نگاهی به الگوی اسلامی - ایرانی پیشرفت در گفت‌وگوی «جوان» با حجت‌الاسلام سید رضا اکرمی

پیشرفت ایران با حرکت به سوی جامعه متفکر

ملت‌ها براساس فکر و فهم خود باید برای آینده برنامه‌ریزی کنند نه اینکه دستی از یک سوی دیگر کره خاکی برای آنها نسخه سعادت بپیچد! الگوی توسعه‌ای که امروز کشورهای دنیا با آن روبه‌رو هستند به نوعی می‌گوید هرکس که زرنگ‌تر بود می‌تواند منابع فکری و مادی دیگری را بدزدد تا خودش راحت‌تر زندگی کند. در صورتی که عدالت اسلامی، پیشرفت را در تعالی فکر، استعداد، سیاست و خانواده می‌داند. باید زمینه‌های این فهم، فرهنگ و به کارگیری ابزار و استعداد برای همه فراهم شود تا همه به یک نسبت از پیشرفت بهره‌مند شوند. خداوند در قرآن می‌فرمایند من تمام امکانات زمین و آسمان را در اختیار شما قرار می‌دهم تا در میان خود عدالت را پایدار کنید، اما بشر بنا به قدرتی که به دست می‌آورد شروع به مصادره حق دیگران می‌کند. درخصوص عدالت و پیشرفت با حجت‌الاسلام اکرمی، عضو جامعه روحانیت مبارز و نماینده مجلس به گفت‌وگو پرداخته‌ایم که در ادامه می‌خوانید:عدالت چگونه موجب پیشرفت می‌شود؟جامعه‌ اسلامی بر مبنای اخلاق و ارزش‌های والایی برپا شده است. در این راستا عدالت، قرارگیری هر چیز در جای اصلی خودش است. وقتی در یک جامعه اخلاق و معیارهای ارزشی حاکم شده و همه به دنبال تحقق عدالت هستند به تبع آن پیشرفت خود به خود روی خواهد داد. هر هدف و انگیزه‌ای از بنیاد، علاقه‌مند است در جایی که خداوند برایش در نظر گرفته، قرار گیرد. اگر این اتفاق صورت پذیرد با تمرکز انرژی و جهت‌گیری هدفمند، پیشرفت خودآگاه ایجاد می‌شود.انسان‌ها با توجه به تفکری که دارند به یک حدی از توسعه دست یافته‌اند. مزیت اصلی که عدالت اسلامی موجب آن خواهد شد، چیست؟اسلام امتیازهایی از لحاظ فکری و فطری را بارور می‌کند که ساخته تجربه صرف دنیوی نبوده و بدون خطا موجب عدالت خواهد شد. اسلام علم الهی و تجربه بشری را لازمه تحقق عدالت می‌داند، اما در جهان غرب که سالهاست به دنبال توسعه هستند، وحی و علم الهی را فراموش کرده و تنها به دنبال آزمون و خطا هستند. علم انسان به طور طبیعی دارای نقص‌های فراوان است. اسلام با تکیه بر وحی الهی که همه‌اش آگاهی و حقیقت‌یابی است قوانینی را برای بشر تدوین کرده است که با ثبات کامل، سعادت را برای همه نوع بشر به ارمغان خواهد ‌آورد.الگوی اسلامی- ایرانی برای تحقق پیشرفت عدالت‌محور چه نقشی به انسان می‌دهد؟الگوی اسلامی- ایرانی پیشرفت، عدالت را در بروز استعداد و مدیریت آن در جهت تعالی انسان می‌داند. هیچ اشکالی در اینکه انسان خودش تجربه زندگی را داشته باشد و گاهی هم در مسیر تحقق آرمان‌هایش اشتباه کند، نیست، اما نباید از آغاز هدف را نادرست انتخاب کند. امروزه شاهد الگوی توسعه‌ در جهان هستیم که بشریت را زیر چرخ‌دنده‌های زیاده‌خواهی و سلطه‌طلبی خرد می‌کند. در مقابل چنین تفکری، ایران اسلامی به عنوان کشوری که ملتش انقلاب کرده‌اند تا بر مبنای اسلام و آرمان‌های آزادیخواهانه آن عدالتی جهانشمول را پایه‌ریزی کند باید به دنبال ارائه الگویی بومی و ملی در سطح کلان باشد چرا که هم توانایی این کار را دارد و هم به خاطر ظهور اسلام و آموزه‌های دینی و اخلاقی‌اش با تجربه‌ای 30 ساله در تلاش برای عدالت پرچمدار است.