تاریخ سیراف

سمیرا سروش - در منتهی الیه جنوب شرقی سرزمین نخل و آب در جنوب ایران و در 200 کیلومتری بوشهر، در کرانه‌های آبی خلیج فارس، در میان نخلستان‌های سرسبز و سر افراز، آواها و نواهای غمگین و شاد و خرامش لباس‌های رنگین مردمان استان گرم و مهمان‌نواز شهرستان کنگان، بندر تاریخی سیراف واقع است که داستان‌های افسانه‌ای ناخدایان و دریانوردانی که از دل آن برخاسته است، زبانزد داستان‌های ایرانی است .
بندری که روزی محل زندگی و داد و ستد تاجران و بازرگانان ایرانی بود، زندگی در آن بر تن شن و ماسه‌های گرم ساحل و در کنار دریای نیلگون خلیج فارس به گرمی آب و هوایش جریان داشت تا آنکه وقوع زلزله‌ای مهیب این بندر تاریخی را به ویرانه‌ای مبدل نمود.
مرضیه منصوری زاده، کارشناس میراث فرهنگی استان بوشهر در معرفی این بندر تاریخی می‌‌گوید : وجه تسمیه سیراف با توجه به سابقه‌ تاریخی آن و کشفیات باستان شناسی که قدمت این بندر را به دوره ساسانی می‌‌رساند به اردشیر بابکان نسبت داده شده است‌. بر مبنای این نظریه، اسم اولیه آن «اردشیر آب» بوده که در طول تاریخ به سیراف تبدیل شده است‌. کشف دخمه‌های ساروجی و استودان‌هایی که در دامنه‌ کوهستانی مشرف بر شهر قرار گرفته و نیز راه سنگفرش ساسانی که از فیروز آباد تا سیراف ادامه داشته است، پایه گذاری این بندر را در دوره ساسانی یا پیشتر به اثبات می‌‌رساند. ولی ترقی، شکوه و جلال این بندر در قرون اولیه اسلام به وجود آمد و در روزگار دیلمیان به سبب قدرت سیاسی، اقتصادی و نظامی آنان، به بزرگترین بندر خلیج فارس تبدیل و محل صادرات و واردات شد.
وی ادامه می‌‌دهد : بندر سیراف تا قرن چهارم هجری آباد بود اما پس از آن بر اثر وقوع زلزله‌ای ویران شد‌. هنوز ویرانه‌هایی از آن همچون مسجد جامع، بازار، آب انبار و قبور سنگی بر جای باقی مانده است که تعداد زیاد قبور سنگی حاکی از جمعیت زیاد ساکنان این بندر تاریخی است .