«آزبست» قاتل پنهان شهر

در حالی که شهرهای بزرگ از آلودگی ناشی از احتراق ناقص سوخت و آلایندگی صنعتی رنج می‌برند، آلایندگی ناشی از استفاده بی‌رویه از مواد آزبستی به عنوان قاتل پنهان، جان و سلامت شهروندان را در معرض تهدید قرارداده است و محیط زیست شهری را با چالش اساسی و جدی روبه‌رو ساخته است و براین اساس لازم است در تصویب طرح جدید جامع کاهش آلودگی هوا توجه ویژه‌ای به این مقوله صورت بگیرد.به گزارش «جوان» طرح جامع کاهش آلودگی هوای تهران از سال 1379 پس از تدوین طی 10 سال هرگز به صورت جدی وارد فاز عملیاتی نشده است تا با اجرایی شدن آن میزان آلودگی هوای تهران کاهش یابد و در خلأ اجرای این طرح با تشدید آلودگی هوا در سال‌های اخیر، معضلات و مشکلات بسیاری بر ساکنان کلانشهرهای تحمیل شده است.سنگینی سایه آلودگی هوا بر تهرانهر چند مسئولان از تدوین طرح جامع جدید کاهش آلودگی هوا خبر می‌دهند که در انتظار بررسی تأیید هیئت دولت است. اما آلودگی هوا همچنان سایه سنگین خود را بر کلانشهرها و شهر تهران تحمیل می‌کند تا آنجایی که در روزهای آغازین سال جدید که یک ماه و اندی از آن می‌گذرد براساس گزارش‌ها و اخبار مراکز خبری همچنان روزها با هوای ناسالم و بسیار ناسالم در حال سپری شدن است، آن هم درایام بهار که به فصل پاکی و پاکیزگی هوا معروف است و این روند اگر همچنان ادامه پیدا کند در ماه‌های آتی که شرایط اقلیمی تحت تأثیر سایر عوامل قرار می‌گیرد، شرایط ویژه‌ای برای کلانشهر (تهران) رقم خواهد زد که جبران خسارت آن امکانپذیر نخواهد بود.آلودگی هوای شهر تهران به حداقل می‌رسددر این زمینه استاندار تهران با اشاره بر اینکه تمامی نهادهای اجرایی باید برای کاهش آلودگی هوا وارد عمل شوند بر به حداقل رساندن آلودگی شهر تهران تأکید کرد.مرتضی تمدن درباره برنامه‌های استانداری برای اجرای این وعده در سال 90 بر تعامل و مشارکت شهرداری و محیط‌زیست در خروج خودروهای فرسوده و نوسازی ناوگان حمل و نقل عمومی، اجرای محدودیت‌های ترافیکی همچون زوج و فرد کردن حرکت وسایل نقلیه شخصی و اعمال محدودیت و کنترل بر کارخانجات آلاینده به عنوان عوامل کاهش آلودگی هوا اشاره کرد.هرچند وعده‌های این مسئول در سال‌های گذشته نیز به اشکال گوناگون به اجرا در آمد اما این اقدامات به عنوان مسکن موقت هم جوابگو نشد.اجرای طرح جدید کاهش آلودگی هوا در 5 سالطرح جدید جامع کاهش آلودگی هوای شهر تهران در راستای اصول پایدارسازی کیفیت هوا و با توجه به تدوین استانداردهای سوخت و تولید خودرو تدوین شده است و در پنج سال به اجرا در خواهد آمد و این طرح جامع درحال حاضر روی میز هیئت دولت در انتظار تصویب است که با نهایی شدن آن و رفع نواقص احتمالی با اهتمام مسئولان و شهروندان به اجرا در خواهد آمد.برگزاری جشن نوسازی یک میلیون خودروی فرسودهبنابراعلام کارشناسان بیش از 80 درصد آلودگی هوا ناشی از تردد وسایل متحرک است و موتوسیکلت‌ها نیز بیشترین آلودگی را در مقایسه با سایر وسایل نقلیه تولید می‌کنند به گونه‌ای که هر موتوسیکلت هشت برابر یک خودرو آلودگی تولید می‌کند.به منظور کاهش آلودگی وسایل نقلیه محمد رویانیان از برگزاری جشن خروج یک میلیون خودروی فرسوده در کشور از چرخه حمل و نقل خبر داد و گفت: این جشن در کمتر از یک ماه آینده برگزار خواهد شد و همچنین طرح نوسازی ناوگان حمل و نقل عمومی نیز براساس برنامه زمانبندی در حال اجراست.