تجربه ایران بعد از انقلاب اسلامی در تدوین الگوی پیشرفت عدالت‌محور چیست؟خوشبختانه استعداد و توانایی ایرانیان در طول تاریخ و تأثیر آنها در ترویج اسلام جای مباهات دارد و با اتکا به این عشق الهی و اصول دینی که بر مبنای توحید، نبوت، امامت، معاد و عدالت پایه‌ریزی شده است 32 سال تجربه مبارزه با تهاجم و توسعه خانمان برانداز را پشت سر گذاشته و همچنان صاحب هویتی واحد در سطح جهان هستیم. با توجه به این موضوع باید گفت ما نسبت به دیگر کشورهای مسلمان حقیقتاً، به عدالت نزدیک‌تر بوده و نقش مؤثرتری را در سطح جهان دارا هستیم.برای تحقق عدالت باید چه ابزاری را به کار بگیریم؟برای اینکه ابزار مورد نظر را بشناسیم باید مقایسه‌ای میان الگوی توسعه غرب که امروزه در جهان مورد نظر قرار گرفته است با الگوی اسلامی- ایرانی پیشرفت انجام دهیم. الگوی توسعه‌محور در دنیا آسیب‌های زیادی به بشریت زده است، توسعه بنیاد‌های اجتماعی را بازتعریف و به نفع خود مصادره کرده است و در راستای این دیدگاه ارزش‌های جدیدی را به جای ارزش‌های والای انسانی جایگزین کرده است. برای اینکه هدف ما از بیان عدالت و تأثیرش بر پیشرفت روشن شود باید بدانیم که ابزار ما برای رسیدن به عدالت چیست؟ گاهی یک ابرقدرت یا مستکبر از ظلم به عدالت و بشر سود می‌برد که باید با توسل به زور هم که شده او را سرجایش بنشانیم، گاهی یک تفکر لذت‌جو از عدم عدالت حمایت می‌کند که باید با ارائه الگویی مناسب با آن مقابله کرد. متأسفانه جهان برای رسیدن به لذت بیشتر بهای توسعه را با جان خود پرداخته و کشورهای زیادی به منظور سودجویی غارت شده‌اند تا کشورهایی دیگر صاحب رفاه نسبی شوند، در صورتی که عدالت موجب سعادت زندگی بشری می‌شود و هیچ کس در هیچ جای دنیا مورد ظلم قرار نخواهد گرفت.به نظر شما تا به حال متفکران جهان اسلام به دنبال تبیین عدالت در سطح جهان رو به پیشرفت بوده‌اند؟متأسفانه تا به حال هیچ الگویی در مقابل الگوی توسعه غربی ارائه نشده است. بنابراین اغلب کشورها فکر می‌کنند برای اینکه توسعه پیدا کنند باید راه کشورهای توسعه‌یافته را پیش بگیرند. همایش اسلامی- ایرانی الگوی پیشرفت یک راه چاره برای ملت‌هایی است که می‌خواهند در سعادت، زندگی کنند بدون اینکه به دیگری ظلم کنند. ملت‌ها براساس فکر و فهم خود باید آینده خود را برنامه‌ریزی کنند نه اینکه دستی از یک سوی دیگر کره خاکی برای آنها نسخه سعادت بپیچد! الگوی توسعه‌ای که امروز کشورهای دنیا با آن روبه‌رو هستند به نوعی می‌گوید هرکس زرنگ‌تر بود می‌تواند منابع فکری و مادی دیگری را بدزدد تا خودش راحت‌تر زندگی کند. در صورتی که عدالت اسلامی، پیشرفت را در تعالی فکر، استعداد، سیاست و خانواده می‌داند. باید زمینه‌های این فهم، فرهنگ و به‌کارگیری ابزار و استعداد برای همه فراهم شود تا همه به یک نسبت از پیشرفت بهره‌مند شوند. خداوند در قرآن می‌فرمایند من تمام امکانات زمین و آسمان را در اختیار شما قرار می‌دهم تا در میان خود عدالت را پایدار کنید، اما بشر بنا به قدرتی که به دست می‌آورد شروع به مصادره حق دیگران می‌کند.