مدیر کل امور فرهنگی وزارت علوم در گفت و گو با «جوان»

کرسی آزاد اندیشی طراحان جنگ نرم را خلع سلاح می کند

نفیسه ابراهیم زاده انتظام - برگزاری کرسی‌های آزاداندیشی در دانشگاه‌ها، نخستین بار در سال 1386 از سوی مقام معظم رهبری مطرح شد و سپس در سال 1388، معظم له بر لزوم برگزاری این کرسی‌ها تأکید کردند. برگزاری کرسی‌های آزاداندیشی در دانشگاه‌ها به منظور ایجاد فضایی آزاد و به دور از هرگونه مشکل برای بیان دغدغه‌ها و تبادل نظر و اندیشه جامعه دانشگاهی مطرح شد. این کرسی‌ها در ادامه کرسی‌های نظریه‌پردازی که به سفارش مقام معظم رهبری، در حوزه اساتید برگزار می‌شد،‌در دستور کار مسئولان وزارت علوم قرار گرفت. تاکنون شاید بالغ بر 50 کرسی نظریه‌پردازی در سطوح بالای علمی درکشور برگزار شده است.در این نشست‌ها عموماًٌ‌ اساتید در یک جمع داوری راجع به یک نظریه مرتبط با فضای علوم انسانی به بحث و تبادل نظر می‌پردازند. در حوزه دانشجویی این نیاز احساس شد که باید اقدامی صورت بگیرد و تریبونی در اختیار دانشجویان گذاشته شود تا در حوزه‌های مختلف فرهنگی، سیاسی، اقتصادی و اجتماعی ابراز عقیده کنند.در این کرسی‌ها دانشجویان می‌توانند در قالب نقد‌، مناظره و یا مونولوگ نظرات خود را ارائه کنند. جزئیات برگزاری این کرسی ها در گفت و گوی «جوان» با جلیل دارا مدیر کل امور فرهنگی وزارت علوم در پی می آید: ویژگی کرسی های آزاد اندیشی چیست؟اولین ویژگی کرسی های آزاد اندیشی این است که علاوه بر فراهم آوردن فضایی برای ارائه نظرات، فرصتی ایجاد می‌کنند که نظراتشان در معرض قضاوت مخاطبین قرار بگیرند. کرسی‌های آزاداندیشی فضای گفت‌وگو را در اختیار این دانشجویان قرار می‌دهند. این دقیقاً آزادی بیانی است که در اسلام بر آن توصیه شده و پایه و اساس انقلاب ما را نیز شکل می‌دهد و از دستاوردهای کرسی‌های آزاداندیشی است. از دیگر ویژگی‌های این کرسی‌ها، این است که اصلاً خاص دستگاه سیاسی نیستند. به عبارتی بنابه فرمایش مقام معظم رهبری، دانشجویان باید در این فضاها آزموده شوند و قدرت تحملشان بالا رود. این دقیقاً یکی از نقطه ضعف‌های روانشناختی ما ایرانیان است. یعنی قدرت تحملمان در گفت‌وگو و نقد و مناظره کم است. کرسی‌های آزاداندیشی نوعی فضای آزمودنی است تا دانشجویان از این لحاظ قوی شوند و پس از فارغ‌التحصیلی و در ورود به جامعه در حوزه‌های مختلف مدیریتی، اقتصادی، فرهنگی، اجتماعی و سیاسی چنانچه قرار شود نقدی صورت دهند و یا در جمعی پاسخگوی مسأله‌ای باشند، دست و پا گم کرده و واکنشی با موضوع برخورد نکنند و یا در مناظراتشان احساس بر منطق غلبه نکند.