دانشمند هستهای ایران بالاخره پس از 14 ماه کش و قوس اطلاعاتی به خانه خود، ایران باز میگردد.
به گزارش «جوان» در ساعات اولیه روز گذشته خبری با این عنوان که شهرام امیری، پژوهشگر هستهای ربوده شده ایرانی، به دفتر حفاظت از منافع ایران در سفارت پاکستان در واشنگتن پناهنده شده و از مقامات جمهوری اسلامی ایران خواسته است که وی را به کشورش بازگردانند، در صدر اخبار خبرگزاریها قرار گرفت.
این خبر را اولین بار واحد مرکزی خبر بر روی خروجی سایتش قرار داد و اعلام کرد که آقای امیری بامداد روز دوشنبه به وقت تهران با مراجعه به دفتر حفاظت از منافع ایران در واشنگتن، خواستار بازگشت سریع به ایران شده است.
منابع خبری غربی و بهخصوص امریکایی ابتدا در باره این خبر با شک و تردید برخورد کردند و عموماً نوشتند که منابع خبری ایران «مدعی شده اند» که شهرام امیری به دفتر حافظ منافع ایران در سفارت پاکستان پناهنده شده و خواهان بازگشت به ایران شده است ولی خبرهای بعدی هاله ابهام را از ماجرای پناهندگی شهرام امیری زدود.
حتی محمد باسط، سخنگوی سفارت پاکستان نیز این خبر را مورد تأیید قرار داده و اعلام کرد که امیری به وقت واشنگتن ساعت 6:30 دقیقه بعد از ظهر وارد سفارت پاکستان شده است. بنابراین ساعاتی پس از این اتفاق و پس از اینکه منابع خبری در آمریکا و انگلیس به اطلاعات جدیدی دست پیدا کردند، با پذیرش این خبر کم کم با آن کنار آمده و در خبرهای بعدی به تفسیر این موضوع و مسائل پیش آمده در 14 ماه گذشته پرداخته و سعی داشتند بر روی مسأله ربوده شدن این پژوهشگر هستهای ایران توسط نیروهای جاسوسی آمریکا سرپوش بگذارند.
شهرام امیری کیست؟
شهرام امیری پژوهشگر و متخصص رادیو ایزوتوپهای پزشکی در دانشگاه صنعتی مالکاشتر وابسته به وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح است و در سازمان انرژی اتمی ایران مشغول به کار بود که در سال 2009 برای زیارت خانه خدا و مدینه منوره به کشور عربستان سعودی سفر کرده بود که به گفته خودش در 13 خرداد 1388 درعملیات مشترک تیم ترور و آدمربایی سازمان اطلاعات آمریکا (سیا) و استخبارات عربستان سعودی درشهر مدینه منوره ربوده شد.
مسئولان جمهوری اسلامی ماموران اطلاعاتی آمریکا و عربستان را مسئول ربودن آقای امیری دانسته و با محکوم کردن این آدمربایی، اعلام کردند که آمریکا برای تخلیه و انتقال اطلاعات هستهای ایران اقدام به ربایش پژوهشگران و دانشمندان هستهای کشورمان کرده است.
البته مقامات کاخ سفید با رد این مسأله و مطرح کردن این موضوع که چنین شیوهای (ربایش مغزها) معمولاً در دستور کار نیروهای اطلاعاتی و امنیتی آمریکا قرار ندارد، هرگونه ارتباط خود را ربایش شهرام امیری تکذیب کردند.
البته مدت کوتاهی پس از ربوده شدن این پژوهشگر هستهای ایران یک شبکه تلویزیونی آمریکایی به نقل از یک منبع اطلاعاتی این کشور، بدون ذکر نام او، گزارش داد که آقای امیری خود به ایالات متحده پناهنده شده است.
پس از اینکه مقامات کاخ سفید هر گونه ارتباط خود را با ربوده یا مفقود شدن امیری رد کردند وزارت خارجه جمهوری اسلامی ایران طی 10 روز اخیر، دو بار کاردار سفارت سوییس، حافظ منافع آمریکا در ایران را در ارتباط با وضعیت آقای امیری احضار کرد و در اولین ملاقات، مدارکی حاکی از ربوده شدن شهرام امیری در اختیار مسئول سفارت سوییس در تهران قرار داد و در ملاقات دوم، این وزارتخانه خواستار بازگشت بدون قید و شرط آقای امیری به ایران شد. با این وجود آمریکا از پذیرش این مسئولیت شانه خالی کرد.
