افزایش فشارهای جناحهای ملیگرای روس درباره رویکرد جدید کرملین درقبال ایران نه تنها مسکو را مجبور کرد تحریمهای جدید اروپا را محکوم کند، بلکه زمزمههایی درباره احتمال خروج روسها از مذاکرات 1+5 شنیده میشود.
بعد از بیانیه تند و تیز وزارت امور خارجه روسیه در واکنش به تصویب تحریمهای جدید اتحادیه اروپا علیه ایران، اندره نسترنکو سخنگوی وزارت امور خارجه روسیه هم دیروز انتقادات شدید خود علیه اروپائیان را روانه پایتختهای اروپایی کرد و گفت: فشار امریکا و اتحادیه اروپا بر ایران نشاندهنده نادیده گرفتن اصول همکاری مشترک در چارچوب گروه 1+5 و شورای امنیت سازمان ملل و بیانگر عمکرد غیرقابل قبول در استفاده از تحریمهای یکجانبه و گروهی در ارتباط با این کشور است.
نسترنکو با هشدار ضمنی به 1+5 تأکید کرد:
با در نظر گرفتن توسل برخی اعضای 1+5 به اقدامات یک جانبه مضاعف در اتخاذ تحریم علیه ایران، این مساله حقوقی پیش میآید: یا ما با هم درچارچوب گروه 1+5 و همچنین شورای امنیت سازمان ملل بر اساس راهبردهای سیستماتیک مرسوم کار میکنیم، یا اینکه هر یک بر اساس اولویتهای خاص خود عمل میکنیم.متاسفانه باید بگویم که کلیه اقدامات اخیر اتحادیه اروپا و امریکا برای افزایش فشار بر ایران نشان دهنده نادیده گرفتن اصول همکاری مشترک توسط آنها است.
برخی این سخنان سخنگوی وزارت خارجه روسیه را هشدار ضمنی مسکو به خروج از 1+5 توصیف کردهاند.
روزنامه «وزگلاد»، چاپ روسیه در اینباره نوشت: به عقیده روسیه تصمیم امریکا و اتحادیه اروپا درخصوص اعمال تحریمهای شدید در قبال ایران ناموفق است، چرا که کمکی به روند حل و فصل مسائل مربوط به برنامه هستهای ایران نمیکند و به منزله خارج شدن از چارچوب قطعنامه شورای امنیت سازمان ملل است.در این رابطه مقامات مسکو حتی بعید ندانستهاند که از روند مذاکرات مشترک در این زمینه خارج شوند.
سخنگوی وزارت خارجه روسیه گفته است: ما بارها گفتهایم که معتقدیم استفاده از اقدامات یک جانبه یا گروهی در اتخاذ تحریم علیه ایران خارج از چارچوب تحریمهای شورای امنیت سازمان ملل، قابل قبول نیست.این نه تنها باعث تضعیف تلاشهای مشترک ما برای حل و فصل سیاسی - دیپلماتیک مسائل مرتبط با برنامه هستهای ایران است، بلکه نشان دهنده نادیده گرفتن مفاد دقیقاً بازنگری شده و مورد توافق قرار گرفته قطعنامه شورای امنیت سازمان ملل است.
نسترنکو همچنین گفت که مسکو اصولاً با هر تلاشی حتی برای تعمیم قوانین داخلی اتحادیه اروپا و امریکا بر کشورهای ثالث و استفاده از تحریم علیه شرکتها و اشخاص حقیقی دولت هایی که به دقت شرایط مورد نظر قطعنامه شورای امنیت را رعایت میکنند، مخالف است.
وی افزود: مجموعه تحریمهای مصوب اتحادیه اروپا، همانند فهرست تحریمهای جدیدی که پیش از این توسط امریکا تصویب شده بود، فراتر از راه حل مسائل منع اشاعه در رابطه با برنامه هستهای ایران است و نمیتواند به یافتن راه حل سریع سیاسی - دیپلمالتیک این مشکل منجر شود.
استقبال مسکو از نامه ایران
وزارت خارجه روسیه همزمان با موضعگیری علیه اروپا و امریکا از تمایل ایران برای از سرگیری مذاکرات فنی هم استقبال کرد: در بیانیه وزارت خارجه روسیه آمده است:
ما برای انجام دیداری فنی آمادگی داریم. همچنین بر اهمیت دعوت نمایندگان برزیل و ترکیه جهت شرکت در این دیدار نیز تاکید میکنیم. ما از این گام ایران نیز استقبال میکنیم. این تصمیم عملاً اجازه خواهد داد که بررسیهای عملی جهات فنی مربوط به اجرای طرح تأمین سوخت برای رآکتور تحقیقاتی تهران بر اساس پیشنهادات موجود دو طرف از جمله بیانیه سه جانبه تهران آغاز شوند.اجرای موفق این برنامه به ایجاد فضای لازم برای پیشرفت تدریجی در حل کلیه مسائل مربوط به برنامه هستهای ایران کمک کرده و موجب احیای اعتماد به صرفاً صلح آمیز بودن آن خواهد شد.
