جامعه بین‌المللی در مقابل 1+5

با نزدیک شدن به زمان برگزاری مذاکرات بین جمهوری اسلامی ایران و 1+5 در استانبول ترکیه که اول و دوم بهمن امسال اعلام شده، بر سطح تحرکات دیپلماتیک دو طرف نیز افزوده شده است. پس از آنکه اشتون رئیس سیاست خارجی اتحادیه اروپا و سکاندار مذاکرات 1+5 در مقابل پیشنهاد ایران برای بازدید گروهی متشکل از نمایندگان 1+5، جنبش عدم تعهد و گروه 77 از تأسیسات هسته‌ای ایران غافلگیر شد و واکنشی انفعالی از خود نشان داد، اکنون وی با سفر به ترکیه و مذاکراتی فشرده با مقامات آنکارا درصدد است بسته‌های مورد نیاز برای مذاکرات استانبول را فراهم سازد. حرکت دیپلماتیک اشتون در حالی است که بنابر اعلام سلطانیه، نماینده ایران در آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، تیمی متشکل از تروئیکای نم، رئیس گروه 77 و نماینده اتحادیه عرب از تأسیسات هسته‌ای ایران بازدید خواهند کرد. سفر این گروه به ایران در کنار مواضع مقامات روسیه، چین (2-6) که در مواضعی دوپهلو همزمان از ابتکار پیشنهادی ایران به عنوان گامی سازنده نام برده و از طرفی از اظهارات اشتون مبنی بر اینکه بازدید از تأسیسات هسته‌ای ایران وظیفه بازرسان آژانس است، جانبداری کرده‌اند، به نظر می‌رسد دیپلماسی هسته‌ای ایران و 1+5 در آستانه مذاکرات استانبول روزهای داغ‌تری را پیش رو دارد. بدون شک بازدید تروئیکای نم که نمایندگی 118 کشور عضو جنبش عدم تعهد را دارا هستند و رئیس گروه 77 و اتحادیه عرب از تأسیسات نطنز و اراک، خود شاهدی از شکاف بین 1+5 با اکثریت جامعه بین‌المللی در قبال فعالیت هسته‌ای صلح‌آمیز ایران است. 1+5 که در درون خود نیز از انسجام لازم برخوردار نیست در حالی در واکنش به پیشنهاد ایران توپ را به زمین آژانس انداخته است که با این حرکت ماهیت برخورد سیاسی با فعالیت هسته‌ای ایران را آشکار ساخت.
این برخورد سیاسی زمانی عیان‌تر شده است که نمایندگان اکثریت اعضای سازمان ملل یعنی تروئیکای نم، رئیس گروه 77 و نماینده اتحادیه عرب نشان داده‌اند با موضوع هسته‌ای ایران نبایستی برخوردی سیاسی داشت، بلکه باید آن را در مسیر اعتمادسازی پیش برد و موافقت آنها برای بازدید از تأسیسات هسته‌ای ایران نشان‌دهنده عمق نگرش‌شان به این موضوع و ماهیت صلح‌آمیز فعالیت هسته‌ای ایران است. از نگاه این کشورها پیشنهاد ایران خود شاخصی از صلح‌آمیز بودن فعالیت هسته‌ای ایران است، بنابراین نباید همچنان با نیت خوانی سیاسی در مسیر قبلی راند، چون جاده اعتمادسازی باز است.