به هر حال پیشرفت در هر جامعه‌ای به نوعی با رفاه مرتبط است. چه نوع رفاهی در الگوی اسلامی مدنظر قرار دارد؟هر چیزی که در دنیا مانع تحقق عدالت شود از نظر اسلام مغفول است و جامعه باید در جهت رفع آن حرکت کند. در جامعه اسلامی اصل را بر مبنای تعاون در نظر می‌گیرند. اگر در جامعه، عده‌ای به رفاه دست یافته‌اند که مایه مباهات است اما تلاش بیشتری باید برای ایجاد رفاه جمعی صورت گیرد. تلاش جامعه به این سمت است که نقطه پیشرفت برای همه تعریف شده و راهکار عمومی آن نیز در سطح کلان به اجرا دربیاید.اغلب به چشم می‌خورد که فقرا از ایمان بیشتری برخوردارند تا اغنیا. چرا این اختلاف سطح بیشتر به چشم می‌خورد؟ایمان با تمرکز ثروت مخالف است. در اسلام ثروت به چند نوع قابل تعریف است. اگر ثروت در نقطه‌ای خاص انباشته و تبدیل به یک ارزش شود تکاثر به وجود می‌آید که اسلام آن را نمی‌پذیرد. تکاثر به معنای تجمیع بیشترین حد امکانات و ابزار در جهت سود یک موقعیت یا فرد و گروه خاص است. در مقابل چنین فرآیندی کوثر قرار دارد که مبادی خیر و برکات الهی است. به این معنا که همه امکانات در اختیار همه مردم قرار گیرد و هر کس به اندازه استعداد و تلاش خود از ثروت بهره‌مند شود. انسانی که معتقد به معاد و حساب است به دنبال کوثر خواهد رفت تا با تلاش خود به رفاه دست یابد و این دستیابی به کسی هم آسیب نمی‌زند. کشورهایی که بنای خود را بر بی‌ایمانی استوار کرده‌اند به طور طبیعی باید ریشه جان دیگران را بمکند تا در انبان خود عسل بسازند. این کار همواره توأم با افزون‌طلبی و زیاده‌خواهی است. پس هر کس که از زور کمتری برخوردار باشد خواه ناخواه باید برده کسی که زور بیشتری دارد، بشود. در اسلام اصل بر تعاون بقاست و برای تنازع بقا هیچ ارزشی وجود ندارد. اینکه امکانات در اختیار یک گروه و یک فرهنگ و یک ملت قرار گیرد تا با ایجاد امپراتوری به هر شکلی شروع به ظلم کنند جنگی است که دنیا تا به حال درگیر آن بوده است. عدالت همراه با پیشرفت، صلحی پایدار و رضایتمندی را برای همه ملت‌ها در بر خواهد داشت.اندیشه امام خمینی(ره) چه تأثیری در ارائه این الگوی آزادیخواهانه دارد؟اندیشه، افق دید و آینده‌نگری حضرت امام(ره) برای محققان و پژوهشگران روز به روز جامع‌تر نمایان می‌شود چراکه امام(ره) تنها یک نظریه‌پرداز اسلامی نبودند بلکه توانستند نظامی را رهبری کنند و دکترین جدیدی به نام جمهوری اسلامی را ارائه دهند بنابر این جا دارد که ما نیز راه‌های تحقق این اندیشه‌ها را فراهم و مردم دنیا را با آنها آشنا سازیم. در اندیشه امام راحل شرط اصلی حفظ پایه‌های نظام وحدت در جامعه، اخلاص در عمل، دشمن‌شناسی و بهره‌برداری از جامعه متحد است. زمانی که یک روحانی می‌تواند نظام 2500 ساله‌ شاهنشاهی را تغییر دهد و نظام نوینی عرضه کند و نگاه مردم دنیا را به آن متوجه سازد و در عین حال طی 10 سال رهبری خویش بر جامعه اسلامی توطئه‌ها و فتنه‌ها مختلف را با تدبیر خنثی