*محمدرضا هداوند
تا آنجا که سابقه ذهنی ما یاری میکند پلیس همواره به دنبال مجرمان بوده است؛ مجرمانی که به دور از چشم مأموران تلاش میکنند اهداف مجرمانه خود را عملی کنند.
آنان همواره مسلح به سلاحی هستند که در مواجهه با مأموران پلیس، خود از مخمصه جان سالم به در برند، هرچند دیگران را با مشکل مواجه کنند. دمدستترین سلاحی که در عصر حاضر هر مجرمی با کمترین هزینه میتواند خود را بدان مسلح کند، چاقو است که در سردی برخوردهایی که از سوی متولیان نسبت به جنایاتی که هر دقیقه به واسطه آن افزایش مییابد، بر تعداد قربانیان خود میافزاید. از همین رو «جوان» تلاش کرده است در گفتوگو با کارشناسان آسیبهای مرگبار این سلاح سرد را بازکاوی کند تا شاید متولیان در اندیشه راه چارهای باشند. بخش دهم این گفتوگو با دکتر مجید ابهری، استاد دانشگاه و آسیبشناس اجتماعی در پیمیآید:
دکتر مجید ابهری میگوید:«اصولاً هدف از حمل سلاح سرد توسط جوانان به نوعی چشم و همچشمی است و چون دارای تربیت مؤثر و عمیق نیستند با حمل و نگهداری سلاح سرد پیش خود احساس اعتمادبهنفس کاذب میکنند و بعد هم که تهیه و خرید آن آسان و ارزان است.»
وی ادامه میدهد:«چون جوانان قادر به کنترل و مدیریت هیجان خود نیستند، به محض عصبانی شدن سلاح همراه خود را بیرون آورده و طرف مقابل را مورد ضرب و شتم قرار میدهند، آمارها نیز نشان میدهد که 60 درصد قتلها در کشور به وسیله سلاح سرد انجام میگیرد.»
این آسیبشناس درخصوص برخورد با حاملان سلاح سرد معتقد است:«اینکه ما بخواهیم عجولانه با تمام کسانی که سلاح سرد دارند برخورد کنیم، مستلزم این است که بیاییم و جیبهای افراد را بگردیم تا ببینیم آیا سلاح سرد با خود حمل میکنند یا خیر. به نظر من باید حد متعارف تعیین کنیم.» وی در توضیح بیشتر میگوید:«یعنی اینکه هدف ما برخورد با قمه و قداره و شمشیر است نه قلمتراش و چاقوهای کوچک و میوهخوری، اما از همه مهمتر برای برخورد با حاملان و توزیعکنندگان و فروشندگان سلاح سرد غیرمجاز فرهنگسازی است. بر فرض محال اگر بیاییم تمام چاقوها و سلاحهای سرد غیرمجاز را از دست جوانان بگیریم تا زمانی که این نوع سلاحها تولید و وارد میشود، عملاً ما مرتکب کار بیهودهای شدهایم. باید با فرهنگسازی کاری کنیم که افراد از حمل و استفاده از چاقو خودداری کنند.»
وی درخصوص برخورد با تولیدکنندگان و فروشندگان سلاح سرد معتقد است:«باید برخورد فرهنگی شود نه با خشونت و دستگیری، چون اگر این نوع برخوردها ادامه یابد، حمل و توزیع و فروش سلاحهای سرد زیرزمینی و گرانتر خواهد شد، مثل موضوع موادمخدر. ما باید با دادن آموزش و مهارت از قبیل مدیریت کنترل هیجانهای رفتاری و آگاهسازی جوانان و پیشگیری از وقوع جرائم در جامعه با موضوع سلاح سرد برخورد کنیم.»
دکتر ابهری ادامه میدهد:«ما انواع قانون و مجازاتها را در رابطه با مواد مخدر داریم، ولی چرا در این زمینه موفقیت چندانی نداشتهایم، علت این است که ما توزیعکنندگان و تولیدکنندگان مواد مخدر را دستگیر میکنیم، تا زمانی که مصرفکننده هست، تولیدکننده و توزیعکننده نیز بهوجود خواهد آمد.» وی در رابطه با برخورد با سلاح سرد میگوید:«ما باید برای مقابله با سلاح سرد در یک زمان در سه محور حرکت کنیم؛ نخست: بسترسازی فرهنگی در پیشگیری از جرائم. دوم: رفتارسازی جوانها و سوم: بدانیم چرا یک جوان سلاح سرد با خود حمل میکند و چرا از آن استفاده میکند. پس وضع قوانین باید مبتنی بر ممنوع بودن تولید، عرضه و خرید و فروش سلاحهای سرد غیرمتعارف باشد و بعد شروع کنیم به جمعآوری سلاح سرد و دستگیری دارندگان آن زیرا اگر اینگونه عمل نکنیم به نتایج مثبتی نخواهیم رسید، چون این افراد با استفاده از خودرو و موتوسیکلت و راههای دیگر سلاحهای خود را پنهان و حمل میکنند و آن وقت است که دیگر نمیتوانیم برای به دست آوردن چاقو همه را بازرسی بدنی کنیم.»
دکتر ابهری برای تصویب قانون در این رابطه معتقد است:«این موضوع باید از سوی آسیبشناسهای اجتماعی، جامعهشناسها و جرمشناسها در معاونت پیشگیری قوه قضائیه بررسی و آسیبشناسی شود، سپس روشهای پیشگیری از جرائم تدوین شود و بعد هم با اینگونه جرائم برخورد شود تا آمار قتل و ضرب و جرح افراد به شدت کاهش یابد. باید بدانیم هدف ما زیرزمینی شدن حمل سلاح سرد نیست بلکه غایت ما این است که دسترسی به آن سخت و پرهزینه باشد.»
وی در خاتمه با اشاره به نقش مهم رسانهها در این زمینه میگوید:«روزنامهها و صدا و سیما باید این موضوع را از طریق کارشناسان و ساختن فیلم و سریال فرهنگسازی کنند، در غیر این صورت فقط با یک حرکتمحوری با حاملان و استفادهکنندگان از سلاح سرد نمیتوان مقابله کرد.»
