یکی از نهادهایی که بر اساس مصوبه شورای عالی انقلاب فرهنگی از سال 1371 با هدف مقابله با تهاجم فرهنگی دشمن فعالیت خود را زیر نظر وزارت وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی آغاز نموده است ستاد عالی کانونهای فرهنگی و هنری مساجد کشور است. نگاهی به فعالیتهای این ستاد در دولت نهم و دهم بیانگر این مطلب است که مساجد می توانند به عنوان پایگاه های فرهنگی اجتماعی نظام در عرصه های مختلف فعالیت کنند و برون سپاری بسیاری از فعالیتهای ارگانهای دولتی به مساجد میتواند زمینه رشد و شکوفایی هر چه بشتر جامعه اسلامی را در زمینه های مختلف فراهم نماید.
حمید رضا ارباب سلیمانی؛ دبیر ستاد عالی کانونهای فرهنگی هنری مساجد ارایه خدمات متنوع آموشی، فرهنگی، هنری، اردویی و زیارتی در مساجد با حضور سالانه بیش از یک میلیون و پانصد هزار نفر از جوانان در کلیه استانهای کشور به صورت نیمه متمرکز و غیرمتمرکز را زمینه ساز ایجاد نشاط دینی در میان این قشر از مردم دانسته و تاکید می کند: برنامه های ستاد در سایر گروه های سنی نیز با همین تنوع دنبال شده و حجم مخاطبان این مرکز فرهنگی را به شدت گسترش داده است.
محمد رضا جعفری؛ معاون آموزش و پژوهش ستاد عالی کانونهای فرهنگی هنری مساجد در این زمینه می گوید: فعالیت کمی و کیفی کانون فرهنگی هنری مساجد کشور در دولت نهم و دهم رشد قابل توجهی داشته است به طوری که قبل از سال 71 تا 84، 2 هزار کانون در کشور فعالیت داشتهاند؛ که این تعداد کانون از سال 84 تاکنون به 8 هزار رسیده است.
یکی از ابتکارات ستاد عالی کانونهای فرهنگی هنری مساجد در رابطه با کانونهای فرهنگی هنری مساجد این است که علاوه بر اختصاص بودجه ای ثابت به هر کانون فرهنگی هنری در صورت ارائه طرح از سوی کانونهای فرهنگی هنری مساجد مبالغ لازم برای اجرای طرح در اختیار کانونها قرار داده می شود که سرانه مبلغ مذکور برای کانونهای عمومی دارای طرح مبلغ پنجاه میلیون ریال و برای کانونهای تخصصی مبلغ هفتاد میلیون ریال است. علاوه بر این خرید بیش از 140 میلیارد ریال کتابهای مفید آموزشی و فرهنگی در قالب یک میلیون و 300 هزار جلد کتاب و اهدای آن به کانونهای فرهنگی هنری مساجد در دو سال اخیر از دیگر اقدامات قابل توجه ستاد مذکور است. همچنین برگزاری هفت جشنواره متنوع فرهنگی و مشارکت در جشنواره های قرآنی 1441، 1442، 1443 و 1444 در کنار مدیریت جشنهای رضوی و جشنهای مردمی دهه کرامت و ولایت بیانگر نقش مهم ستاد عالی کانونهای فرهنگی هنری مساجد در تقویت نشاط مردمی است.
ستاد عالی کانونهای فرهنگی هنری مساجد علاوه بر برگزاری جشنواره های متنوع فرهنگی به عنوان مشوقی برای کانونهای فرهنگی هنری مساجد، در سالهای اخیر در راستای احیای جایگاه حقیقی مساجد به عنوان کانونهای علم آموزی و معرفت دینی اقدام به برنامه ریزهای های وسیع آموزشی و پژوهشی در سال جاری نموده است. تدوین نظام جامع آموزشی کانونهای فرهنگی هنری مساجد، تشکیل هیات علمی معاونت آموزش و پژوهش و برگزاری دوره های علمی و آموزشی خاص از جمله فعالیتهای این دفتر بوده است که از آن جمله برگزاری بیش از پنج گردهمایی و اردوی بزرگ کشوری تحت عناوین همایش اندیشه های آسمانی، دوره آموزشی زوجهای جوان، دوره آموزشی تربیت مربی جهت مبارزه با فرقه های انحرافی، دوره آموزشی ائمه جماعات و دوره آموزشی مسئولین دبیرخانه های کانونهای فرهنگی هنری مساجد سراسر کشور از جمله مهمترین فعالیتهای آموزشی ستاد عالی کانونهای فرهنگی هنری مساجد کشور در سال همت مضاعف، کار مضاعف است.
