مهدي تهراني: حسين پارسايي با بيش از يك دهه فعاليت در عرصه هنرهاي نمايشي تئاتر و سبقه مديريت در مركز هنرهاي نمايشي تئاتر، تئاترهايي را به روي صحنه برده است كه كماكان بهتر از ساير آثار تئاتري ديده شده است.
وي فعاليت خود را از تئاتر دفاع مقدس با رويكرد جنگ و جبهه و شهادت با افرادي چون سيدجواد هاشمي و ... در تئاتر آغاز كرد و البته هنوز پابرجا بر اين عرصه است و تاكنون فعاليت هنري خود را در تئاتر حفظ نموده و كاري از وي در عرصه تصوير شاهد نبودهايم و اين بار با رويكرد دينمداري در تئاتر ظاهر شده و معتقد است در تئاتر اثرات فرامناسبتي توليد شود و صرفاً اين اثرات در مناسبتهاي سوگ اهل بيت توليد نشود كه البته بايد ديد چه ميزان به حرف خود پايبند است.
گفتوگوي خبرنگار روزنامه جوان را در باب موضوعيت و محوريت اين نمايش و رويكرد دينمداري در تئاتر را با آقاي حسين پارسايي كارگردان اين نمايش ميخوانيم.
طراحي متن بايد برعهده نويسنده باشد؟ آيا اين رويكرد در كارگرداني اثر با توجه به اجراهاي ميزانسن نيز دخيل است؟
انتخاب نوشتار و ايده اجرايي با هم شكل گرفت به همين دليل من، هم ايده اجرا و هم طراحي متن را برعهده داشتم كه در طراحي متن ايده كارگردان به نويسنده منتقل ميشود تا بر اساس نگاه اجرا حاكم بر متن نگارش صورت گيرد. نويسنده اثر پس از نوشتار نمايش در انطباق با ايده اجرا در تمرينات حضور داشتند و نمايش به شيوه كارگروهي مراحل تكميل خود را دنبال ميكرد.
دراماتولوژي را با توجه به درام پردازي آن در اجرا چطور توصيف ميكنيد و درام پردازي كداميك از دو بازيگر صحنه در اجرا كار را به تعالي معنايي بيشتري رساند؟
دراماتولوژي مجزا از بازي است. آقاي مهندسپور به عنوان مشاور اجرا از نوشته تا اجرا با ما همكاري داشتند و ايشان نگارش متن نمايشنامه را منطبق بر اهداف اجرايي اثر دراماتولوژي كردند و مدير فني اجرا و دو بازيگر اصلي تحت هدايت اين دراماتولوژي و ايده اجرا قرار گرفتند كه در اين مرحله كار منطبق بر مفاهيم در متن با بار معنايي ديالوگ شكل گرفت و نهايت پردازش اثر و آميختگي عناصر بود كه در صحنه خودنمايي ميكرد از جمله بخشهايي از اثر كه در طراحي حركت، مفهوم اثر را تأمل برانگيز ميكند و بار معنايي دارد و در جايي ديگر نوع ديالوگها داراي كنش لازم و تصويري هستند؛ به عنوان مثال مخاطبين آثار مفهومي كه با قصه آشنا هستند با اشارات نزديك و كدهاي آشنا در ذهن برخوردار از باور قلبي و اعتقاد راسخي كه به شخصيتهاي نمايش و موضوع دارند اثر را دنبال ميكنند. آنچه در بانوي آب و آيينه اتفاق ميافتد روايتي متفاوت و تأمل برانگيز و برخوردار از تكنيك لازم شامل انيميشن، طراحي صدا ، نور و حركت است.
طراحي و دكور اجرا چگونه بر ميزانسن و صحنه تأثير گذار است؟
در طراحي و ايده صحنه جرياني سيال وجود دارد كه طراحي همچون ساير عناصر اجرا به طور هماهنگ در راستاي مفهوم ساخت و اجرا خودنمايي ميكند. انتخاب ديوارهاي بلند و متحرك به رنگ سفيد و پيدا و پنهان بودن ديوارهاي جانبي و طراحي نور بر صحنه سفيد و صيقل صحنه و بازتابش آن كمك قابل توجهي به انتقال مفهوم و نگاه نويسنده اثر به مضمون دارد.
در فرمبندي و دستهبندي گروهي و جمعي در حركات تمامي بازيگران در توازن با معاني صحنههاي حضورشان در ميزانسن صحنه اين توازن را نقش برقرار ميسازد يا نگاه كارگردان بركار و اجرا و چگونه اين نگاه در اجرا متعالي ميشود؟
هر دو. نقش و طراحي حركت مؤثرند. نقش در نمايش يا به نشان دو راوي اصلي قصه كه خود نمايندهاي از عصر ديروز و امروزند و گروه حركت به عنوان بخشي از طراحي فضا و ارائه مفاهيمي كه ديالوگ قادر به تصوير كامل آن نيست با هماهنگي كامل با محتواي نقش و ديالوگ كار خود را در اجرا انجام ميدهند.
