
به گزارش جوان، در حالي كه ايران اسب يكه تازي علمي بر منطقه خاورميانه را زين زده و عزم جزم كرده كه آسمان و زمين علم را مسخر كند، عدهاي هم از واويلاي خروج سرمايههاي انساني و مهاجرت نخبگان سخن ميگويند.
نسرين سلطانخواه، معاون علمي و فناوري رئيسجمهور و رئيس بنياد ملي نخبگان كه بارها هر نوع اظهار نظر در اين زمينه را بزرگنمايي ناميده و مستلزم ارائه آمار متقن دانسته بود، روز گذشته در نشست رسانهاي خود كه به منظور تبيين و تشريح برنامههاي معاونت علمي و فناوري رياست جمهوري و بنياد ملي نخبگان در سال ۹۰ و ۹۱ تشكيل شد، خبر خوش كاهش آمار مهاجرت را اعلام كرد.
با هر هدفي مستند به آمار اظهار نظر كنيد!
برخورد معقول و نه انكار دستپاچه، يكي از نشانههاي آرامش حاصل از وجود برنامهريزي و طمأنينه فكري و نه انفعالي در مقابل يك پديده است.
سلطانخواه اين بار هم از منتقدين اقدامات دولت در اين راستا آمار مستند خواست و تصريح كرد: مهاجرت نخبگان از كشور در دستور كار بنياد ملي نخبگان قرار دارد و از جامعه آماري دارندگان مدال المپيادها از بدو حضور تا سال ۸۹ شامل ۴هزار و ۱۲۱ نفر در قالب سه گروه كه اولين آن تا سال ۸۱، دومين گروه از ۸۲ تا ۸۵ و سومين گروه از ۸۶ به بعد دسته بندي كرديم؛ آمارها نشان داده كه شيب خروج نسبت به دو دوره آتي كاهش پيدا كرده است.
وي افزود: ميزان خروج نخبگان تا سال ۸۱، ۴۰ درصد بود و از سال ۸۲ تا ۸۵ اين ميزان به ۲۰ درصد كاهش پيدا كرده است و جامعه آماري ۸۶ به بعد نيز به جهت اينكه هنوز نخبگان در داخل كشور تحصيل ميكنند و دوره تحصيلشان به پايان نرسيده، لحاظ نشد.
دو گزينه مهم
مواجهه منطقي با اين پديده يا در اصطلاح بهتر آسيب اجتماعي باعث ميشود اميدها در به كارگيري اقدامات مؤثرتر در جهت تغيير معادله به نفع توسعه كشور بيش از گذشته برانگيخته شوند. در اين رابطه بررسي دو گزينه ضروري به نظر ميرسد: يكي علل مهاجرت نخبگان و ديگري جاذبهها در كشور مقصد كه آنها را به سوي خود جذب ميكند.
همچنين استفاده از تجربه ساير كشورها يا حتي سالهاي اول بعد از پيروزي انقلاب اسلامي در ايران در تشكيل نهادي براي جذب نخبهها ميتواند راهگشا باشد؛ طرحي كه در پيچ و تاب ساختار اداري و اجرايي عقيم ماند.
از طرفي بايد دانست تمام القائات رسانهها و محافل آنور آبي كه آمار مهاجرتها را سرسام آور ميدانند، هدفمند است و رد پاي مبالغه را در القائات و تبليغات آنها به وضوح ميتوان مشاهده كرد.
خروج رياضي خوانها هم كم شد
رئيس بنياد نخبگان جامعه دوم مورد بررسي را ۵۰۰ نفر برتر رشته رياضي، ۳۰۰ نفر برتر تجربي و انساني و ۱۰۰ نفر برتر رشته هنر از سال ۷۶ تا ۸۹ دانست و تصريح كرد: طي اين سه دوره بيشترين خروج مربوط به رشته رياضي بوده و شيب خروج تحصيلكردگان رياضي هم از ۳۳ درصد به ۱۷ درصد رسيده است كه اين به جهت افزايش ظرفيت تحصيلات تكميلي، تشكيل بنياد ملي نخبگان و سياستهاي دولت است.
دولت به اين آمار كاهش دلخوش نباشد
هر چند بر اساس آمار ارائه شده از سوي بنياد نخبگان، آمار مهاجرت نخبهها كاهش پيدا كرده و اين جاي اميدواري دارد اما دولت نبايد به اين آمار دلخوش باشد و از انجام اقدامات و طراحي برنامههاي بنيادين براي كاهش هرچه بيشتر مهاجرت نخبگان كوتاه بيايد.
حرفهاي ديگر
تخصيص ۲۰ درصد منابع اشتغال استانها به اشتغال فارغ التحصيلان در شركتهاي دانش بنيان، تأمين اعتبار دورههاي بعدي پژوهانه دانشجويان دكتري در سال ۹۱ با ۲۵ ميليارد تومان، حمايت از نشريات علمي كشور با ۳/۳ ميليارد تومان اعتبار، اجراي طرح شبكه گريد ملي با همكاري ۱۴ دانشگاه و مركز پژوهشي، استفاده از دستگاه تصفيه هوا از ريزگرد در شهرهاي در معرض آلودگي، تأييد اساسنامه صندوق ملي نوآوري و شكوفايي در شوراي نگهبان، زمان ورود آينه رصدخانهملي به كشور، صادرات ۸۴۰ميليون دلاري كالاهاي دانش بنيان در سال ۹۰ و بودجه هزارميلياردي صندوق نوآوري از ديگر مواردي بود كه سلطانخواه در نشست خبري خود از آنها سخن به ميان آورد.