آذر رسولی - مغز انسان دارای گیرنده هایی موسوم به گیرنده های نیکوتینی است. نیکوتین سیگار روی این گیرنده ها اثر گذاشته و فعالیت آن با ترشح موادی، موجب احساس آرامش و تسکین در فرد سیگاری می شود. سیگار حالتی توأم با آرامش و تسکین موقت و زودگذری، به فرد سیگاری می دهد. در اثر مصرف زیاد سیگار، فرد مبتلا در برابر مصرف آن شرطی شده و آرامش بخشی نیکوتین، او را دچار عادت به استعمال سیگار می کند. دکتر فرید براتی- روانشناس- معتقد است کسی که به مصرف سیگار عادت می کند، کم کم دچار اعتیاد شده و ممکن است که دیگر نتواند از آن دل برکند.
گفته می شود سیگار یک مد است. این روانشناس در مورد کشش جوانان به سمت سیگار معتقد است افرادی که برای جوانان چهره و سمبل هستند و البته، سیگاری هم هستند(!) باعث می شوند فکر جوانان را به این سو سوق دهند که، اگر آنها نیز به این کار مبادرت بورزند، چهره و سرشناس خواهند شد! جوانان فکر می کنند که نشانه الگو و ایده آل شدن، عمل کردن به همه رفتارهای فرد مورد علاقه آن هاست.
هنگامی که با مسئله ای استرس زا برخورده و نگران می شویم، بدن به طور خودکار برای مقابله با این استرس آماده می شود. انسان ها گاهی بر یک مسئله تنش زا متمرکز شده و سعی بر حل آن می کنند. گاهی هم از عهده حل مسئله برنیامده و به درون خود پناه می برند و اعمالی مانند گریه، عصبانیت، افسردگی و منزوی شدن را انجام می دهند. در برخی مواقع نیز مقابله منفی کرده و رفتارهای مخرب و آسیب رسان از آن ها سر می زند. براتی بر این باور است که سیگار نوعی مقابله منفی با استرس و اضطراب است که برخی از افراد برای رفع استرس های خود به آن روی می آورند.
این استاد دانشگاه تصریح می کند که افراد سیگاری دارای شخصیت های دهانی هستند. بدین معنی که کانون لذت های آنها از راه دهان است و از خوردن و سیگار کشیدن بسیار لذت می برند. افراد با «شخصیت دهانی» معمولاً انسان هایی از خود متشکر، بسیار متوقع و دارای خود شیفتگی هستند.
براتی در خصوص تأثیرات ناخوشایند سیگار بر افراد خانواده، بر این باور است که افراد سیگاری تأثیرات نامطلوبی بر خانواده خود و خصوصاً بچه هایی که در خانه وجود دارند؛ می گذارند. به دلیل اینکه، افراد سیگاری، کمتر قادر به ترک هستند، دائماً تنش هایی را در محیط خانه به وجود می آورند و به لحاظ اقتصادی نیز خرید سیگار مستلزم هزینه هایی است که خود، فشاری را بر اقتصاد خانواده، حاکم می کند.
این پژوهشگر به افراد سیگاری برای ترک سیگار توصیه می کند که «به یکباره» سیگار را کنار بگذارد. قبل از آن می بایست زمان ها و شرایطی را که در آن مواقع به سیگار روی می آورد، بنویسد و همچنین اعمالی را که هنگام سیگار کشیدن انجام می داده، یادداشت کند. به طور مثال، گاهی بعضی از افراد هنگام ملاقات با شخص خاصی، بیشتر سیگار می کشند. این مسئله ممکن است به دلیل استرس یا هیجان خاصی باشد که در آن هنگام به او منتقل می شود. فرد در حال ترک، باید به جنبه های خوشایند زندگی بیشتر فکر کند.
نکته مهمی را که براتی برای ترک سیگار، به آن توجه خاص نشان می دهد آن است که هنگامی که بدن فرد سیگاری، به نیکوتین نیاز دارد؛ فعالیت های جایگزینی را مانند آدامس جویدن و یا خوردن خوراکی های دیگر انجام دهد و پله پله با استفاده از تکنیک های ترک یک مشاور و راهنما، سیگار را به کنار بگذارند. همچنین می توانند به جای تأثیر سیگار برای کاهش استرس، از ورزش کردن، دویدن، قدم زدن تند و تکنیک های آرامش آموزی و تن آرامی بهره ببرند.