همچنین بهترین فضا برای بحث و به نقد کشیدن علوم انسانی فعلی و انتقاد درخصوص سرفصل دروسی که در حوزه علوم انسانی قرار دارند، همین کرسی‌های آزاداندیشی است. در این زمینه هم باید فضا موجود باشد، هم کنترل دقیقی روی ارائه قوی مباحث توسط دانشجویان صورت بگیرد. هرچند یکی از جاهایی که بحث اصلاح و بومی‌سازی علوم انسانی باید پیگیری شود، معاونت آموزشی است اما کرسی آزاداندیشی مجرایی است برای به چالش کشیدن وضع موجود علوم انسانی. درصدد هستیم نقدهای ارائه شده در این رابطه را در دبیرخانه کرسی‌ها، به‌صورت کتابی تألیف کنیم و این کتاب‌ها در اختیار دست‌اندرکاران تحول در حوزه علوم انسانی قرار می‌گیرد و بخشی از دستاوردهای کرسی‌ها را که نیاز باشد و هیأت تشخیص دهد، در رسانه‌ها از جمله صداوسیما منعکس نماییم.*آیا قراردادی در این‌خصوص با صداوسیما بسته شده است؟هنوز نه، ولی قطعاً تعاملمان درآینده با رسانه‌ها بیشتر می‌شود. وقتی برای دانشجویان و اساتید فضایی ایجاد شود که علوم انسانی را نقد کنند، قطعاً از دل این نقدها و مناظره‌ها، انگیزه‌هایی برای تحول از بدنه دانشگاه به وجود می‌آید. بخشی از تحول در حوزه علوم انسانی ستادی، ساختاری و دستوری است، بخش دیگر و مهم‌تر تولیدی است. هنوز ما نتوانسته‌ایم یک متن قوی و به روز درخصوص درس عمومی مثل انقلاب اسلامی تدوین کنیم. مسلماً این کار باید در بدنه دانشگاه صورت بگیرد. وقتی در دانشگاه یک حرکت خودانتقادی صورت بگیرد، دانشگاهیان از جمله دانشجویان، انگیزه پیدا می‌کنند در تحول علوم انسانی نقش‌آفرینی کنند. کرسی‌های آزاداندیشی علاوه بر اینکه بستری برای تقویت و بازنگری علوم انسانی است، فضای جدیدی را به وجود می‌آورد تا دانشجویان درگیر مسائل علوم انسانی شوند. کرسی آزاد اندیشی در فضای سیاسی نیز نوعی روشنگری دارد. در حال حاضر مشکلی که در دانشگاه‌های ما وجود دارد و مقام معظم رهبری هم بارها بر آن تأکید کرده‌اند این است که دانشگاه باید سیاسی باشد ولی سیاست زده نباشد. متأسفانه ممکن است در جایی جریان‌های سیاسی بنا به دلایل گوناگون از پتانسیل دانشجویی برای بهره‌برداری سیاسی استفاده کنند. کرسی آزاداندیشی در مقابل فضای روشنگری و حقیقت‌یابی ایجاد می‌کند تا دانشجو در آن سمت و سوی خود را مشخص کند و این دستاورد کرسی آزاداندیشی در حوزه سیاسی است. به علاوه اینکه آگاهی بخشی و افزایش بینش و بصیرت نسبت به حوزه‌های سیاسی یا نوع نقد تفکرات سیاسی را به همراه دارد. اقدامات وزارت علوم برای اجرای کرسی‌های آزاداندیشی با ویژگی‌هایی که برشمردید تاکنون چه بوده است؟ گام اول بسترسازی فرهنگی است. ابتدا باید روی کرسی‌های آزاداندیشی تعاریفی صورت بگیرد و مباحث مربوط به این کرسی‌ها و اساساً خود کرسی‌ها را در نشست‌ها و همایش‌های مختلف به شور و مشورت بگذاریم و مشخص کنیم که چه تعریفی دارند، به چه سمتی باید بروند و انتظار ما از برگزاری آنها چیست. به عبارتی اصل نهضت باید در دانشگاه به خوبی تبیین شود. سپس باید به فراهم کردن لوازم اجرای آن بپردازیم که از جمله مهم‌ترین این لوازم تدوین یک دستورالعمل و آیین‌نامه برای اجراست.