و نظام اسلامی را تثبیت کند، نشان‌دهنده‌ نقش استثنایی حضرت امام(ره) و حتی به تعبیر عده‌ای معجزه ایشان است. اگر کسی کتاب ولایت فقیه حضرت امام(ره) را مطالعه کند می‌بیند که در اندیشه‌های امام(ره) اسلام یک دین مبنایی است و برای ابتدا تا انتهای زندگی فردی و اجتماعی انسان، برنامه‌ریزی کرده و به همین دلیل ایشان تأکید داشتند که در اسلام کلیه‌ امور تصمیم‌گیری‌ها راهکارها و مبانی علمی مورد توجه قرار بگیرد.آموزه‌های قرآن برای استفاده بشریت در هر دوره‌ای راهگشا بوده است. چگونه می‌توان از آنها در جهت کارشکنی کشورهای توسعه‌یافته در مقابل عدالت اسلامی منجر به پیشرفت استفاده کرد؟قرآن راهنمای علمی و فکری ما مسلمانان است و در آن به کلمه«ناس» به معنای مردم بارها و بارها اشاره شده که دلیل بر حساسیت ویژه بر این نکته است؛ چنانچه خداوند در قرآن می‌فرمایند «اگر فساد یا فتنه‌ای در جامعه وجود دارد خواست خدا نیست بلکه نتیجه فکری و علمی خود انسان‌هاست و تا آن را از خود دور نکنند به جایگاه شایسته‌ای نمی‌رسند، بنابراین نقش مردم در برقراری عدالت و مبارزه با تباهی و فساد جامعه، بسیار مهم و اساسی است بنابراین اگر مردمان متعهد و وظیفه‌شناس و دانا، مسئولیت جامعه را عهده‌دار شوند، آن جامعه به سوی تکامل پیش می‌رود و چنانچه فاسدان روی کار بیایند جامعه، به سمت تباهی سوق می‌یابد. برای ترویج مایه فکری حضرت امام(ره) در ابعاد مختلف در جامعه باید مردم را به سوی قرآن، نهج‌البلاغه، احادیث پیامبر و ائمه اطهار سوق داد؛ در این صورت مبانی اندیشه‌های امام که برگرفته از اسلام ناب محمدی است، گسترده‌تر و شفاف‌تر خواهد شد. دو اصل در جامعه‌شناسی امروز مطرح است؛ یکی تنازع برای بقا که اصلی منفعت‌طلبانه است و هواداران آن معتقدند هر چیزی را باید فدا کرد تا به خواسته‌های خود رسید و دیگری تعاون برای بقاست که شرط اصلی و اولیه آن «سعه صدر» و معنایش این است که لازمه سعادت جامعه، صلابت، همدلی و وحدت است. در چنین شرایطی اگر کسی وحدت و یکدلی اجتماعی را رعایت نکند، از عرصه خارج شده و نمی‌تواند به تنهایی این راه را به مقصد برساند و دچار انزوا خواهد شد. کمتر سخنرانی از امام راحل وجود دارد که در آن، بر وحدت ملی و اجتماعی توصیه نشده باشد. ایشان همواره می‌کوشیدند همه نیروهای وفادار به اسلام و انقلاب و حتی مردم را به یکدلی دعوت کنند و بر اخلاص در عمل، دشمن‌شناسی، آگاهی از اندیشه‌های پلید دشمنان و نیز بهره‌برداری از جمعیت متحد کشور، اهتمام خاص داشتند.برای رسیدن به یک عدالت پایدار باید از چه مسیری گذشت تا پیشرفت هم تحقق یابد؟از آنجا که نفت در دنیا امری سیاسی است، اگر اقتصاد بیش از حد وابسته به نفت شد با توجه به نوسان قیمت نفت، کیفیت بایسته را در صنعت تولید و خدمات نخواهد داشت و البته زمانی که این اقتصاد دولتی هم بشود این امر مضاعف می‌شود. در برنامه پنجم آمده است که باید از جانب دولت کاهش تصدی‌گری به‌وجود بیاید و قوه مجریه تنها نقش حمایت، هدایت و نظارت داشته باشد. باید کوشش کنیم که از همه این منابع و معادن استفاده کنیم به طوری که در کشور ما واقعاً