علي خداييبيجاري | چندي پيش معاونت سيما در گفتوگو با رسانهها از راهاندازي دو شبكه ورزش و انيميشن در آيندهاي نزديك خبر داد؛ اتفاقي كه در راستاي راهاندازي شبكههاي شما، آي فيلم، نمايش و بازار است كه بنا به استناد شواهد به نظر ميرسد دراين ميان كميت حرف اول را ميزند، چرا كه با نگاهي به عملكرد شبكههاي مذكور، ضعف در توليد و تأمين برنامه كاملاً مشهود است و اگر قرار بر فعاليت شبكههاي ورزش و انيميشن بدين منوال و با تكيه بر برنامههاي آرشيوي است، بايد اذعان كردكه بود و نبود چنين شبكههايي دردي را دوا نميكند. يكي از نكتههاي جالب در اين گفتوگو گلايهمندي معاونت سيما از عدم اختصاص بودجه و كمبود منابع مالي در تلويزيون است. در حالي كه توليد انيميشن هزينهاي به مراتب بيشتر از توليد فيلم را طلب ميكند، به همين جهت پيرامون راهاندازي شبكه انيميشن با كارشناسان صاحبنام عرصه انيميشن به شور نشستيم.
«سيد مسعود صفوي» رئيس مركز مطالعات و توليدات انيميشن حوزه هنري و تهيهكننده انيميشن موفق «شكرستان» در گفتوگو با «جوان» با اشاره به اينكه با قابليتهاي فعلي فقط ميتوان ۳۰ تا۴۰ درصد از نياز آنتن شبكه انيميشن را در طول سال تأمين كرد، افزود:«هر شبكهاي كه مختص به پخش انيميشن است تنها از توليدات خودش استفاده نميكند و بخشي از نيازهاي خود را از توليدات ديگر كشورها برآورده ميكند كه تبادل انيميشنهاي خوب در بين چند كشور باعث پويايي چرخه اقتصادي صنعت انيميشن ميشود كه البته اين دستاورد در گرو تأمين اعتبار و اختصاص بودجه كافي است.»
تهيهكننده انيميشن «هوشان» در بخش ديگري از سخنانش با تصريح بر اين نكته كه خريد و رايت انيميشن از ديگر كشورها حتي با هزينه دوبل هميشه از توليد انيميشن در داخل كشور ارزانتر تمام ميشود، افزود:«خوشبختانه با اين وجود معاونت سيما تصميم گرفته بيشتر از ۴۰ تا ۵۰ درصد از نياز آنتن اين شبكه از توليدات داخلي باشد. به نظر من در طول سال بايد به توليد چند سريال انيميشن با درجه «الف ويژه» فكر شود كه ايران در عرصه بين المللي نيز حرفي براي گفتن داشته باشد و انيميشن ما شناخته شود.»
صفوي در بخشي ديگر از سخنانش در خصوص اهميت توليد آثاري با درجه «الف ويژه» گفت:«براي مثال الجزاير براي توليد سريالي مانند «صلاحالدين» دقيقهاي ۱۰ ميليون تومان ميپردازد و قطعاً در كنار اين كار آثار «جيم»و «دال»ارزانقيمت هم توليد ميكند اما چرا صلاحالدين را با اين هزينه ميسازد؟ چون ميخواهد در سطح جهان تواناييهاي خود را نشان دهد و اين توانايي از طريق كارهاي الف ويژهاش اثبات ميشود.»
در همين زمينه «بابك نظري» كارگردان جوان و خلاق سريال شكرستان در گفتوگو با «جوان» با تأكيد بر اينكه انيميشن در حال حاضر جزو صنايع اول دنياست و نياز به حمايت جدي دارد، گفت:«راهاندازي شبكه انيميشن نياز به يك برنامهريزي منسجم دارد چرا كه اگر آثار اين شبكه جوابگوي نياز مخاطب نباشد، خيلي زود بيننده خود را از دست خواهد داد.» نظري در ادامه به ميزان بودجه سالانه اين هنر صنعت اشاره كرد و گفت:« بودجه فرهنگي - هنري در كشور ما بودجهاي بسيار پايين است، مثلاً براي مركز بزرگي چون «صبا» كه بخش اعظم توليدات انيميشن در آنجاصورت ميگيرد، بين ۱۰ تا ۲۰ ميليارد تومان براي فعاليت يكسال اختصاص مييابد كه اين مبلغ هزينه ۲۰ كيلومتر آسفالت در جادههاي كشور است، در حالي كه بايد پذيرفت در عين اينكه انيميشن ايران نسبت به انيميشن كشورهاي ديگر، انيميشن پيشرفتهاي نيست، اما نسبت به كشورهاي منطقه جلوتر هستيم و خيلي از نيروهاي مستعد و امكانات و دانش بالاتري داريم كه متأسفانه شرايط موجود باعث اين شده كه استفاده صحيح از اين افراد و منافع صورت نگيرد. از طرفي ميبينيد خيلي از شركتهاي فعال در زمينه انيميشن به سادگي ورشكست ميشوند، پرداخت هزينهها به موقع نيست و متخصصان اين هنر مجبورند با دستمزد ناچيزي بدون انگيزه كار كنند.» كارگردان انيميشن «ترن» كه در چند فستيوال جهاني شركت كرده است، در پايان سخنان خود خاطر نشان كرد:« به خاطر تحقيقاتي كه شخصاً انجام دادهام ميتوانم اثبات كنم كه در صورت تأمين هزينههاي معقول انيميشن ايران ميتواند چه موقعيتهايي را از آن خود كند و چه جايگاه خوبي در سطح دنيا داشته باشد. گرچه در حال حاضر هم به تناسب رشد خوبي داشته اما به واسطه اينكه نگاه مسئولان به انيميشن نگاه مثبت و درستي نيست، بايد اين صنعت در جا بزند، در حالي كه اين هنر صنعت قابليت اين را دارد كه رشد فوقالعادهاي داشته باشد.» با اين اوصاف مشكل بودجه كماكان حلقه مفقوده توليدات تلويزيوني است كه بنا به اذعان كارشناسان، تولد، حيات و بقاي هنر صنعتي مانند انيميشن مستلزم اختصاص بودجه و حمايتهاي مالي است كه با تأمين اين نياز حياتي قطعاً قالب انيميشن در اين بازه زماني ميتواند حربهاي براي مقابله با جنگ نرم باشد. آنچه مسلم است با راهاندازي شبكه انيميشن قطعاً اين شبكه به صورت شبانهروزي به پخش برنامه نخواهد پرداخت. در اينجا اين سؤال مطرح ميشود كه چرا شبكه انيميشن در ابتدا فعاليت خود را در شبكه دوم سيما كه به عنوان شبكه كودك و نوجوان معرفي و شناخته شده است، آغاز نميكند كه به اين واسطه بيشترين ميزان بودجه صرف توليد انيميشن شود. بيگمان اين اقدام ضمن فراهم نمودن موقعيتي براي رشد انيميشن، به غناي برنامههاي شبكه دوم سيما هم كمك شاياني خواهد كرد.