در حال حاضر پیش‌نویس آیین‌نامه‌ای با حضور کارشناسان حقیقی و حقوقی تهیه شده است، در این نسخه پیش نویس آمده است، عده‌ای باید در دانشگاه‌ها متولی برگزاری جلسات شوند. این افراد که در قالب یک هیأت فعالیت می‌کنند و نمایندگان دانشجویان نیز در میان آنان حضور دارند درخواست‌های ارائه شده از سوی دانشجویان را برای تشکیل کرسی‌های آزاد اندیشی دریافت و بررسی می‌کنند و برای جلوگیری از انحراف از مسیر جلسات، در طول اجرا بر جلسه و حواشی آن نظارت دارند. در حال حاضر کرسی‌های آزاداندیشی به صورت معدود و محدود در حال برگزاری هستند، اما طبق ضوابط نیستند. چه برنامه‌ای برای جلب اعتماد و جذب دانشجویان به این جلسات دارید و برنامه‌تان برای جلوگیری از تشریفاتی شدن این جلسات چیست؟ خواه، ناخواه این حرکت در ابتدا ممکن است واکنش‌هایی را به همراه داشته باشد و کسانی فرض کنند که ما به دنبال ایجاد تریبون‌هایی هستیم که حرف‌های خود را از زبان دیگران بیان کنیم. به هر حال هنوز این کرسی‌ها به معنای واقعی برگزار نشده‌اند که بخواهیم قصاص قبل از جنایت کنیم. از سوی دیگر ممکن است به عنوان مثال در ابتدای کار به موضوعی مجوز داده نشود که این مسأله طبیعی است و این تبعاتی داشته باشد. ما هم از ابتدای کار در پی رسیدن به مطلوبیت مورد نظر نیستیم. در انتخابات هم دیدیم که به رغم تمام مشکلاتی که مناظرات تلویزیونی در فضای جامعه ایجاد کرد، مقام معظم رهبری در خطبه‌شان خواستار تداوم مناظرات شدند. این تجربه کوچک و در عین حال خوبی بود. لذا در دانشگاه هم ممکن است مشکلاتی پیش بیاید، اما به نظر من بدبینی پیش از انجام کار صحیح نیست. تاکنون تماس‌های بسیاری از جریان‌های مختلف سیاسی دانشگاهی و طیف‌های مختلف دانشجویی داشته‌ام که از برگزاری چنین جلساتی استقبال کرده‌اند. تدبیری هم که می‌فرمایید این است که دانشجویان بتوانند در فضای دانشگاهی آزادانه نقد و گفت‌وگو کنند. گاهی بحث رسانه‌ای شدن این کرسی‌ها هم مطرح می‌شود. من در جای دیگری هم عرض ‌کردم، بعضی از این مناظره‌ها چون فضای نقد و صحبت و گفت‌وگو داخل دانشگاهی است نیاز به رسانه‌ای شدن ندارد و فضای خارج دانشگاه کشش این بحث‌ها را ندارد. در هر نقد و مناظره‌ای منطق، استدلال و روشی حاکم است که خارج از آن نباید عمل شود. در این آیین‌نامه نیز مانند سایر آیین‌نامه‌ها خط قرمزهای نظام رعایت می‌شوند. در عین حال هیچ منعی برای نقد عملکرد دولت در حوزه‌های اقتصادی و سیاسی وجود ندارد. در هر دولتی فضای دانشگاه‌ها باید برای برگزاری این گونه جلسات فراهم باشد، به شرطی که چارچوب‌های تعریف شده حفظ شوند و غرض‌ورزی بر جو کرسی‌ها حاکم نباشد به عبارتی نباید کرسی‌های آزاداندیشی تبدیل به یک تریبون برای کسانی شوند که بغض و کینه‌ای نسبت به یک جریان یا نگاهی خاص دارد. این امر در مورد مباحث