كار ساخت سد «بفراجرد» در سال ۱۳۸۸ و پس از تحويل زمين اين سد به پيمانكار آن آغاز شد و قرار بوداين طرح در يك بازه زماني ۳۰ماهه و درآذر ماه سال گذشته افتتاح شده و به شركت آب منطقه اي استان اردبيل تحويل داده شود، اين در حالي است که طبق برآوردهاي كارشناسي اين سد با تاخيري ۵ ماهه تنها ۶۵ درصد پيشرفت فيزيكي دارد و به نظر مي رسد آبگيري و بهره برداري از اين سد اتفاقي است كه نبايد تا پايان سال جاري منتظر وقوع آن بود. گفتني است اين سد قرار بود براي يك بازه زماني ميان مدت، يعني تا پايان برنامه پنج ساله پنجم توسعه اقتصادي،آب شرب شهرستان هاي خلخال و كوثر را تامين و آبهای جاری و هرزآب هاي ناشي از بارش هاي فصلي را براي سيراب سازي زمين هاي كشاورزي پايين دست مهار و ذخيره كند. سد« بفراجرد» كه با هدف تامین آب آشامیدنی خلخال از تيرماه ۸۸ عمليات عمراني آن آغاز شده، بر روي رودخانه «بفراجرد چاي» در بالا دست روستاي «خانقاه» و در سمت جنوب خلخال واقع شده است. برای اجرای این طرح علاوه بر ۱۵۰ میلیارد تومان اعتبار پیشبینی شده در طرح اوليه، ۱۷ ميليارد تومان ديگر نيز سال گذشته براي تكميل سد مذكور مصوب شد اما با همه اعتبارات مصوب هنوز خبري از تكميل آن شنيده نمي شود.
پيمانكار مقصر است!
معاون طرح و برنامه شرکت آب منطقهای اردبیل با بيان اينكه احداث سد بفراجرد به علت عملکرد ضعیف پیمانکار راکد مانده است، گفت: در صورتی که پیمانکار سد بفراجرد نتواند در سریعترین زمان عملیات احداث آن را پايان دهد پروژه به پیمانکار دیگری سپرده خواهد شد.
رضا غفاری كه براي بررسي مسائل آب شهرستان هاي خلخال و كوثر در جلسه بررسی وضعیت پروژههای آبرسانی حضور يافته بود،اظهار داشت: ضعف پیمانکاری در هیچ پروژهای قابل قبول نیست و در صورتی که روند ضعیف عملکرد پیمانکار سد بفراجرد ادامه یابد ما ناگزیر به اقدام قانونی هستیم.
وی با تاکید بر اینکه عملکرد ضعیف سد بفراجرد مورد انتقاد ماست، خاطرنشان کرد: این پروژه از برنامه زمانبندی آن بسیار عقب افتاده است. معاون طرح و برنامه شرکت آب منطقهای اردبیل با بيان اينكه قرار بود تا پايان برنامه پنجم و با احداث هفت سد كوچک و بزرگ در سطح شهرستانهای خلخال و كوثر شاهد افزایش قابل توجه محصولات كشاورزی در این شهرستانها و ایجاد اشتغال مولد برای بیكاران منطقه در بخش كشاورزی باشيم، یادآور شد: با اجرای این سدها ۵۰ میلیون متر مكعب از آبهای جاری منطقه مهار و در اختیار كشاورزان منطقه قرار میگیرد.
معاون طرح و برنامه شرکت آب منطقهای اردبیل بیان داشت: ایجاد سدهای تبریزک، مرشت، سنگآباد و زرج آباد در شهرستان كوثر و سدهای هشجین، نیاخرم و اندبیل در شهرستان خلخال از جمله طرحهای شركت آب منطقهای استان در این دو شهرستان است كه كار مطالعات این پروژهها از چند سال پیش آغاز و بیش از ۹۰ درصد كار مطالعات و جانمایی آنها به پایان رسیده است.
غفاری گفت: با اجرای این سدها كه میزان اعتبارات مورد نیاز برای احداث آنها ۷۰۰ میلیارد ریال برآورد و پیشبینی شده، ۵۰ میلیون متر مكعب از آبهای جاری و روان در حوزه رودخانه قزلاوزن مهار و ۴۵۰۰ هكتار از اراضی زراعی منطقه از آب این سدها بهرهمند میشوند.