کسی بیکار نباشد و هر کس بر اساس استعداد و آمادگی‌ای که دارد در جایی مشغول شود و بتواند با کار، زندگی خود را تأمین بکند و چشمش به دست دولت و این و آن نباشد. ما با داشتن کشوری پهناور و با ۷۵ میلیون جمعیت، نباید مشکل فقر، کاهش درآمد، بیکاری و امثال اینها را داشته باشیم؛ مخصوصاً در سال جهاد اقتصادی هر کسی باید وجداناً فکر کند که برای چه کاری مناسب است و وارد همان کار شود و کار را برای خود ایجاد بکند نه اینکه منتظر باشد که دولت 5/2 میلیون شغل را به‌وجود بیاورد و او را فرابخوانند و برود پشت میز نشین شود یا در کارگاهی مشغول به کار شود. بحث دیگر، به‌کارگیری سرمایه‌های سنگین نقدینگی است که در جامعه وجود دارد، در حال حاضر در این رابطه آمار ۳۰۰ هزار میلیارد تومان را اعلام کرده‌اند و این یعنی یک پولی وجود دارد که باید به سوی تولید صنعتی یا کشاورزی یا صادرات غیر نفتی و یا خدمات هدایت شود. سرمایه‌های زیادی وجود دارد که می‌توانیم از آنها استفاده کنیم تا شهرک‌های صنعتی با ظرفیت ۳۰ درصد کار نکنند یا ۹۰ درصد آب کشورمان به صورت غرقابی در کشاورزی مصرف نشود بلکه به سوی مکانیزه کردن این مورد برویم تا از زمین و از ابزار و ماشین‌آلات استفاده مناسب کنیم و البته اشتغال هم به‌وجود بیاید. این کار مستلزم یک نظارت، هدایت و حمایت جدی است که به نظر من مجلس می‌تواند در این بخش مخصوصاً در لایحه بودجه نود که بناست در فروردین و اردیبهشت ماه به صورت جدی بررسی شود، با عنوان جهاد اقتصادی در این جهت نقش داشته باشد که دولت از تصدی‌گری خود بکاهد و به سمت هدایت، حمایت و نظارت پیش رود و مجلس هم در این بخش دولت را کمک کند.نقش نخبگان علمی و حوزه در تبیین الگوی اسلامی- ایرانی پیشرفت چیست؟خوشبختانه پیشرفت علم در دنیا شناخت ما را نسبت به بسیاری مسائل بالا برده است و توانسته زندگی بشر را ارتقا دهد. نخبگان باید با همراهی علما؛ فکر، علم، زندگی و معنویت را در کنار هم قرار داده تا بتوانند به یک الگوی جهانشمول و قابل به‌روز‌آوری دست پیدا کنند چون ‌این الگو، سندی بالادستی برای همه اسناد برنامه‌ای و چشم‌اندازی کشور خواهد بود پس باید در آن علاوه بر معنویت توان علمی را هم در نظر گرفت. تدوین چنین الگویی در جهان اسلام بی‌سابقه بوده و بسیار باید با ظرافت با آن برخورد شود. به گونه‌ای که این الگو توانایی کاربردی شدن در ایران و در دیگر کشورهای منطقه و دنیا را داشته باشد. در کشور، اهداف و کارهای بزرگی وجود دارد که باید برای تحقق آنها از ظرفیت‌ها و توانایی‌های بالای نخبگان، استفاده شود که لازمه آن، درگیر شدن اندیشه‌ورزان با‌ مسائل کلان است. همانطور که رهبری در این خصوص فرموده‌اند: در الگوی اسلامی- ‌ایرانی پیشرفت، هدف‌ها مشخص می‌شود، اما راهبردها ممکن است به تناسب شرایط زمان دچار تغییر و اصلاح شوند که‌ این مسئله، نشان‌دهنده انعطاف‌پذیری الگو است. رهبر انقلاب اسلامی‌ در تبیین اجزای چهارگانه تعبیر «الگوی اسلامی- ‌ایرانی پیشرفت» کلمه الگو را «نقشه جامع» معنا کردند و افزودند: بدون نقشه جامع، همچون برخی مسائل فرهنگی یا اقتصادی 30 سال گذشته، دچار حرکت‌های گاه متناقض خواهیم شد. حضرت آیت‌الله خامنه‌ای در تشریح علت انتخاب کلمه اسلامی نیز بر ضرورت تکیه اهداف، ارزش‌ها و شیوه‌های ‌این الگو بر معارف و مبانی اسلام اشاره کردند و افزودند: جامعه و حکومت ما، اسلامی ‌است و ما مفتخریم که می‌توانیم با استفاده از منابع اسلام، الگوی پیشرفت خود را تدوین کنیم.