علمی، اجتماعی و فرهنگی نیز صادق است نباید چون با یک نوع گفتمان یا نظریه علمی مخالفیم، بدون منطق آن را زیر سؤال ببریم. کرسی‌های آزاداندیشی، فضای گفت‌وگو را برای تمام افکار درون مجموعه‌ای جمهوری اسلامی که در قانون اساسی پذیرفته شده‌اند، فراهم می‌کند. موضوعات این کرسی‌ها از سوی وزارت علوم مطرح می‌شوند یا از سوی دانشجویان و دانشگاه‌ها و اگر برای برگزاری جلسه قرار به تصویب موضوع باشد، در کدام مجمع تصویب می‌شود و با حضور چه کسانی. آیا نمایندگان دانشجویان هم در این مجمع حضور دارند؟‌محدودیتی در برگزاری کرسی‌ها وجود ندارد، در غیر این صورت جلسات قالبی می‌شوند. می‌توانیم موضوعی را پیشنهاد دهیم یا در انتخاب موضوع به دانشجویان کمک کنیم، اما آنها در این زمینه محدود نمی‌شوند. پیش‌بینی شده است که در پروسه تصویب موضوع، دانشجویان نیز در ترکیب این هیأت باشند. منتهی با شرایطی خاص. مثلاً دانشجویان باید در حوزه تحصیلات تکمیلی علوم انسانی باشند. به عبارتی هم سعی شده در هیأت تصمیم‌گیرنده در دانشگاه از ترکیب دانشجویی استفاده شود و هم در مرجع حل اختلاف. آیین‌نامه کرسی‌های آزاداندیشی به تصویب کدام مرجع رسیده یا قرار است برسد؟ همچنان که روال تمام آیین‌نامه‌های دانشجویی است، این آیین‌نامه نیز قرار است میان وزارتخانه‌های بهداشت و علوم، دانشگاه آزاد و نهاد نمایندگی ولی فقیه در دانشگاه‌ها به تصویب برسد. دلیل این کار هم لزوم ایجاد هماهنگی دانشگاه‌ها در میان این نوع حرکت‌هاست. لازم نیست از طریق یک مرجع فرا دستی مثل شورای عالی انقلاب فرهنگی تصویب و ابلاغ شود؟ شاید در مراحل بعدی به تصویب شورای عالی انقلاب فرهنگی برسد. درخواست‌ها به انضمام موضوع برای اداره کل فرهنگی ارسال و در اینجا تصویب می‌شوند یا تنها کسب موافقت مسئولان دانشگاه کفایت می‌کند؟وقتی هیأتی در دانشگاه به عنوان هیأت بررسی کرسی‌های آزاداندیشی تشکیل می‌شود این حق و اختیار را خواهد داشت که در این زمینه تصمیم‌گیری کند. اگربخواهیم ارائه مجوز را به مرکز منحصر ومحدود کنیم، علاوه بر اینکه در توان ما نیست، تعلل نیز در کار برگزاری کرسی‌ها ایجاد می‌شود.چقدر دقت می‌شود که هیأت تشکیل شده در دانشگاه در مورد تصویب موضوع جلسات اعمال سلیقه نکند؟طبق آیین‌نامه پیشنهادی، تمام اعضای هیأت بررسی کرسی‌ها از بدنه دانشگاه انتخاب می‌شوند. به عبارتی کسی از خارج دانشگاه وارد هیأت نمی‌شود که با فضای دانشگاه موافق نباشد. بحث در این مورد نیز مثل قصاص قبل از جنایت است، چون هنوز کاری صورت نگرفته است. بحث‌های مرتبط با علوم انسانی مثل سایر علوم از قواعد خاصی پیروی نمی‌کنند. ممکن است در دانشگاهی اعمال سلیقه شود، ولی این قاعده کلی نیست. مکانیسمی که در انتخاب جمعی موضوعات در نظر گرفته شده، کمک می‌کند از اعمال سلیقه پرهیز شود. با این حال بعد از شروع جریان کرسی‌ها، آسیب