این سخنان در حالی بیان می‌شود که حدود 2میلیون خودروی فرسوده در کشور در حال تردد هستند و روند کند خروج خودروها و وسایل نقلیه فرسوده روند نوسازی را تحت شعاع قرار داده است و تغییر محسوسی در نوسازی خودروهای فرسوده مشاهده نمی‌شود و از سوی دیگر معافیت پنج ساله خودروهای تولیدی و نو از معاینه فنی نیز که در قانون جدید راهنمایی و رانندگی در نظر گرفته شده، به گونه‌ای بر تشدید آلودگی هوا کمک می‌کند. به واقع این تناقض آشکار است چراکه از یک سو قانون جدید جامع آلودگی هوا در حال تصویب است و در نقطه مقابل آن افزایش معافیت خودروهای تولیدی و نو از معاینه فنی بر تشدید آلودگی هوا می‌افزاید.آزبست؛ قاتل پنهانهنوز طرح جامع کاهش آلودگی هوا اجرایی نشده است و شاخص‌های آلودگی همچنان روی نشانگرهای سنجش آلودگی هوا خودنمایی می‌کند که یوسف رشیدی مدیرعامل شرکت کنترل کیفیت هوای شهر تهران در میان اعضای شورای شهر تهران از افزایش آلایندگی آزبستی هوای پایتخت خبر می‌دهد که این آلودگی 50 درصد بیشتر از شهرهای پاک است.هرچند در ایام پایانی سال خبرنگار «جوان» به نقل از یک منبع موثق خبر تشدید آلایندگی ناشی از مواد آزبستی را از این مسئول جویا شد و پاسخ قانع کننده‌ای دریافت نکرد اما این مسئول در سال جدید از بررسی طرح «پایش و ممنوعیت واردات و مصرف محصولات آزبستی» خبر داد و گفت: براساس سنجش‌های صورت گرفته میزان آلایندگی این مواد همچنان 30 تا 50 درصد بیشتر ازشهرهای پاک دنیاست. بنابر گفته مسئول کنترل کیفیت هوای تهران در سال 79 شورای عالی محیط زیست مصوبه‌ای را مبنی بر سنجش و کنترل آلایندگی آزبستی مصوب کرد اما به علت عدم اجرا و کنترل و نظارت دقیق این آلایندگی در حال تشدید شدن است. «آزبست» نام گروهی از ترکیب‌های معدنی منیزیم و سیلیسیم است که بیشتر در طبیعت به صورت الیاف معدنی و سنگ یافت می‌شود. این مواد به خاطر مقاومت زیادی که در برابر گرما و آتش دارند به عنوان مواد نسوز به کار می‌روند. «آزبست» عامل افزایش مقاومت سیمان در لوله‌های سیمانی و قطعات پوششی سقفی، عامل افزایش‌دهنده نقطه اشتعال در منسوجات و محصولات کاغذی و همچنین عامل افزایش مقاومت لنت‌های ترمز و کلاچ‌ در برابر سایش است و از این رو کاربرد فراوانی در صنعت دارد. الیاف آزبست می‌تواند به ذرات بسیار ریز و غیرقابل رویتی تبدیل شود. این ذرات نامرئی که قطر آنها کمتر از 5 دهم میکرون است، در هنگام تنفس به اعماق شش نفوذ می‌کنند. این ذرات براثر تحریکات مداوم می‌توانند سبب بیماری‌های آزبستوسیس، سرطان ریه، مزوتلیوما و سرطان حنجره شوند که همه آنها در نهایت به مرگ منتهی می‌شوند.جای خالی نشانگر آزبست در دستگاه‌های سنجش آلودگی هوابه منظور آگاهی شهروندان از میزان آلایندگی این ماده، ‌لازم است تا مسئولان با افزودن یک شاخص به نشانگر دستگاه‌های سنجش آلودگی هوا، اطلاع‌رسانی دقیقی درخصوص این ماده خطرناک به عمل بیاورند چراکه می‌توان با آگاه‌سازی عمومی مردم در این زمینه گام‌های اساسی برداشت تا شهروندان نسبت به تغییرات محیط زیست اطراف خود حساس‌تر شوند.با توجه به خسارت جانی و مالی آلودگی هوا در درازمدت ضروری است تا مسئولان نسبت به حذف و کنترل این ماده و سایر مواد آلاینده حساسیت بیشتری به خرج دهند تا همچنان شاهد بیماری و مرگ تدریجی شهروندان نباشیم.