موج انتقادهای داخلی
طی دو روز گذشته، انتقادها از سیاست غرب در داخل روسیه نیز بیشتر شده است و البته نوک پیکان این انتقادها رویکرد جدید کرملین در مورد ایران را نشانه گرفته است.
لئونید اسلوتسکی معاون اول رئیس مجلس دومای روسیه دیروز درخصوص کارآمدی تحریمهای جدید اتحادیه اروپا علیه تهران ابراز تردید کرد و گفت: کار با تهران جهت حل مساله مربوط به برنامه هستهای ایران باید با وجود تحریمهای اتحادیه اروپا علیه این کشور ادامه یابد.
وی به خبرگزاری نووستی گفت: کار با ایران باید ادامه یابد و به تحریمها و تصمیمات شدید محدود نشود، باید با خود تهران کار کرد.با ایران باید در سطوح مختلف از جمله در سطح پارلمانی کار کرد.
نماینده دومای روسیه در عین حال ابراز تردید کرد که تصمیم جدید اتحادیه اروپا بر تهران تاثیری داشته باشد.
وی توضیح داد: تصمیمات قبلی که به هیچ وجه بر ایران تاثیری نداشتند.تهران دندان هایش را بر هم فشرده و به کار در همان جهات قبلی ادامه خواهد داد.
وی افزود: «امروز ایران بدون توجه به هر گونه دعوت به همکاری به کار خود ادامه میدهد.»
میخواهند ما را محروم کنند
ولادیمیر آنوخین، قائم مقام رئیس آکادمی علوم ژئوپلتیک در مصاحبهای با روزنامه وزگلاد درباره تاثیر تحریمهای اتحادیه اروپا بر شرکتهای روسی گفت: تحریمهای اتحادیه اروپا علیه ایران اگرچه برای روسیه که عضو این اتحادیه نیست، الزامی نبوده، اما بدون شک میتواند برای شرکتهای روسی که با ایران همکاری دارند الزامآور باشد.
وی ادامه داد: تصور میکنم که این امر تاثیرات جانبی خواهد داشت. فکر میکنم، تحریمهای اختیاری از طریق باجگیری از شرکتهای ما به سطح الزام آور میرسند.
این کارشناس ابراز عقیده کرد که این تنها اقدامی است که میتواند شرکتهای روسی را از همکاری با ایران باز دارد و افزود که در حال حاضر نمیتوان گفت که دقیقا کدام شرکتها ممکن است تحت تحریم قرار گیرند.آنوخین پیش بینی کرد که فهرست شرکتهای مقصر به منافع غرب در فشار بر ایران بستگی دارد و افزود: اما علاوه بر این (برای غرب) ایده بدی نیست که ما را تحت پوشش تحریم علیه ایران از بازار جهانی محروم کند.
مجله روسی اودناکو هم با اشاره به عدم پایبندی روسیه به تعهدات خود در قبال ایران در تحویل سامانه اس 300 نوشت: دیگر مسکو به عنوان یک فروشنده اسلحه در بازار تسلیحات به ویژه در خاورمیانه اعتباری ندارد.
این مجله در تحلیلی از شرایط بازار تجارت اسلحه و رویکرد روسیه در قبال مشتریان خود در خاورمیانه مینویسد: خاورمیانه، بزرگترین بازار تسلیحات است.همه شرایط اعم از حفظ تنش تا قدرت خرید مشتریان، باعث گسترش تجارت اسلحه در این منطقه میشود.
رسلان علیاف نویسنده این مقاله دربخشی از تحلیل خود آورده است: بدون شک دیپلماسی روز به، دیپلماسی روسی در روابط با تهران به صنایع دفاعی روسیه لطمه زده است.این بار دوم طی بیست سال اخیر است که توافقات نظامی و اقتصادی با ایران را قربانی ملاحظات مبهم سیاسی میکنند.قرارداد درباره فروش سامانههای اس-300 به ایران چند سال پیش هماهنگ و امضا شد.ولی صادرات هنوز شروع نشده است.اکنون، بعد از تحریمهای جدید شورای امنیت سازمان ملل متحد و آغاز روند نوسازی روابط بین امریکا و روسیه، اجرای این قرارداد غیر ممکن شده است.این شیوه عمل به اعتبار روسیه به عنوان صادر کننده مطمئن لطمه میزند.
