روز سعدي گذشت، اولين روز از ارديبهشت مصادف است با سالروز تولد شيخ اجل سعدي شيرازي؛ مردي كه اجداد ما با خواندن بوستان و گلستان وي باسواد شدند. اين روز را به احترام همان مردي كه سواد آموزي ايرانيان مديون كتابهاي وي است، روز سعدي نام نهادند؛ روزي كه صدا و سيما سعي كرد با بانمك بازي گزارشگرش آن را اعلام كند و شأن سعدي را در حد فالوده شيرازي پايين بياورد و سعدي را در گزارشي چند دقيقهاي خلاصه كند و والسلام.
سعدي شيرازي را با «بنيآدم اعضاي يكديگرند» ميشناسيم؛ شعري كه معناي بلند انسانيت را در گوش جهانيان زمزمه ميكند، اما اين تنها بخشي از ميراثي است كه سعدي شيرازي براي جهانيان به جاي گذاشته است. مقام و منزلت سعدي بيش از چيزي است كه در يك گزارش چند دقيقهاي رسانه ملي آن را بيان كرد. خلاصه كردن سعدي در يك روز نه تنها جفا در حق اين اديب بلند آوازه است، بلكه ظلمي است به زبان فارسي كه اين روزها در ميان هجوم لغات بيگانه به سختي در حال مقاومت كردن است. در هر صورت يك روز براي سعدي ميتواند فرصتي باشد تا نگاه دوبارهاي به ارزشهاي انساني و مفاهيم عميقي كه در نثر و نظم سعدي با آن روبهرو هستيم، بيندازيم.
تلاش سعديدوستاني كه منجر به ثبت روز سعدي در تقويم رسمي جمهوري اسلامي شده است، تا به حال ادامه داشته و نمونه بارز آن برپايي بزرگداشت اين روز در شيراز و با حضور رياست محترم جمهور است. در اين مراسم خبرهاي خوبي براي علاقهمندان به سعدي اعلام شد كه ميتواند راه را براي معرفي سعدي به جهانيان هموارتر كند. در مراسم روز سعدي، رئيس سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري كشور خبر از ايجاد مركز بينالمللي سعديشناسي داد. سيدحسن موسوي اجراي اين طرح را در قالب پروژههاي «مهر ماندگار» بيان كرد و افزود: بودجه ساخت مركز بينالمللي سعديشناسي توسط رئيسجمهور تأمين گرديده است. كوروش كمالي سروستاني رئيس مركز سعديشناسي در اين خصوص به «جوان» گفت: اين پروژه از سوي سازمان ميراث فرهنگي آغاز شده و هم اكنون در حال تكميل است.
وي در خصوص فعاليتهايي كه قرار است در اين مركز انجام شود و اينكه چه فعاليتهاي بينالمللي براي مركز سعديشناسي پيش بيني شده است، گفت: كاركرد هر مجموعه نشان دهنده بينالمللي بودن آن است و تنها با عنوان نميشود يك نهاد را بينالمللي دانست، از فعاليتهاي بينالمللي كه براي مركز سعديشناسي در نظر گرفته است، ترجمه آثار سعدي به زبانهاي خارجي، برگزاري همايشهايي از جمله همايش اخير سعدي و پوشكين كه در آينده در روسيه با عنوان پوشكين و سعدي در شهرهاي مسكو و سنپترزبورگ اجرا خواهد شد و در سالهاي بعدي به سعدي و شعراي آلماني، اسپانيولي و عرب خواهد پرداخت.
كمالي سروستاني با اشاره به اينكه در مركز بينالمللي سعديشناسي بخشهاي مختلفي پيش بيني شده است، گفت: اين مركز داراي امكاناتي چون كتابخانه تخصصي، مركز همايشها و مركز مطالعات سعدي است.
رئيس مركز سعدي شناسي با تأكيد بر اينكه بايد فعاليتها را بر شناخت سعدي در جهان و معرفي اين شعار ايراني به جهانيان متمركز كنيم، افزود: با هماهنگي مراكزي چون رايزنيهاي فرهنگي جمهوري اسلامي ايران، سازمان ارتباطات اسلامي و بنياد سعدي كه مسئوليت گسترش زبان فارسي را در جهان بر عهده دارد، سعي خواهيم كرد تا سال ۹۵ سعدي را در جهان معرفي كنيم. كمالي سروستاني درباره افق سال ۹۵ گفت: دهه ۹۵ - ۸۵ به عنوان دهه سعدي نامگذاري شده و براي هر كدام از سالها نامي انتخاب كرده بودند، مانند سال قصيده، غزل، بوستان، گلستان و امسال نيز كه سال « معارف اسلامي و فرهنگ ايراني در آثار سعدي» نام گرفته است. در هر يك از اين سالها برنامه خاصي پيش بيني شده بود، امسال هم برنامه هايي چون سعدي و پوشكين در تهران برگزار شد و اساتيد فلسفه ايران مانند رضا شعباني، صادق همايوني و علي اصغر محمدخاني، رضا داوري اردكاني، غلامحسين ابراهيميديناني، غلامرضا اعواني و سيروس شميسا در مراسم يادبود سعدي در شيراز حاضر شدند. با آنكه نميتوان سعدي را در يك روز محدود كرد، بلكه بايد در طول سال به سعدي پرداخت و برنامههايي را در مورد ايشان براي كل سال در نظر گرفت.
كمالي سروستاني ادامه داد: سال ۹۴سال سعدي در جهان نام دارد و برنامهريزي شده تا آن سال معرفي خوبي از اين شاعر بلند آوازه ايراني در جهان پيدا كنيم. رئيس مركز سعديشناسي در خصوص اينكه ادبيات و اشعار سعدي در كتب درسي آموزش و پرورش جايگاه مناسبي ندارند، گفت: متأسفانه سعدي آن گونه كه بايد و شايسته نام او است در كتب درسي معرفي نشده است. ما رايزنيها و مكاتبات زيادي در اين باره با آموزش و پرورش انجام دادهايم كه هنوز هم ادامه دارد، متأسفانه شناخت دانشآموزان از سعدي و استفاده آنها از ادبيات شيخ اجل ناچيز است.
وي تصريح كرد: در حال مذاكراتي با انجمن دبيران ادبيات و وزارت ارشاد هستيم تا بتوانيم با مشاركت دولت گزيده سعدي را با قيمت ارزان به چاپ برسانيم و در اختيار دانشآموزان قرار دهيم. حال بايد ديد مسئولان وزارت آموزش و پرورش تا چه حد علاقه دارند تا ادب و زبان فارسي را پاس داشته و به نسل آينده منتقل كنند. بيشك هزينه هايي مانند چاپ كتاب گزيده سعدي، در مقابل تأثير آنها در پيوند دوباره فارسيزبانان با سعدي چيزي نيست. ما هنوز هم مانند اجدادمان نيازمند دانستن مفاهيمي هستيم كه سعدي به شيريني در گلستان و بوستان خويش به آنها اشاره كرده است.