نقش ایران در تعریف و تبیین این الگو چیست؟در این خصوص تنها می‌توان به نظریات رهبری اشاره کرد که در تبیین علت انتخاب کلمه ‌ایرانی در تعبیر «الگوی اسلامی- ‌ایرانی پیشرفت»، به مسائلی نظیر ضرورت در نظر گرفتن شرایط تاریخی، جغرافیایی، فرهنگی، اقتصادی و اجتماعی ‌ایران در‌این الگو اشاره کردند و فرموده‌اند: علاوه بر‌این مسائل، طراحان‌این الگو نیز متفکران ‌ایرانی هستند و ‌این الگو در واقع تجلی تلاش اندیشمندان‌ این سرزمین برای ترسیم‌ آینده کشور است. ایشان حتی درخصوص انتخاب کلمات در نام این الگو هم بسیار ظرافت هوشمندانه‌ای به خرج داده‌اند. کلمه توسعه، یک اصطلاح متعارف جهانی، با بار معنایی و ارزشی و الزامات خاص خود است که ما با آنها موافق نیستیم، بنابراین از کلمه «پیشرفت» استفاده شده است ضمن ‌اینکه وام نگرفتن از مفاهیم دیگران، در طول انقلاب اسلامی‌ سابقه داشته است. ایشان ترسیم وضع مطلوب و مشخص کردن چگونگی رسیدن از وضع موجود به وضع مطلوب را از ضرورت‌های روند ترسیم و تدوین الگوی اسلامی‌- ‌ایرانی پیشرفت خواندند. استفاده از دو مفهوم «اسلامی‌ و ‌ایرانی»، به هیچ وجه به معنای استفاده نکردن از دستاوردهای دیگران و تجارب صحیح آنان نیست و ما در ‌این راه، با چشمان باز و انتخابگر، از هر علم و معرفت درست استفاده می‌کنیم.چرا ‌این مقطع زمانی برای تدوین‌ این الگو انتخاب شده است؟تجربه‌های متراکم و معرفت‌های انباشته شده در 30 سال گذشته نشان می‌دهد که مقطع فعلی، زمان مناسبی برای آغاز‌ این راه است. برخی نیز معتقدند توانایی فکری برای ‌ایجاد‌ این الگو، در کشور وجود ندارد، اما ظرفیت‌های خوب بالقوه اثبات می‌کند که متفکران و اندیشه‌ورزان ‌ایرانی توانایی تدوین ‌این الگو را دارا هستند و ‌این حرکت، حتماً به پیش خواهد رفت. الگوی اسلامی- ‌ایرانی پیشرفت به گونه‌ای تدوین شود که جامعه را به سمت جامعه‌ای متفکر سوق دهد و جوشیدن فکر و «اندیشه‌ورزی» به حقیقتی نمایان در جامعه تبدیل شود. رهبر انقلاب مشخص شدن راهبردها و الزامات پیشرفت در عرصه فکر و توجه به ابزارهای آن از جمله «آموزش و پرورش و رسانه‌ها» را در تدوین الگوی پیشرفت بسیار مهم دانستند.نقش امنیت، عدالت، رفاه، آزادی، حکومت، استقلال و عزت ملی در الگوی اسلامی- ایرانی پیشرفت چگونه تعریف شده است؟