نقدينگي يعني قلب تپنده يك واحد توليدي و بنگاه اقتصادي. اگر ميزان نقدينگي در يك بنگاه توليدي كم و زياد شود به همان اندازه خروجياش تغيير خواهد كرد. تصور كنيد اگر يك بنگاه توليدي با ظرفيت توليد ۵ هزار دستگاه خودرو راهاندازي شود و در ميانه راه به دليل قطرهاي شدن تزريق نقدينگي رقم توليدش به ۲ هزار دستگاه خودرو برسد، چه اتفاقي در چرخه توليد رخ خواهد داد؟اولين اثر اين كاهش نقدينگي اخراج كارگران و بيكاري است. دومين اثر افت كيفي توليد و در نهايت خروج اين واحد توليدي به دليل رقابتپذير نبودن محصولات توليدياش از بازار توليد خواهد بود. حال اين مثال را كمي بزرگتر كنيد و در مقياس ملي قرار دهيد. نقدينگي در كشور و سمت و سو دادن به آن به سياستهاي اقتصادي موفق دولتمردان بستگي دارد. اگر نقدينگي موجود در بازار به خوبي كنترل نشود، به افزايش تورم، حيف و ميل سرمايهها و حتي خروج از كشور ختم مي شود.
اكنون رقم تخميني نقدينگي در دست بخش خصوصي ۲۰۰ هزار ميليارد تومان است. اين رقم بزرگ در دستان توليد كنندگان و فعالان اقتصادي كشور قرار دارد. بخش عمدهاي از اين نقدينگي در حال گردش از سمت خصوصي به دولتي و برعكس است.
اما آيا توانسته ايم از پتانسيل ۲۰۰ هزار ميليارد توماني بخش خصوصي استفاده كنيم؟ پاسخ را مي توان در عمل ديد. دولت و خود بخش خصوصي نتوانستهاند يا نخواسته اند از پول كلان بخش خصوصي به نحو احسن بهره گيرند.
براي همين بخش خصوصي در حيطه كوچك فعاليتهاي خود در يك دايره تسلسل حركت مي كند. جالب اينكه با وجود ۲۰۰ هزار ميليارد تومان نقدينگي در اختيار بخش خصوصي، اين بخش همچنان از كمبود نقدينگي مي نالد؟
اين موضوع به چند دليل رخ مي دهد. اول اينكه عدم مديريت صحيح نقدينگي در بخش غير دولتي است. نبود مديريت علمي باعث شده تا اين بخش پس از گذشت سه دهه از پيروزي انقلاب اسلامي همچنان چشم به دست دولت و حتي بانكها باشد. دومين نكته خروج نقدينگي از بخش خصوصي بنا به دلايل مختلف است. بسياري از فعالان اقتصادي كشور توليد را بهانه و هدف را كسب پول در مدت كوتاه قرار داده اند. توليد كنندگاني هستند كه تنها به نام مجوز واحد توليدي از بانكها سرمايه كسب و آن را حتي به خارج از كشور منتقل كرده اند. حال با اين وضعيت دوباره درخواست نقدينگي از دولت مي كنند. سومين نكته بهره وري پايين و عدم توجه به آينده است. توليد كنندگان داخلي چه خصوصي و دولتي نگاه كوتاه و حداكثر ۱۰ ساله به مقوله توليد دارند. براي همين پيش و پس از انقلاب اسلامي به تعداد انگشتان دست ميتوان واحدهاي توليدي پيدا كرد كه براي چندين دهه فعاليت كرده اند. به دليل نبود بهره وري و نگاه كاسبكارانه پس از چند سال و كسب سود توليد را رها كرده اند. اگر بخواهيم اقتصادي بالنده و پايدار داشته باشيم بايد دولت و بخش خصوصي كمي با هم صادقتر باشند و از نقدينگي موجود كشور كه به گفته محمود بهمني رئيس كل بانك مركزي همانند قند خون است، به درستي استفاده كرد.
