هادي غلامحسيني | به گزارش «جوان»، در پي سوء مديريت و فقدان استراتژي تعريف شده جهت تنظيم بازار ارز، در ماههاي اخير شاهد شكلگيري ارز با چهار نرخ متفاوت دركشور بوديم. اين درحالي بود كه رئيس كل بانك مركزي به عنوان متولي تنظيم بازار ارز پيوسته از تنظيم و كنترل قريبالوقوع اين بازار خبر داده بود اما قيمتهاي متفاوت ارز در بازار نشان داد كه اين بازار چموشتر از آني است كه با وعده آقاي رئيس كل كنترل شود.
در اين ميان به نظر ميرسد رئيس كل بانك مركزي از ترس آنكه مبادا ارز پنج نرخي شود، معاون ارزي خود را تغيير داد و طی حکمی مینو کیانیراد را به عنوان «معاون ارزی» این بانک منصوب كرد. بنابراین گزارش، وی پیش از این مدیر امور بینالملل بانک مرکزی را بر عهده داشته است. براساس اين گزارش، اگرچه بازار ارز از ابتداي سال وضعيت نابساماني را تجربه كرد اما از هفتههای اخیر بازار ارز وارد فاز جدیدی شده بود که به دنبال آن قیمت دلار در بازار از مرز ۱۳۰۰ تومان گذشت و به نزدیک ۱۳۵۰ تومان هم رسید كه اين امر انتقاد بسياري از فعالان و كارشناسان حوزه اقتصاد را درپي داشت. اما در این شرایط که بازار ارز تهران در حقیقت نظارهگر ارز چهار نرخی بود، دیدگاه جدیدی توسط معاون ارزی بانک مرکزی مطرح شد مبنی بر اینکه این بانک مسئول اتفاقاتی نیست که در بازار آزاد روی میدهد.
دلار قرباني گرفت
گويا يكي از دلايل انتخاب سيد كمال سيدعلي«معاون ارزي بركنار شده بانك مركزي» جهت معاونت ارزي در تيرماه سال جاري سابقه وي در بانك مركزي بوده اما بحران و شرايط فعلي بازار ارز بر تجربه و سابقه سيد علي غلبه كرد و وي قرباني آشفتگي بازار ارز شد.
سید کمال سیدعلی که حدود چند ماه معاونت ارزی بانک مرکزی را برعهده گرفته بود تأکید داشت که بانک مرکزی مسئول کنترل ارز وارداتی است و نباید اجازه دهد که این ارز در این بخش دچار التهاب شود. این دیدگاه معاون سابق ارزی بهمنی درحالی مطرح میشد که رئیس کل بانک مرکزی در موقعیتهای مشابه که بارها در طول سال در بازار ارز رخ میداد به جدیت و با صراحت اعلام میکرد که بانک مرکزی بازار را کنترل میکند و اجازه نمی دهد قیمتهای ارز بدون پشتوانه افزایش یابد.
سیدعلی همچنین یکی از ابزارهای کنترل بازار را توزيع ارز از طریق سیستم بانکی به صادرکنندگان و تجار اعلام کرده و گفته بود: آنچه برای بانک مرکزی مهم بوده تأمین نیاز واقعی بازار است؛ نیاز بازار در حقیقت نیاز تجار، کارخانجات، ارز مسافری و سایر نیازهای واقعی که در تمام کشورهای دنیا ارز آنها باید تأمین شود، است.
در هفتههای اخیر دلار در بازار آزاد، بازار فرعی و بازار رسمی دارای نرخهای جداگانه بوده که البته این ارز برای فروش در قالب ارز مسافرتی، فروش ارز در بازار آزاد، نرخ مرجع بانک مرکزی و همچنین نرخ ارز فروش رفته توسط صرافی بانکها به صرافان دارای نرخهای متفاوتی است.
بازار ارز تهران درحالی این روزها نظارهگر نرخهای متفاوتی است که بانک مرکزی پیش از این به دنبال اجرای سیاست تکنرخی شدن ارز در بازار بود اما مصاحبه اخیر معاون سابق ارزی بانک مرکزی نشان داد که این بانک هم از تکنرخی شدن ارز ناامید شده و عزم خود را جزم کرده تا فقط مراقب ارز وارداتی باشد.
هشدار وزير اقتصاد به خريداران ارز
در اين ميان وزير اقتصاد نيز كه روز گذشته در دومین کارگاه آموزشی بینالمللی مشارکت بخش خصوصی عمومی،سخن ميگفت اظهار داشت: نظر دولت تعیین نرخ ارز واحد است و منتظریم رئیس کل بانک مرکزی اقدامات خود را انجام دهد. سید شمسالدین حسینی با بيان اين مطلب كه هنوز هم معتقدم قیمت ارز بالاست به مردم توصیه كرد كه ارز نخرند زيرا امكان دارد قيمت ارز به يكباره كاهش يابد. وزیر امور اقتصادی و دارایی ضمن توصیه به مردم نسبت به اینکه در خرید ارز دقت کنند و اگر قیمت کاهش یافت مردم از ما گلهمند نشوند، افزود: قیمت فعلی دلار بالا است. قیمت سکه هم از نرخ ارز متأثر است، اگرچه قیمت جهانی طلا متغیری است که در اختیار ما نیست. وزیر امور اقتصادی و دارایی درباره چند نرخی شدن ارز گفت: ارز باید متناسب با نیاز جامعه عرضه شود اما شیوه تخصیص ارزها نیز نباید باعث ایجاد رانت شود.
كارشناسان بازار ارز را يكي از مهمترين بخشهاي موجود در چرخه اقتصاد هركشوري معرفي ميكنند زيرا معتقدند تغيير اين بازار بر تمامي بخشهاي اقتصادي اثرگذاري مستقيم و غيرمستقيم قابلتوجهي رابه همراه دارد اين درحالي است كه حتي نرخ تغيير ارز بر هزينه مسافرتهاتي خارجي نيز اثرگذار است و حتي قاچاقچيان نيز به دليل اثرگذار بودن قيمت ارز بر سودآوريشان خبرهاي مربوط به بازار ارز را به دقت دنبال ميكنند.
از اين رو انتظار ميرود مسئولان حوزه ارزدستكم اين بازار را به گونهاي تنظيم و كنترل كنند كه فعالان حقيقي بخشهاي مختلف اقتصادي در اثر تغييرات گاه و بيگاه بازار ارز متضرر نشوند. در شرايطي كه تصديگري معاونت ارزي بانك مركزي در چنبره مردان بود نرخ ارز چهار رقمي ميشد حال بايد ديد با تصاحب كرسي معاونت ارزي بانك مركزي توسط يك زن، نرخ ارز در كشور چه وضعيتي را تجربه ميكند.