در الگوی اسلامی_ایرانی پیشرفت مسائل و خطوط اصلی زندگی مانند امنیت، عدالت، رفاه، آزادی، حکومت، استقلال و عزت ملی نقشی ضروری دارند. چون این الگو با توجه به عرصه زندگی تدوین خواهد شد. هدف این الگو ایجاد عدالت و به تبع آن رسیدن به پیشرفت روزافزون است و این در سایه ایجاد زندگی سالم صورت خواهد پذیرفت. البته نباید از موضوع معنویت و اهمیت آن چشم‌پوشی کرد که کار بسیار پیچیده و دقیقی را می‌طلبد چراکه معنویت، روح پیشرفت واقعی در همه زمینه‌ها و مسائل است. بشر با تاریخ چند هزار ساله خود، همچنان در پیچ و خم‌های زندگی به سر می‌برد و در زمان ظهور حضرت حجت(عج)، به بزرگراه پیشرفت حقیقی می‌رسد که البته باید به طور مستمر در ‌این زمینه تلاش کرد. اگر توحید، اعتقاد به خدا و التزام به‌این اعتقاد، به بدنه زندگی بشر بسط داده شود، مشکلات جامعه بشری حل و راه پیشرفت حقیقی گشوده خواهد شد. در نگاه اسلام، مردم‌سالاری علاوه بر‌ اینکه حق مردم است تکلیف آنها نیز می‌شود و کسی نمی‌تواند بگوید صلاح یا فساد جامعه به من مربوط نیست. صلاحیت‌های فردی در اسلام به گونه‌ای مهم است که هرکس می‌خواهد مسئولیت و مدیریت بپذیرد باید صلاحیت‌های لازم را در خود به وجود آورد وگرنه با پذیرش مسئولیت، عمل نامشروعی انجام داده است. در اسلام کسی که اهل استعلا و برتری‌طلبی است یا همه چیز را برای خود می‌خواهد، حق ندارد قدرت را قبول کند و مردم نیز حق ندارند چنین شخصی را انتخاب کنند که‌ این نگاه سعادت‌بخش، باید در الگوی اسلامی- ‌ایرانی پیشرفت، جاری شود. در الگوی پیشرفتی که با همفکری و تلاش نخبگان تدوین خواهد شد، عدالت به عنوان یکی از ارکان اصلی لحاظ شود چراکه در اسلام، عدالت، معیار حق و باطل و ملاک مشروعیت یا عدم مشروعیت حکومت‌هاست. اسلام برای ثروت، اهمیت قائل است و تولید ثروت را مطلوب می‌داند به شرط‌ اینکه از آن، برای ‌ایجاد فساد و سلطه و اسراف استفاده نشود.با توجه به اینکه منطقه خاورمیانه به بیداری اسلامی رسیده است، عملکرد رسانه‌های ایران در تحولات منطقه چگونه است؟ضعف صدا و سیما در به دست آوردن اخبار دست اول، به برنامه‌ریزی‌های کلان رسانه‌ای کشور برمی‌گردد. باتوجه به اینکه صدا و سیما یک رسانه دولتی است، به بودجه خود اتکا دارد و باتوجه به میزان بودجه‌ای که در اختیار دارد، فعالیت می‌کند؛ بنابراین دولتی بودن صدا و سیما موجب فقدان پویایی و نداشتن فعالیت به‌روز و مطلوب این رسانه می‌شود. اگر صدا و سیما یک رسانه خصوصی بود، به دلیل اهتمام بیشتر برای جذب مخاطب، تلاش بیشتری در راستای کسب اخبار دست اول و بی‌واسطه اعمال می‌کرد و قطعاً دستاورد و عملکرد مطلوب‌تری برجای می‌گذاشت. یکی از مشکلات رسانه‌های دولتی ازجمله صدا و سیما، مسئله بودجه است. ‌متأسفانه در قوانین بودجه سال‌های اخیر شاهد آن بوده‌ایم که در عین تصویب بودجه مطلوب برای بخش فرهنگ، این بودجه در هنگام تخصیص به طور کامل به دست نهادهای فرهنگی و رسانه‌ای نرسیده است. باید تصویب بودجه و تخصیص آن در بخش فرهنگ و رسانه هماهنگ شود تا بودجه تصویب شده در قانون واقعاً به دستگاه‌های فرهنگی و رسانه‌ای اختصاص یابد و این دستگاه‌ها بتوانند با استفاده از اعتبارات خود عملکرد مطلوب‌تری در حوزه فعالیت‌های فرهنگی و رسانه‌ای داشته باشند. البته صدا و سیما تلاش می‌کند که همان اخبار با واسطه و دست دوم را به موقع و درست به اطلاع مخاطبان خود برساند و در این بخش عملکرد مطلوبی داشته است اما در عین حال این رسانه ملی باید در راستای برطرف ساختن ضعف مهم خود در کسب اخبار دست اول اقدام کند.