بانوي آب و آيينه نمايشي است كه به طور كامل هيچكدام از بخشهاي طراحي شده آن نميتوانند ارائه شوند چرا كه هر كدام از عناصر از جمله حركت، ديالوگ، موسيقي، انيميشن و بازي مكمل يكديگرند و نهايت به ايماني مشترك در اجرا ميرسند.
ايدهآل اجرايي در انتخاب آقاي دانيال حكيمي و خانم رويا نونهالي براي نقش آب و آتش چه بود؟
نقاط مشتركي در كاراكتر اين دو نفر در اجرا ديدم كه اين دو نفر از بازيگران توانمند تئاتر،صاحب تجربه و داراي نقاط مشترك براي بازي همسو در ارائه مفهوم دين براي مخاطب هستند. به يقين بخشهاي تأثيرگذار بانوي آب و آيينه برخاسته از باور و دل بازيگراني است كه اين نقش را پذيرفتند.
كداميك از حوزههاي تئاتري در تئاتر مغفول مانده و بايد به آن توجه شود؟
بخشهاي مغفول مانده در تئاتر زياد است. به نظرم اگر بخواهيم به نكتهاي مهم اشاره كنيم تأكيد بر انديشه بر هنر نمايش است.
به طور دقيق انتخاب من انديشه ديني است براي انساني كه در جستوجوي رستگاري است، انساني كه تلاش دارد به تكامل برسد، انساني كه اشرف مخلوقات است. انتخاب مضمون اگر در پرتو انديشه ديني نباشد نميتواند ماندگار باشد، تأثير بر مخاطب داشته باشد و به عنوان متن هنري جذاب تلقي شود.
برنامه شما به عنوان كارگردان ديني و انقلابي در حوزه تئاتر مذهبي، هميشگي و همگاني شدن آن در تئاتر چيست؟
اثرات فرامناسبتي توليد شود و در طول سال اجراي عموم داشته باشد و صرفاً به موضوع سوگ نپردازند.
تعريف موسيقي صحنه؟
موسيقي كه براي صحنه انتخاب ميشود. يكي از تأثيرگذارترين عناصر نمايش موسيقي تلقي ميشود. به طور طبيعي صحنه نمايش عيني باورپذيري در مديوم زندگي است؛ وقتي ميگوييم موسيقي براي صحنه نمايش بايد ويژگيهاي موسيقي در نمايش وجود داشته باشد.
چگونه و كي تئاتر مفهوم خود را در تعالي هنر پيدا ميكند؟
با آگاهي، ممارست در متن اثر و انتخاب مضامين درخور مبتني بر انديشههاي بلند ديني و بازتاب آن در جامعه از پيروي نظام آموزشي دانشگاهي گرفته تا توليد آثار تجربي و پيشكسوتان تئاتر.
نگاه مبتني بر متن از كجا ميآيد؟ از تحقيق يا روايت ذهني نويسنده؟
هيچ نگارشي بدون تحقيق و تحليل نميتواند باشد. اثر نويسنده همراه با جامعهشناسي، روانشناسي شخصيت به عنوان فرد آگاه به زمان با انتخاب خواستها شكل ميگيرد و از نگاه اجرا مبتني بر انتخاب معنوي و شيوه نگارش آن است.
در طول طراحي اين اثر از متن تا اجرا كدام صحنه را بيشتر پسنديديد؟
صحنه وداع به دليل سيال بودن زمان، معاصر بودن مفاهيم و ارتباط آن با انسان امروز. صحنه وداع به مفهوم مطلق معاصرسازي شأن محتواي بستر تاريخي اين نمايش بود و هر كس در صحنه و جايگاه تماشاگر يك علي (ع) ميشود كه عزيز از دست داده است.
دليل ايجاد حركات صحنه در متن نمايش چيست؟
ابتدا علاقهام به اين شيوه اجرا و بعد اين كه نوع روايت نيازمند بار تصويري بود و به نظر همكارانم نمايش اين امكان را ميداد كه اين شيوه اجرا و ايده حركت را براي اين مضمون انتخاب كنيم.
متن و اجراي قصه مكمل يكديگرند؟
پاسخ اين سؤال مربوط به تماشاگران است كه انطباق را در متن بر اجرا ببينند. از همه مهمتر باورپذير شدن اين مفهوم در اجراست. اعتقاد من همسويي متن و اجرا با هم است.