محمد رضا جعفری؛ معاون آموزش و پژوهش ستاد عالی کانونهای فرهنگی هنری مساجد با اشاره به برگزاری همایش اندیشه های آسمانی در تابستان گذشته می گوید: این دوره فرهنگی آموزشی مشتمل بر 24 همایش و 240 کارگاه تخصصی با محوریت پرورش نیروی انسانی متعهد و آشنا با مهارتهای فرهنگی، هنری و پژوهشی ویژه 4200 نفر از معاونین آموزشی پژوهشی و فرهنگی هنری کانونهای مساجد در تیرماه با حضور وزیر محترم فرهنگ و ارشاد اسلامی در مشهد مقدس برگزار گردید که هم اکنون مراحل ایجاد شبکه اجتماعی شرکت کنندگان در همایش مذکور در حال انجام است. بر همین اساس 201 هزار و ششصد نفر ساعت آمار مربوط به همایشها و 2 میلیون و 16 هزار نفر ساعت آمار مربوط به برگزاری کارگاه های تخصصی در این دوره فرهنگی آموزشی است.
وی همچنین با اشاره به برگزاری همایش زوجهای آسمانی به صورت سالانه در مشهد مقدس، هدف از برگزاری این دوره را آشنایی زوجهای جوان عضو کانونهای فرهنگی هنری مساجد با مهارتهای زندگی دانست و خاطر نشان ساخت: دوره آموزشی زوج های جوان با نام همایش زوجهای آسمانی در دو مرحله استانی با حضور هشت هزار زوج در استانهای سراسر کشور و مرحله کشوری با حضور پانصد زوج اسوه در جوار بارگاه ملکوتی حضرت ثامن الائمه، امام علی بن موسی الرضا(ع) هر ساله برگزار می شود.
برگزاری دوره آموزشی ائمه جماعات با حضور سه هزار نفر از ائمه جماعات سراسر کشور در ماه آینده از جمله دیگر برنامه های ستاد مذکور است. این دوره در قالب 36 کارگاه و 78 همایش در شهر مقدس قم در اردوگاه یاوران مهدی انجام خواهد شد که خود شامل چندین محور آموزشی در حوزه شیوه های تبلیغ، مهارتهای سخنرانی کوتاه، تفسیر و تدبر در قرآن، مدیریت فرهنگی، جریان شناسی سیاسی و فرهنگی انقلاب اسلامی ایران، جنگ نرم، رسانه های جمعی، نقد و بررسی فرقه های انحرافی و نحوه پاسخ به شبهات است. همچنین برگزاری دوره آموزشی مسولین دبیرخانه های کانونهای فرهنگی هنری مساجد از دیگر برنامه های ستاد عالی کانونهای فرهنگی هنری مساجد در سال جاری است. این دوره شامل سرفصلهای آشنایی با اصول مدیریت، آشنایی با اصول سیاستگذاری، تدوین شاخصه و حل مسئله، آشنایی با اصول برنامه ریزی، مروری بر مدیریت اسلامی، مخاطب شناسی و ارتباط موثر، پژوهش، چارت سازمانی وشرح وظایف، مهارتهای کاربردی امور اداری، آشنایی با رایانه و اینترنت، نقش رسانه ها در تقویت فعالیت های کانون های فرهنگی هنری مساجد، جذب و نگه داشت نیرو، اخلاق اسلامی، مهارتهای مالی است.
علاوه بر این برگزاری 9 دوره و کارگاه آموزشی به صورت یکپارچه در 31 استان کشور شامل دوره های آموزشی آشنایی با جنگ نرم، عفاف و حجاب، رسانه های دیجیتال، نقد فیلم، کتابداری، آموزش مدیران کانونهای فرهنگی هنری مساجد، کرسیهای نظریه پردازی زن و خانواده در اسلام، آسیب شناسی فرقه های انحرافی و دوره آموزشی شرکت کنندگان جشنواره ها از جمله دیگر فعالیتهای آموزشی ستاد عالی کانونهای فرهنگی هنری مساجد کشور با رویکرد پرورش اعضای کانونهای فرهنگی هنری کشور به عنوان افسران جنگ نرم و مدیران آینده نظام و با محوریت عدالت فرهنگ و اهمیت دادن به استان های مختلف کشور است. بر همین اساس نزدیک به 100 هزار نفر از نخبگان هر استان در دوره های آموزشی استانی به عنوان متخصصان عرصه های مختلف فرهنگی، هنری، رسانه ای و علمی پژوهشی آموزش خواهند دید و زمینه های فعالیت ایشان در آن حوزه ها فراهم خواهد شد. 12 میلیون و 600 هزار نفر ساعت آماری است که با اجرای دوره های آموزشی استانی در سال جاری محقق خواهد شد و تا کنون به گفته مسئولان بیش از 50 % اهداف و دوره های آموزشی این ستاد تحقق یافته است.
ستاد عالی کانونهای فرهنگی هنری مساجد در حوزه های قرآنی و اهل البیت (ع) نیز فعالیتهای چشمگیری را انجام داده است که از آن جمله می توان به انتشار 700 هزار جلد قرآن کریم طی سالهای اخیر و توزیع آن در میان مساجد دارای کانون فرهنگی هنری و اجرای طرح تلاوت نور به عنوان فراگیرترین طرح قرآنی کشور با پوشش بیش از 25 هزار مسجد اشاره کرد.
