گزارش «جوان» از ارتباطات ناسالم در چت روم‌ها

دل‌واداده‌هاي اسكيزوفرنيك!

من مهرداد بچه جردن... مهندس... 24... شما؟/ من مهسا... 24... بچه ونك... / جملاتي شبيه اين دو جمله را ممكن است كساني كه اهل چت كردن هستند بارها و بارها در فضاي چت روم ديده باشند؛ آنقدر كه كل فضاي چت روم حول محور اين جملات مي‌چرخد. اما واقعاً چه چيزي پشت اين حرف‌ها كه در فضاي مجازي مطرح است پنهان شده است. اينكه روابطي كه در اين فضاي مجازي به وجود مي‌آيد در چه حدي است؟ و آيا اين روابط نتيجه بخش است؟ آيا اين رابطه‌ها به خودي خود باطل يا غيرعرفي نيستند؟ سؤال‌هاي زيادي در اين موضوع در ذهن ما مطرح است كه خيلي اوقات ذهن جواناني مثل من و تو را به خود مشغول مي‌كند، اما من نمي‌دانم اگر اينترنت براي چت كردن است پس چرا بعضي‌ها در آن به دنبال كسب اطلاعات و به دست آوردن مقالات علمي هستند!اين كاربرد اصلي اينترنت است يا آن يكي؟خشت اول‌گر نهد معمار كج. . . !اين روابط چتي و دوستي‌ها در فضاي مجازي چقدر حقيقي است؟ دكتر فربد فدايي، مدير گروه دانشكده بهزيستي كشور در اين زمينه به ما مي‌گويد: آشنايي‌هايي كه اكثراً از اين طريق به وجود مي‌آيد دوستي‌هايي گذرا ست نه پايدار! از سوي ديگر به دليل اينكه در اين رابطه‌هاي چتي از همان ابتدا بسياري از عرف‌ها و حد و مرزها زير پاگذاشته مي‌شود، اين روند تا پايان هم ادامه پيدا مي‌كند و در نهايت چيزي جز يك رابطه بي‌نتيجه عايد دو طرف نمي‌شود. به باور اين روانشناس، اكثر جوانان اين طريق را براي آشنايي انتخاب نمي‌كنند و اين رويه فراگير نيست. در واقع به همين دليل اين روابط حاصلي ندارد، چراكه علاوه بر غيرمنطقي بودن از لحاظ عرفي و اجتماعي ناپسند است. همسريابي‌! حقه‌اي كه كهنه شده است!دكتر فدايي در ادامه در مورد وعده ازدواج در اين دوستي‌ها به اين موضوع اشاره مي‌كند: در اكثر اين روابط وعده ازدواج براي فريب و سوءاستفاده است علاوه بر اين به دليل اينكه در فضاي مجازي افراد شخصيتي مجازي از خود به نمايش مي‌گذارند اگر ازدواجي هم رخ دهد در اكثر مواقع موفقيت‌آميز نيست؛ چراكه شناختي به اين وسيله به وجود نمي‌آيد. در اين زمينه دكتر ابهري مي‌گويد: 85 درصد ازدواج‌هاي اينترنتي به طلاق مي‌انجامد. كنجكاوي و ماجراجويي، سمي مهلك!امان از حس ماجرا جويي بعضي‌ها كه هميشه كاردستشان مي‌دهد؛ چراكه به اعتقاد دكتر فدايي حس ماجراجويي در بسياري از جوانان وجود دارد و همين بعضي از آنها را به سمت ورود به چت روم‌ها و پس از مدتي اعتياد به آن پيش مي‌برد و دراين بين وقت بسيار زيادي از جوان‌ها تلف مي‌شود. درحالي كه اين تنها جزئي از خسارت‌هايي است كه به دوران جواني وارد مي‌شود و اين موضوع هنگامي از سوي جوانان كنجكاو قابل درك است كه اين راه را پيموده‌اند و با روحي افسرده سعي مي‌كنند اين رابطه را فراموش كرده و به زندگي عادي خود بپردازند ولي متأسفانه تا مدت‌ها تأثيرات آن باقي مي‌ماند. جملات زيبا، رمز ورود به حريم خصوصي!در اين بين جملاتي كه به كار برده مي‌شود و بين دختر و پسرها رد وبدل مي‌شود، دراكثرمواقع براي فريب و سوءاستفاده از طرف مقابل است. در اين زمينه دكتر فدايي به اين نكته اشاره مي‌كند كه بسياري از افرادي كه گول اين جملات كذاب را مي‌خورند هنگامي آگاه مي‌شوند كه مورد سوءاستفاده در زمينه‌هاي مختلف قرار گرفته‌اند و به همين دليل پس از مدتي به بيماري‌هاي رواني دچار مي‌شوند چراكه تنها يك حس دارند، حس فريب خوردن! از سوي ديگر به تعبير دكتر فدايي دراكثر مواقع به كار بردن اين جملات فريب خوردن طرف مقابل باعث مي‌شود كه