتی تلاش می کنند تنها بخشي از هزینه های صورت گرفته را جبران کنند.
رئیس جهاد کشاورزی جنوب کرمان نیز در خصوص مشکلات پياز كاران معتقد است بحران موجود پس از آن روي داد كه صادرات بخش قابل توجهی از محصول توليدي اين شهرستان متوقف شد و در پي آن و به دليل عدم كشش بازار به خريد محصول، قيمت پياز به شدت كاهش يافت.
مجید درینی با بيان اينكه تاکنون ۹۰ درصد وقت خود را برای حل مشکلات پیاز کاران گذاشته ايم و مکاتبات فراوانی را با مسئولان و حتی دولت انجام داده ايم، مي افزايد: اما مسئله ای که اکنون به وجود آمده عدم بازاریابی و همچنین افت قیمت است که در حوزه کار سازمان نیست و مسئولان مربوط باید پاسخگو باشند.
درینی ادامه مي دهد: طبق قراردادمان ۴ هزار و ۵۰۰ هکتار پیاز طرح استمرار در جیرفت کشت شده است و مشکل كشاورزان رعایت الگوی کشت نیست بلکه باید چرخه کشت و درنهایت ارائه محصول به بازار مصرف کامل شود و از دلال بازی در این چرخه جلوگیری شود.