شناسی برنامه‌ها نیز صورت می‌گیرد. قطعاً این آیین‌نامه مثل بسیاری دیگر از آیین‌نامه‌ها، بعد از مدتی دچارتغییر می‌شوند و روی آنها بازنگری صورت می‌گیرد. لذا بعد از شروع، چنانچه مشکلاتی هم وجود داشته باشد، چه در آیین‌نامه، چه در اجرا اصلاح می‌شود. چه زمانی این آیین‌نامه تصویب، ابلاغ و به صورت آزمایشی انجام می‌شود و از چه زمانی دانشگاه‌ها ملزم به برگزاری نشست‌ها می‌شوند؟در حال حاضر اقدامات اولیه صورت گرفته است. دبیرخانه کرسی‌ها نیز در دفتر امور فرهنگی درنظر گرفته شده است. آیین نامه پیشنهادی تدوین شده به دست وزیر رسیده و امیدواریم برای ترم آینده تحصیلی یعنی مهر سال 90-89 تصویب و ابلاغ شود و شاهد اجرای آن باشیم. البته تا آن زمان اگر دانشگاهی متقاضی برگزاری کرسی آزاداندیشی باشد، منعی برای اجرایش نیست. بنا به تأکید مقام معظم رهبری، خصوصاً بعد از تحولات انتخابات اخیر ریاست جمهوری فراهم کردن این فضا بیش از پیش احساس شد. با این حال شروع رسمی کرسی‌های آزاداندیشی از ابتدای مهر خواهد بود. در برگزاری کرسی‌های آزاداندیشی علاوه بر اینکه درخواست‌ها در این زمینه بررسی می‌شوند، ما نیز در دانشگاه‌ها تحرک ایجاد می‌‌کنیم تا به گفته شما اگر دانشگاهی هم در رکود و خمودگی بود و تمایلی به برگزاری جلسات نقد و بررسی نداشت، طبق تعریف ملزم شود چند جلسه در سال برگزار کند. اغلب دانشگاه‌ها در پرداختن به مسائل فرهنگی داوطلب نیستند و مسائل فرهنگی از اولویت‌های آخرشان است. چنانچه دانشگاهی این آئین نامه را به درستی اجرا نکند، چه برخوردی با آن صورت می‌گیرد؟این مسأله کاملاً درست است که بحث‌های فرهنگی در اولویت آخر قرار دارند ولی اخیراً معاونت فرهنگی وزارت علوم در حال تغییر این روند است. ایجاد معاونت فرهنگی مستقل در دانشگاه‌ها در همین راستاست. تاکنون در معاونت دانشجویی – فرهنگی، بسیاری از مسائل فرهنگی در کنار سایر مسائل ذبح می‌شدند. با ایجاد معاونت مستقل قطعاً این کار قوت می‌گیرد. اگر هم دانشگاهی بخواهد از برگزاری کرسی‌ها سر باز بزند، قاعدتاً‌ رئیس دانشگاه زیر سؤال می‌رود. گاهی دیده می‌شود، در برخی دانشگاه‌های غیرانتفاعی و آزاد دانشجو به جای اینکه به تفکر و گسترش آن فکر کند، تنها دغدغه‌اش پاس کردن واحدها و پرداخت شهریه‌اش است، از سوی دیگر به طور مرتب ناخودآگاه از سوی جریان‌های مخالف نظام تغذیه فکری و فرهنگی می‌شود و عملاً جریانی مثل کرسی‌های آزاداندیشی در این دانشگاه‌ها مغفول می‌ماند. برای این موضوع چه چاره‌ای اندیشیده‌اید؟ توانایی ما به اندازه‌ای نیست که مانند دانشگاه‌های دیگر، این مؤسسات و دانشگاه‌ها را نیز تحت پوشش فعالیت‌های فرهنگی قرار دهیم. این به دلیل محدودیت‌های موجود در منابع مالی و نیروی انسانی است. نوع سیستمی که برای غیرانتفاعی‌ها و بعضاً علمی – کاربردی یا پیام نور تعریف شده، به قوت دانشگاه‌های سراسری نیست و به همین خاطر ممکن است نتوانیم آن طور که نیاز است و مثل دانشگاه‌های سراسری کار فرهنگی در آنها انجام دهیم. ضمن اینکه در حال حاضر همین که بتوانیم درخواست‌های موجود را پوشش دهیم، کافی است. چون در گام اول هم خود و هم مجموعه و هم آیین‌نامه و فضای دانشگاهی را در برگزاری کرسی‌ها می‌آزماییم. اگر با این آمار دانشجو و دانشگاه، حجم بالای درخواست‌ها تنها برگزار شوند کفایت می‌کند. در اینجا من نمی‌خواهم خود انتقادی کنم؛ اما بسیاری از دانشگاه‌های غیرانتفاعی ما به لحاظ آموزشی مشکل دارند چه برسد به لحاظ فرهنگی، یعنی نوع ایجاد دانشگاه‌های غیرانتفاعی به گونه‌ای است که حتی تقاضای آموزشی دانشجویان را نیز به نحو احسن پاسخ نمی‌دهند، چه رسد به فرهنگ که در آخر صف قرار دارد. از سوی دیگر ساختار دانشگاه در این رابطه باید تعریف شده باشد. ایجاد معاونت فرهنگی مستقل در دانشگاه‌ها که از اعضای اصلی هیأت کرسی‌هاست فراهم کردن این ساختار را دنبال می‌کند. *معاونت فرهنگی در دانشگاه‌ها از چه زمانی مستقل می‌شود؟از سال گذشته و زمان وزارت دکتر زاهدی، ایجاد معاونت فرهنگی مستقل مطرح شد اما در کش‌وقوس تصویب ماند. حتی در زمان‌هایی به سمت حذف معاون فرهنگی هم پیش رفتیم، اما خوشبختانه در دور جدید به چند دلیل توجه ویژه‌ای به استقلال معاونت فرهنگی وجود دارد. اول اینکه بودجه فرهنگی که به دانشگاه‌ها ارسال می‌شوند، متولی خواهد داشت تا پیش از این‌که معاونت فرهنگی با معاونت دانشجویی ادغام شده بود، اگر در دانشگاهی نخود و لوبیا خوب نبود یا کم بود، سریع از فرهنگی می‌زدند و آنجا صرف می‌کردند. کار فرهنگی نخود، لوبیایی و صنفی نمی‌شود. کما اینکه در برخی از دانشگاه‌ها این کار صورت می‌گیرد. حال بگذریم از اینکه بسیاری از اعتبارات فرهنگی در بخش عمرانی صرف می‌شود. به عبارتی معاونت فرهنگی با این هدف ایجاد شد که بسیاری از کارهای فرهنگی در دانشگاه‌ها متولی داشته باشند. داشتن معاون فرهنگی مستقل در دانشگاه‌ها توسط وزیر علوم، ابلاغ شده و تاکنون به 30 دانشگاه ابلاغ رفته و در 10 دانشگاه معاون فرهنگی ایجاد شده است. اگر روند تأسیس معاون فرهنگی به شکل موجود پیش برود، شاید تا آخر سال دانشگاهی بدون معاون فرهنگی مستقل وجود نداشته باشد. البته در برخی دانشگاه‌ها مثل غیرانتفاعی‌ها، مدیر فرهنگی هم تعریف نشده است.اغلب جامعه هدف در جنگ نرم،‌ جامعه دانشگاهی است. مبارزه با مصادیق جنگ نرم نیز در برنامه کرسی‌ها وجود دارد؟ اساساً برگزار کردن کرسی آزاداندیشی یعنی مبارزه با تهدید نرم. در این زمینه باید به دنبال ایجاد یک فضای حقیقت‌یابی باشیم. تعریف جنگ نرم این است که دشمنان با همان معیارها و ملاک‌های پذیرفته شده نظام، شک و شبهه و تردید ایجاد می‌کنند. ممکن است کسانی که حامل این شبهه افکنی و تردید و اختلاف هستند، خودشان بی‌خبر باشند که در بسیاری از موارد اینطور است. از جمله فضاهایی که بسیاری بی‌خبر، طعمه این انحرافات می‌شوند، جامعه دانشگاهی است و از آنجا که جامعه دانشگاهی حقیقت‌یاب و دنبال حقیقت است، برای نفوذ رخنه و شبهات بهترین بستر است. به همین خاطر هم مقام معظم رهبری، اساتید را فرماندهان و افسران جنگ نرم خواندند. یعنی اگر چه فضای دانشگاهی، فضای آسیب‌پذیرتری نسبت به جامعه است در این حوزه، از جهاتی به لحاظ آسیب‌زدایی نیز پیشگام‌تر است. یعنی خود دانشگاه است که می‌تواند اقدام کند و ریشه رخنه را از بین ببرد. بنابه تعریف تهدید نرم، کرسی آزاداندیشی باید بتواند حقیقتی را ارائه دهد که شبهه‌زدایی کند و فضایی برای تقابل آرا و اندیشه‌های جنگ نرم زده‌ها و سایرین فراهم آورد. اینجاست که دیگر شاخص، حق و باطل می‌شود و دیگر کسی برای بیان عقایدش به انتشار شب‌نامه و پنهان‌کاری نیازی ندارد، بلکه شفاف مسأله‌اش را مطرح می‌کند و دانشجو هم که فطرتاً حقیقت‌خواه است، پای مناظره و نقد یا مونولوگ ارائه شده می‌نشیند و اگر کسی بخواهد خارج از منطق بحث را دنبال کند، نمی‌پذیرد.به عنوان آخرین سؤال، چه قدر از پتانسیل سایر نهادها و ارگان‌ها از جمله حوزه علمیه در بحث کرسی‌های آزاداندیشی استفاده خواهد شد؟یکی دیگر از لوازم برگزاری کرسی‌ها، کمک گرفتن از سایر نهادها هم در بحث موضوع و هم در بحث اجراست. یکی از این نهادها حوزه علمیه است. ممکن است در کرسی شبهه یا بحثی مطرح شود که نیاز باشد پاسخ داده شود. در این رابطه به دانشگاه‌ها اعلام کرده‌ایم بانک اطلاعاتی ایجاد کنند که شامل سخنران‌های متعددی با موضوعات مختلف باشد، تا در اینگونه موارد به دانشگاه‌ها اعزام شوند یا در صورتی که دانشگاهی متقاضی برگزاری جلسه یا سخنرانی درباره موضوعی خاص باشد،‌آنها را اعزام کنند. در این زمینه می‌شود از حوزه استفاده کرد. از برخی از دانشگاه‌ها گزارش می‌رسد که در بحث‌های ایدئولوژی اسلامی و فکری و حتی در بحث مکاتب فکری تشیع و وهابیت مشکلاتی داریم. این شبهه‌ها باید از سوی حوزوی‌ها که در بسیاری از مسائل اعتقادی قوی‌تر از دانشگاهیان هستند پاسخ داده شود. حوزه‌ها می‌توانند پای ثابت برگزاری کرسی‌ها باشند. و سخن آخر؟ دغدغه ما این است که در چارچوب قانون اساسی نظام جمهوری اسلامی و به ویژه منویات مقام معظم رهبری حرکت کنیم و درحوزه دانشگاه آنچه در توانمان است برای هر چه بهتر برگزار شدن کرسی‌های آزاد اندیشی فراهم کنیم. اما طبق گفته مقام معظم رهبری، کرسی آزاداندیشی ختم به دانشگاه نمی‌شود. فضای جامعه باید درگیر این موضوع شود. این نهضتی است که دانشگاه بخشی از آن است و باید این فضا در رسانه‌ها ایجاد شود و علاوه بر اینکه کرسی‌های موجود را پوشش می‌دهند، خود نیز اقدام به برگزاری کرسی کنند. در آخر از روزنامه «جوان» به خاطر فرصتی که در اختیارمان قرار داد تشکر می‌کنم.