يكي از طرفين ديگري را به حريم خصوصي خود وارد كند كه اين موضوع تبعات وحشتناكي را به دنبال دارد كه جوانان به دليل اينكه از شور و هيجان خاصي برخوردار هستند درآن موقع متوجه اين فريب نمي‌شوند و بعدها هنگامي كه به كلينيك‌هاي روانشناسي مراجعه مي‌كنند، شديداً احساس پشيماني مي‌كنند و اين مسئله حتي در بعضي افراد تبعات بسيار بد رواني دارد به خصوص در بين افرادي كه با خود مي‌انديشيده‌اند چت‌روم‌ها مكاني مناسب براي ارتباط است. فريد يكي از كساني كه سابقه اين نوع دوستي‌ها را دارد در اين زمينه به ما مي‌گويد: مدتي با يك نفر كه خود را يك دختر هم سن و سال خودم معرفي مي‌كرد چت كردم و حتي زمان زيادي را براي اين دوستي صرف كردم، اما پس از مدتي فهميدم كه او يك پسر بوده و به همين دليل بسيار افسرده و پشيمان شدم؛ چراكه او براي سرگرمي خودش مرا گول زده است. مينا هم يكي از جواناني ديگري است كه در اين زمينه مي‌گويد: در چت با پسري آشنا شدم كه پس از مدتي قرار بر اين شد كه با هم در بيرون از محيط چت ملاقات داشته باشيم، اما پس از اينكه او را ديدم خيلي سريع متوجه شدم كه او در مورد همه چيز حتي شكل ظاهري خودش به من دروغ گفته است. اما شروين طور ديگري نگاه مي‌كند و معتقد است چون خودش براي سرگرمي به چت‌روم‌ها سر مي‌زند، پس ديگر راست يا دروغ گفتن طرف مقابل برايش مهم نيست؛ چراكه خودش هم به دوست چتي‌اش راست نمي‌گويد!دوستي‌هاي تلفني قديم، اينترنتي شده‌اند!اما مثل اينكه موج تكنولوژي همه چيز را گرفته و دوستي‌ها هم از اين موج بي‌نصيب نمانده‌اند. دكتر فدايي مي‌گويد دوستي‌ها تلفني قديم كه روزگاري در بين اقشار جامعه مورد تمسخر قرار مي‌گرفت و در اكثر موارد هيچگاه منجر به آشنايي جدي نمي‌شد، امروز به دوستي‌هاي اينترنتي تبديل شده‌اند كه در بعضي موارد جدي شده و همين موضوع نگران‌كننده است؛ چراكه در صورت ادامه اين روند و به نوعي مشروعيت بخشي به آن در بين جوانان تبعات و نتايج بسيار بدي به همراه دارد كه از جمله آن اعتماد سريع دختران است. من وتو بيشتر بايد ياد بگيريم!ياهو مسنجر، نيم باز و. . . هر روز يك چيز جديدتر براي اينگونه ارتباطات وارد بازار تكنولوژي شود ومن وتو سرگيجه مي‌گيريم، اما واقعاً چه بايد بكنيم؟دكتر فدايي در اين مورد كه چه راهكارهايي براي آگاه‌كردن جوانان نسبت به اين روابط وجود دارد به ما اين را يادآوري كرد كه ما جوانان امروزه استفاده فوق العاده زيادي از اينترنت داريم كه شامل مسائل مختلفي است كه در اين بين بايد به اين نكته توجه كرد كه اين استفاده‌ها بايد در جهت مثبت باشد، چراكه به اعتقاد فدايي در غير اين صورت هرز گردي‌ها روز به روز افزايش پيدا خواهد كرد و تنها راهكار آن آموزش به جوانان است به خصوص كه بايد همراه با فناوري‌هاي جديد، آموزش‌هاي جديد به ما جوانان داده شود. از سوي ديگر طبق آمارهاي منتشر شده بيش‌‌ترين سوء استفاده‌هاي عاطفي از طريق چت‌روم‌ها انجام مي‌شود كه اين خود براي ما جوانان هشدار است، اما سوداگران هميشه از طرق مختلف وارد مي‌شوند، به خصوص كه فضاي مجازي بهترين فرصت براي اين رفتارهاي سوداگرانه است. من و تو به خوبي مي‌دانيم كه هر چيزي ارزش وقت گذاشتن ندارد پس فكر مي‌كنم بهتراست كه اين مسئله را جزو همين چيزها قرار دهيم. به قول بزرگي وقت گذاشتن روي مسائل بي‌هدف چيزي جز اتلاف عمر نيست. از طرف ديگر جواني دوراني است كه مي‌توان گام‌هاي بزرگي در آن در جهت مثبت برداشت كه اگر از دست برود غير قابل برگشت است، پس يادمان نرود كه از چيزهاي بي‌بازگشت خوب استفاده كنيم و آن را خرج موضوعات موقت نكنيم.