وی ساماندهی رودخانههای استان را از برنامههای در دست اقدام شركت آب منطقهای استان در سال جاری ذكر كرد و افزود: با مهار آب رودخانه های استان به ویژه رودخانههای حوزه آبریز قزلاوزن در شهرستانهای خلخال و كوثر، از آبهای روان و جاری منطقه كه بدون هرگونه استفادهای وارد رودخانه قزلاوزن شده و از دسترس استان خارج میشوند، بیشترین بهره را میبریم.
معاون طرح و برنامه شرکت آب منطقهای اردبیل با بیان این كه ۷۵ درصداز عملیات اجرایی سد گیوی به پایان رسیده است، تصریح کرد: در صورت تامین اعتبار لازم برای این پروژه و نیز پرداخت مطالبات پیمانكار مجری این سد تا پایان امسال آبگیری خواهد شد.
۹۰ گذشت و سد...
فرماندار خلخال نیز در این جلسه با انتقاد از عملكرد ضعیف شركت آب منطقهای اردبیل در زمینه پروژههای آبرسانی این شهرستان اظهار داشت:بسیاری از قولهای داده شده از سوی مسئولان این شركت در خلخال عملی نشده و متاسفانه خلخال كمترین بهره رااز آبهای روان تولیدی خود میبرد.
ذبیحالله عبداللهی خاطرنشان کرد: در حالی كه مسئولان شركت آب منطقهای اردبیل از آغاز عملیات اجرایی خط انتقال آب از سد بفراجرد به شهر خلخال در اوایل امسال خبر داده بودند این كار عملاً صورت نگرفته، مضاف بر اینكه عملیات اجرایی سدهای اندبیل، هشجین و نیاخرم خلخال نیز بسیار تاخیر داشته است.
وی در ادامه تصریح کرد: سد بفراجرد خلخال از نوع خاكي با هسته رسي قائم مركزي با حجم مخزن ۶ هزار و ۹۵۴ ميليون مترمكعب و با هدف تامين آب شرب شهر خلخال در حال اجرا است كه در حوزه آبریز رودخانه بالحارود و درهرود ۱۴۱ میلیون مترمکعب آب را میتوان با احداث اين سد و سدهاي پايين دست مهار کرد که در این زمینه عملیات اجرایی سد گیلارلوی و کلهسر نيز در حال اجرا است.
گفتني است، آينده سدهاي «بفراجرد» و «گيوي» در حالي در هاله اي از غبار قرار گرفته است كه سال گذشته فرماندار خلخال پس از سفر به تهران و ديدار با وزير نيرو گفته بود:« وزارت نيرو بر تكميل سد گيوي و بفراجرد تاكيد دارد و قرار است در اين باب تامين اعتبار شود».
افتتاح «گيوي» شايد وقتي ديگر!
در حالي كه معاون طرح و برنامه شرکت آب منطقهای اردبیل عامل تاخير يكساله در بهره برداري از سد «بفراجرد»را اهمال و ناتواني پيمانكار اعلام مي كند، سد« گيوي» ديگر سد زيرساختي استان نيز كه در همين حوزه آبريز در حال ساخت است بعد از هفت سال از كلنگزني آن هماكنون با پيشرفت ۷۵ درصد در حال اجراست و به علت عدم تامين اعتبار لازم برای این پروژه و نیز ناتواني آب منطقه اي در پرداخت مطالبات پیمانكار مجری این طرح بارها وعده آبگيري اين سد به مردم خلخال و كوثر داده شده ولي در عمل در مورد تكميل اين پروژه موفقيت چشمگيري ديده نمي شود.
شايان ذكر است سد« گيوي» با حجم مخزن ۵۰ ميليون مترمكعب به ارتفاع ۱۰۷ متر با دو هدف توسعه كشت آبي براي ۸ هزار هكتار از اراضي منطقه و كنترل سيلاب در حال احداث است و پیشبینی شده ۵۰ میلیون متر مكعب از آبهای جاری و روان در حوزه رودخانه قزلاوزن را مهار خواهد كرد.
