امروزه خطرناکترین جرائمی که به سبب ویژگیهای خاص خود امنیت اقتصادی، اجتماعی و حتی سیاسی جامعه را با تهدید مواجه میسازد، جرائم سازمانیافته است که همزمان با پیشرفت علم و فناوری در عرصه جهانی، مظاهر آن با اشکال نوین خودنمایی میکند و فعالیت این دسته از مجرمان تأثیرات شگرفی بر اقتصاد، سیاست، امنیت و در نهایت کل جوامع ملی و بینالمللی میگذارد.
گروههای سازمانیافته تبهکار با استفاده از درآمدهای نامشروع خود در سطوح و لایههای مختلف کشورها ریشه دوانیده، به فساد میپردازند. این گروههای مجرمانه از فرصتهای مختلف بهره میگیرند تا مقاصد شوم و خلاف قانون خویش را تحصیل کنند. این گروهها عمدتاً بهصورت مستمر به فعالیتهای غیرقانونی و نامشروع ادامه میدهند و غالباً تحت لوای تهدید، فساد، رعب و وحشت، نفوذ، رشوه و... به فعالیتهای مخفیانه بزهکارانه اقدام میکنند.
جرم سازمانیافته، منسجمترین ساختار باندهای مجرمانه است که ابعاد، زوایا، مصادیق و مؤلفههای گوناگون دارد. شبکههای مجرمان سازمانیافته دریافتهاند که از تجارت مشروع مطالب زیادی میتوانند بیاموزند، لیکن هنگامی که آنها دست به اعمال مجرمانه میزنند، سیمای مخوف و وحشتناکی ارائه کرده و با استفاده از شیوههای غیرقانونی مانند انحصارگری، ترور، اخاذی و فرار از مالیات، رقابتهای قانونی را از بین برده یا تحت کنترل قرار میدهند.
منابع مالی آنها بیشتر از طریق تشکیلات فحشا، قاچاق مواد مخدر، شبکه توزیع مواد مخدر، قاچاق اسلحه، قمارخانهها و... تأمین میشود، این پدیده شوم، سلامت جوامع و نیز آزادی تکتک شهروندان جوامع مختلف را به مخاطره افکنده است.
* مأموریت پلیس آگاهی:
کشف، کنترل، پیشگیری و مقابله با زمینهها، علل و عوامل ارتکاب و توسعه جرائم اقتصادی و جرائم سازمانیافته از وظایف اصلی پلیس آگاهی بهشمار میرود.
* جرائم سازمانیافته مورد رسیدگی در پلیس آگاهی:
پولشویی، اخذ غیرقانونی تسهیلات از نظام بانکی، اختلاس، قاچاق کالا و سلاح، کلاهبرداری، جرائم رایانهای، جعل، آدمربایی، گروگانگیری، زمینخواری، تقلب و تبانی در مزایده و مناقصههای دولتی، اخلال در نظام صادرات و واردات، اخلال در نظام تولیدی کشور، اقدامات مجرمانه و متقلبانه در پرداخت حقوق گمرکی، فرار مالیات و...
* توانمندیهای پلیس آگاهی در مبارزه
ـ پلیس آگاهی ناجا با داشتن بانکهای اطلاعاتی مختلف و انگیزه قوی و امکانات و ماهیتهای قانونی تمامی توان لازم برای توسعه مقابله با این گروه جرائم را همسو با سایر ردههای پلیس دارد.
ـ داشتن تجارب بسیار ارزشمند علمی که در سطح آسیا و حتی بینالملل کمتر دیده شده، از جمله آزمایشگاههای تحقیقات جنایی که در مأموریتهای برونمرزی و بینالمللی نیز بسیار موفق عمل کرده مانند شناسایی قربانیان سقوط هواپیما در قرقیزستان که نمونه بارزی از همکاریهای متقابل بین کشورهای منطقه بوده و این توان بالقوه برای ادامه همکاریها در مقابله با تبهکاران همواره وجود داشته و دارد.
* آینده جرائم سازمانیافته
طی دهههای اخیر، تغییرات اقتصادی مؤثر در جهان در روابط بینالمللی تأثیر عمدهای داشته است. پیدایش گروههای بازرگانی اقتصادی منطقهای کشورهایی با پیشینههای فرهنگی و سیاسی متفاوت را به سمت متحدان اقتصادی و سیاسی کشانده است.
فواید شرکت در اقتصاد جهانی زیاد است اما این فواید از چشم سازمانهای تبهکار که از فرصتهای نوظهور مانند تجارت استفاده بردهاند، دور نمانده است، در نتیجه جرائم سازمان یافته فراملی به عنوان تهدیدی واقعی برای ثبات جهانی پدیدار میشوند.
باید قوانینی که از لحاظ بینالمللی هماهنگ شدهاند و همکاری استراتژیک انتظامی بهبود یابند، زیرا در نبود آنها جرائم بینالمللی جوهره دولتهای دموکراتیک را تهدید میکنند. توان بالقوه جرائم سازمان یافته نه تنها برای وارد کردن صدمه شدید، بلکه بدتر از آن، برای نابودی اقتصادهای کلان است و در نتیجه امنیت بینالمللی قاطعترین وظیفه کنترل پلیسی برای گسترش اقدامات مؤثر و یکنواخت به منظور کاهش و جلوگیری از جرائم بینالمللی است.
