مهدی هادیلو-اولین مرحله خصوصیسازی اتوبوسرانی شهر مشهد سال گذشته با واگذاری برخی خطوط فعال این سازمان به شرکتهای متقاضی انجام شد. اکنون در دومین مرحله، بخش دیگری از این خطوط قرار است به بخش خصوصی واگذار شود اما واگذاری اتوبوسها به بخش خصوصی از یک سو و افزایش 50 درصدی نرخ کرایهها (به رغم اعلام مسئولان در عدم افزایش) از سوی دیگر بر مشکلات این خدماترسانی نامناسب افزوده است.
کمبود اتوبوس مشکل اساسی ناوگان اتوبوسرانی مشهد است و در واقع با خصوصیسازی اتوبوسرانی، مردم انتظار بهبود خدمات را داشتهاند که این خواسته محقق نشده است، هر چند این مشکل تنها به مشهد ختم نمیشود و در کل کشور وجود دارد.
تزریق جان تازه
ضعف در بخش ناوگان اتوبوسرانی مشهد باعث نارضایتی مردم شده است، به طور مثال اگر سرانه هر هزار فرد یک اتوبوس باشد و مشهد را با جمعیت ثابتی بالغ بر 5/3 میلیون نفر در نظر بگیریم، چیزی حدود سه هزار دستگاه اتوبوس باید در این استان فعالیت کنند. حال بماند که در تابستان و عید جمعیت به 20 میلیون نفر هم میرسد و متأسفانه در حال حاضر تعداد اتوبوسهای فعال در سطح خیابان حدود هزار و 800 دستگاه است که قریب به 700 دستگاه آن اتوبوسهای فرسودهای هستند که از عمر بالای هفت سال برخوردارند. ازدحام جمعیت و شلوغی بیش از حد اتوبوسها باعث اتلاف وقت مردم در ایستگاهها و متعاقب آن افزایش هزینهها میشود که مشکلی روی مشکلات دیگر است. مدیر روابط عمومی سازمان اتوبوسرانی مشهد در مورد فرسودگی این ناوگان میگوید: «فرسودگی باعث میشود که سرعت حرکت اتوبوسها در بخش حمل و نقل و کیفیت سرویسدهی به شهروندان با روند کندی پیش رود.» هادی شاهی ادامه میدهد: «اگر صفر تا 100 سرویسدهی یک اتوبوس اسکانیا را با یک اتوبوس 355 که هشت سال از عمر آن میگذرد مقایسه کنیم، مشاهده خواهیم کرد که مسیر طی شده توسط اسکانیا در 40 دقیقه را 355 در 65 دقیقه طی میکند. هم اکنون حدود 600 دستگاه اتوبوس اسکانیا در مشهد در حال تردد است که این آمار بالاترین میزان وجود چنین اتوبوسهای قابل قبولی در یک شهر در خاورمیانه است، اما باید گفت که متأسفانه لوازم یدکی این اتوبوسها به شدت گران بوده و گاهی برای خرید یک قطعه باید مبلغی بالغ بر 10 برابر یک اتوبوس بنز پرداخت شود.»
مشکل، سوخت بیکیفیت است
از دیگر مشکلات سیستم حمل و نقل خراسان رضوی دودزا بودن اتوبوسهای سازمان اتوبوسرانی آن است که به عقیده کارشناسان و با پیگیریهای صورت گرفته مشخص شد که سوزن انژکتور این اتوبوسها بر اساس استانداردهای اروپایی ساخته شده و وقتی سوخت گازوئیل با کیفیت پایین به آنها میرسد به علت مرغوب نبودن و غیراستاندارد بودن این سوختها سوزنها خورده شده و باعث تولید دود میشود.
شاهی در این باره میگوید: «یا باید در هر ماه هزینهای بالغ بر دو میلیون تومان برای تعویض این سوزنها بپردازیم یا از گازوئیلهای کمگوگرد استفاده کنیم که خوشبختانه در آیندهای نه چندان دور شاهد گازوئیلهای کمگوگرد در سطح شهر خواهیم بود.»
سیستم اروپایی در خطوط ایرانی
با توجه به کمبود اتوبوس، شهرداری مشهد قراردادی را برای خرید اتوبوسهای سه محوری مگاترانس منعقد کرده که طی چند روز آینده 70 دستگاه از آنها به این ناوگان افزوده خواهد شد. شاید بیانصافی باشد اگر برخی خدمات سازمان اتوبوسرانی مشهد را نادیده بگیریم. از جمله راهاندازی سامانه اتوبوسهای تندرو که با استقبال شهروندان نیز مواجه شد، زیرا با کاهش ایستگاههای میانی، سرعت سرویسدهی به مسافران افزایش قابل توجهی پیدا کرد.»
شاهی در این باره میگوید: «برای سرعتدهی در کارها میتوانیم اتوبوسهای اروپایی را وارد کنیم یا از روی این اتوبوسها مونتاژ کنیم. در حال حاضر در کرمان یکی از اتوبوسهای روز دنیا در حال مونتاژ است که با لطف خدا تا نیمه بهمن ماه پنج دستگاه از نوع دو کابین آن را به صورت آزمایشی به مشهد خواهیم آورد تا کمکی برای رفع مشکلات باشد. به هر ترتیب شهر مشهد به عنوان یکی از کلانشهرهای کشور مطرح است و به تبع خدماترسانی در آن به ویژه در بخش شهری باید از هر لحاظ سرآمد باشد تا علاوه بر شهروندان، زائران داخلی وخارجی نیز به راحتی از این خدمات بهرهمند شوند.»
