وحید حاجی پور - همانگونه که گربه بيش از هر موجود ديگري به فکر آزادي پرنده محبوس است غربيها به ويژه امريکاييها بيش از هر کشوري خواستار «آزادي نفت ذخيره شده» مخازن عربستان هستند تا با تزريق آنها به بازارهاي نفت، قيمتها را در شرايط رکود اقتصادي کاهش دهند.
رکود اقتصادي غرب و ورشکستگي بنگاههاي اقتصادي بسياري از کشورهاي توسعه يافته، دورنماي کاهش بهاي نفت را به نگاه غربيها هديه داد و بهترين کشور براي تحقق چنين آيندهاي عربستان بود که بلافاصله وارد گود شد و به بهانه استراتژي هميشگي خود که همان سهم بيشتر از بازار است، خواهان افزايش توليد اوپک در نشست اخير کشورهاي صادرکننده نفت جهان شد. مخالفت کشورهاي «قيمت مدار» از جمله ايران و ونزوئلا با اين درخواست عربستان، کلکسيون توافقهاي وين را به سرقت برد و ماحصل آن چيزي شد که انتظار ميرفت؛« تکروي عربستان در افزايش توليد بدون پايبندي به تعهدات خود به اوپک.»
بر اساس آخرين اطلاعات رسمي، ميزان توليد نفت عربستان طي ماه گذشته ميلادي به ۸/۹ ميليون بشكه در روز رسيد كه اين رقم در سه دهه اخير بيسابقه بوده است. اين در حالي است که ميزان توليد نفت اوپك طي ماه جولاي به سطح پيش از آغاز بحران ليبي قدم گذاشته و ظرفيت مازاد توليد اين سازمان هم اكنون به كمتر از ۳/۳ ميليون بشكه در روز رسيده است. ميزان توليد نفت عربستان نيز در اين مدت به بالاترين حد خود از سال ۱۹۸۱ ميلادي رسيده است. عربستان در اين مدت ۷۰ درصد كاهش توليد نفت ليبي را جبران كرده است. عربستان همچنين قصد دارد طي ماه اوت ۳ ميليون بشكه نفت بيشتر به هند صادر كند. اين اقدام عربستان براي بيرون آوردن بازار هند از دست ايران است که همين موضوع شرايط را براي کشور مختل کرده است گرچه سفير ايران در هند خواستار موضع شفاف دهلي نو در اين باره شده است.
در شرايطي که عربستان طي ماه جولاي يك ميليون بشكه بيش از سهميه خود در اوپك نفت توليد كرده، ميزان توليد نفت ايران در اين مدت به كمتر از ۵۳/۳ ميليون بشكه در روز رسيد كه اين رقم پايينترين ركورد در هشت سال و نيم اخير است.
تکرويهاي عربستان براي خوش خدمتي به صنعتيهاي جهان و اعمال فشار به کشور از راه کور کردن اهداف صادراتي نفت ايران سبقه تاريخي دارد اما به خطر انداختن منافع توليد کنندگان نفت جهان موضوعي است که بادهاي مخالفت با عربستان را به راه انداخته است زيرا در شرايط بحران اقتصادي جهان، کاهش تقاضاي نفت پيشبيني ميشود که همين امر کاهش توليد را ميطلبد نه افزايش را به همين علت است که سازمان بينالمللي انرژي ضمن هشدار در مورد بروز موج دوم بحران اقتصادي در جهان پيش بيني خود نسبت به تقاضاي نفت در سال ۲۰۱۱ را كاهش داد.
اين سازمان در اين گزارش ضمن ابراز نگراني نسبت به وضعيت بحران بدهي در اروپا و امريكا و نشانههايي مبني بر كاهش رشد اقتصادي چين و هند افزود كليه اين مسائل تهديد جدي عليه رشد و رونق اقتصادي جهان است و احتمال وقوع موج دوم بحران مالي و اقتصادي را افزايش داده است.
وضعيت شکننده غرب و تزريق نفت مازاد به بازار از سوي سعوديها، قيمت نفت را با کاهش نگرانکنندهاي مواجه کرده است به طوري که آلارمهاي هشدار براي اوپک به صدا درآمده است. در اينباره صاحبنظران عرضه انرژي اوپک را دعوت به آرامش کردند و از آنها خواستهاند فعلاً اقدامي نکنند. دبير مجمع جهاني انرژي تأكيد كرد گرچه قيمت نفت طي روزهاي گذشته كاهش شديد داشته ولي خيلي زود است اوپك بخواهد سقف توليد خود را كاهش دهد. نوئه وانهالست تصريح كرد: كاهش قيمت نفت به كمتر از ۱۰۰ دلار در هر بشكه احتمال كاهش توليد نفت اوپك را افزايش داده است.
از سوي ديگر اوپك و سازمان بينالمللي انرژي در تازهترين گزارشهاي خود پيشبيني كردند تقاضاي جهاني نفت در سال ۲۰۱۱ كاهش خواهد يافت. اوپك در تازهترين گزارش خود پيش بيني نسبت به تقاضاي نفت در سال ۲۰۱۱ را بيش از ۱۵۰ هزار بشكه در روز كاهش داده است. گفتني است به دنبال ادامه نگرانيهاي بينالمللي نسبت به وضعيت بازارهاي مالي جهان قيمت نفت روز جمعه كاهش يافت و به كمتر از ۱۰۸ دلار در هر بشكه رسيد.
تأكيد عربستان بر افزايش توليد در شرايط فعلي و اقتصاد ورشکسته غرب در شرايط فعلي ضربه بزرگي به کشورهاي نفت خيز جهان وارد خواهد کرد که چشم اندازي جز دشمني در برابر عربستان به بار نخواهد آورد. گرچه عربستان به روشني در اين باره اظهار نظر نميکند اما بايد منتظر نشست و ديد آيا تزريق نفت مازاد تقاضا از سوي اين کشور چه زماني پايان مييابد؟ آيا عربستان براي سقوط بهاي طلاي سياه براي غرب تلاش ميکند و يا واقعاً چشم بسته به دنبال سهم خود از بازار است؟ آيا برداشت عربستان از اين روزهاي بازار نفت حکايت پرگار ناخوشي است که به جاي دايره بيضي ميکشد؟ روزهاي آينده خبرهاي فراواني در اين باره خواهيد خواند!
