بررسی خطرات آلودگی آب در گفت‌وگو با استاد دانشگاه علوم پزشکی

نیترات مجاز هم حدی دارد

فاطمه فکری - چند وقتی است که بر سر آلودگی آب برخی مناطق تهران بحث است و هریک از کارشناسان مربوطه در این زمینه مسأله‌ای را مطرح می‌‌کنند. برخی از کارشناسان درباره آب تهران هشدار داده و برخی دیگر آن را تکذیب و رد می‌‌کنند تا این که چند روز گذشته با انتشار خبری از سوی وزیر بهداشت، آلوده بودن آب مناطقی از استان تهران مشخص شد.البته دکتر مرضیه وحید دستجردی وزیر بهداشت در اظهارنظری جدید اعلام کرده است: آب تهران به هیچ وجه آلودگی ندارد چرا که منظور از آلودگی، آلودگی میکروبی است و اگر برای مردم خدای نکرده این طور عنوان شده است که آب آلوده است بدانند که چنین مطلبی وجود ندارد. چندی پیش وزیر بهداشت اعلام کرد؛ براساس گزارش وزیر نیرو در رسانه مشخص شد میزان نیترات آب در برخی از نقاط تهران بالاتر از حد استاندارد است و به خانم‌های باردار و کودکان شیرخوار برای جلوگیری از عوارض مصرف آب شرب با نیترات بالا توصیه می‌‌شود از آب‌های بطری استفاده کنند و آب لوله کشی نخورند. همچنین در همان زمان رئیس مرکز سلامت محیط و کار وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی نیز اعلام کرد؛ براساس بررسی­‌های انجام شده توسط وزارت بهداشت، در حال حاضر غلظت نیترات­ در آب آشامیدنی منطقه 6 آبفا تهران که بخش محدودی از جنوب تهران را در برمی­‌گیرد از حد استاندارد بالاتر است. هر چند آب پایتخت بنابر اظهارنظر وزیر بهداشت آلودگی میکروبی ندارد اما احتیاط ایجاب می‌‌کند که برای حفظ سلامت، از اقداماتی که باید انجام شود آگاه باشیم. برای روشن شدن خطرات احتمالی که می‌‌تواند در مصرف‌کنندگان آب‌های آلوده ایجاد شود با دکتر اکبر کوشانفر متخصص بیماری‌های کودکان و استاد دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی و عضو هیات رئیسه انجمن متخصصان بیماری‌های اطفال به گفت‌وگو نشستیم که این متخصص بیماری‌های کودکان به خبرنگار سلامت «جوان» می‌‌گوید: اگر چنانچه میزان نیترات آب از حد استاندارد و مجاز بیشتر باشد می‌‌تواند عوارض مختلفی در شهروندان ایجاد کند. به عنوان مثال آب‌های آلوده به نیترات می‌‌تواند باعث بروز اختلالات ‌هاضمه‌ای و اختلال رشد در کودکان شود. همچنین مصرف اینگونه آب‌ها در زمان‌های طولانی می‌‌تواند عوارض بیماری‌های بدخیم دستگاه گوارش را در بزرگسالان ایجاد کند. وزارت بهداشت موظف است میزان آلودگی آب به ترکیبات نیتراتی را مشخص کند و به مردم نیز آگاهی‌های لازم را در این زمینه بدهد. غذاهای فست فود را کنار بگذاریددکتر کوشانفر می‌‌افزاید: ترکیبات نیترات برای نگهداری برخی از موادهای غذایی مثل سوسیس و کالباس هم استفاده می‌‌شود، بنابراین اولین توصیه ما به خانواده‌ها به طور کلی این است که از غذاهای فست فود مثل سوسیس و کالباس استفاده نکنند. این استاد دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی ادامه می‌‌دهد: افرادی که درمعرض خطر بیشتری به دلیل استفاده از آب‌های آلوده قرار دارند شامل کودکان زیر دو سال و افراد مسن بالای 50 سال هستند. همچنین زنان باردار و مادران شیرده نیز درمعرض خطر بیشتری قرار دارند به همین دلیل به این دسته از افراد توصیه می‌‌شود که از آب‌های مطمئن تر مثل آب‌های بطری استفاده کنند. ترکیبات نیتراتی با جوشاندن از بین نمی‌رونداز آنجایی که نیترات مانند ویروس‌ها و میکروب‌ها در اثر جوشاندن از بین نمی رود، به شهروندان توصیه می‌‌شود که بهتر است برای حصول اطمینان بیشتر از آب‌های سالم و مطمئن استفاده کنند و با توجه به این که در فصل تابستان نیاز بدن به مصرف آب بیشتر شده، توصیه می‌‌شود که کودکان حتماً روزانه 3 تا 4 لیوان آب مصرف کنند، خانواده‌ها باید حتی الامکان از آب‌های بطری یا از آب مناطقی استفاده کنند که آلودگی آب‌ها کمتر است. به عنوان مثال، افرادی که به شهرستان‌ها و مناطق ییلاقی مسافرت می‌‌کنند می‌‌توانند از آب این مناطق برای مصرف روزانه خود ذخیره کنند. زنان باردار، مادران شیرده و کودکان دو سال آب بطری مصرف کنندبه طور کلی به زنان باردار، مادران شیرده و کودکان زیر دو سال توصیه می‌‌شود درصورت فراهم بودن امکانات مادی از آب‌های بطری استفاده کنند، زیرا ترکیبات نیترات روی جنین درحال رشد و نمو به خصوص در سه ماهه اول حاملگی اثرات مخرب بیشتری داشته و ممکن است اختلالات جنینی ایجاد کند. همچنین ترکیبات نیترات می‌‌تواند از طریق شیر مادر به کودکان شیرخوار انتقال یابد. از آنجایی که تمام دستگاه‌های بدن کودک مانند مغز، اندام‌های استخوانی و خون سازی تا دو سالگی درحال رشد و نمو است به مادران توصیه می‌‌شود که برای کودکان 6 ماهه تا دوساله خود آب‌های بطری خریداری کنند و تمام مواد غذایی که برای آن‌ها درست می‌‌کنند از آب‌های سالم باشد. این متخصص بیماری‌های کودکان می‌‌افزاید: اگر چنانچه دستگاه‌های تصفیه‌ای باشند که واقعاً باعث رسوب ترکیبات نیترات شوند، به خانواده‌ها توصیه می‌‌شود که از این دستگاه‌ها خریداری کنند. از آنجا که برای نگهداری مواد غذایی آماده مانند سوسیس و کالباس هم از ترکیبات نیتراتی استفاده می‌‌شود، به خانواده‌ها توصیه می‌‌شود برای جلوگیری از افزایش میزان ترکیبات نیتراتی در بدن آن‌ها از غذاهای فست فود در فصل تابستان صرفنظر کنند. نیترات در سبزیجات هم وجود دارددر برخی مناطق شهر تهران که آب دارای نیترات بالاست باید از مصرف سبزیجات کاشت آن مناطق خودداری کنیم، زیرا سبزیجات با مصرف این آب، نیترات آن را جذب خود کرده و مصرف‌کنندگان با خوردن سبزیجات میزبان نیترات می‌‌شوند که ممکن است عوارضی را برای آنان در بر داشته باشد.