البته امیری در مصاحبهای گفته بود که پس از ربوده شدن به خانهای در عربستان و پس از تزریق داروی بیهوشی به آمریکا منتقل شده است و درطول اسارت در آمریکا تحت شدیدترین شکنجهها و فشارهای روحی بازجویان قرارگرفت و از وی خواسته شد که درمصاحبه تلویزیونی با یکی از شبکههای خبری امریکایی مدعی شود فردی مهم در برنامه هستهای ایران است و داوطلبانه به امریکا پناهنده شده است. به گفته امیری، مأموران سیا از وی خواستهاند که ادعا کند اسناد و لبتاب شخصی خود را که حاوی اطلاعات مهمی درباره برنامه هستهای نظامی ایران است به آمریکا منتقل کرده است.
دولت عربستان سعودی نیز با وجود درخواستهای مکرر ایران برای پاسخگویی درباره سرنوشت شهرام امیری، مدعی شده بود که هیچ اطلاعی درباره وی دردست ندارد.
داستان نوارهای ضد و نقیض
صدا و سیمای کشورمان در ۱۷ خرداد ۱۳۸۹ فیلمی از شهرام امیری پخش کرد که در آن ربوده شدن این پژوهشگر مورد تأیید قرار گرفته بود. بر این اساس امیری با فرار از دست محافظان امریکایی این نوار را تهیه و به شیوهای محرمانه برای سازمانهای اطلاعاتی جمهوری اسلامی ارسال کرده بود.
خبرگزاری رویترز نیز در گزارشی با اشاره به این موضوع اعلام کرد که تصاویر مرد نمایش داده شده در ویدئو شبیه تصاویر قبلاً منتشر شده امیری در رسانههای ایران بود ولی تأیید هویت او به صورت مستقل غیر ممکن بود.
بلافاصله پس از این مسأله نوار ویدئویی دیگری در یوتیوب منتشر شد که حکایت وارونهای داشت. در نوار دوم فردی که خود را شهرام امیری معرفی میکرد، با ابراز ناخرسندی از شایعاتی که در مورد او پخش شده، اعلام کرد که در آمریکا در حال تحصیل بوده است، او گفت: در اینجا آزادم و به همه اطمینان میدهم که در امان هستم. امیری در این پیام به همسر و فرزندش اطمینان میداد که آنان را ترک نکرده و آرزوی دیدار آنان را دارد و در خاتمه گفت: "از همه درخواست میکنم از ارائه تصویر غلط از من خودداری کنند.
پخش این نوارهای ویدئویی که حاوی اطلاعات ضد و نقیضی درباره امیری بود، تحلیلگران را به این تب و تاب انداخت که کدام یک از دو کشور ایران و امریکا حقیقت را پنهان میکند و تنها به دنبال جنگ روانی است. پخش نوارها به همین دو اکتفا نشد تا اینکه در چند روز اخیر و در ویدئوی سوم، شخصی که خود را شهرام امیری مینامد، اعلام میکند این ویدئو مربوط به ۲ تیرماه ۱۳۸۹ است و میگوید در آمریکاست و حالش خوب است و بهزودی به ایران بازخواهدگشت.
در ویدئوی چهارم نیز که مربوط به 9 روز پیشتر از نوار سوم است، امیری اعلام میکند که در ایالت ویرجینیای امریکاست و از دست ماموران اطلاعاتی آمریکا فرار کرده و هر لحظه ممکن است دستگیر شود. امیری پخش نوار ویدئویی را که در سایت یوتیوب منتشر شده و در آن اعلام کرده بود که آزادانه به امریکا آمده است را تکذیب میکند و آن را ساخته دولت آمریکا میداند.
امریکاییها امیری را تا سفارت اسکورت کردند؟!
پس از انتشار حضور شهرام امیری در دفتر حافظ منافع ایران در سفارت پاکستان در امریکا مقامات پاکستانی اعلام کردند که به دنبال انجام مقدماتی برای انتقال وی به ایران هستند. مصطفی رحمانی، رئیس دفتر حافظ منافع ایران در سفارت پاکستان نیز با تأیید این مسأله گفت توافقاتی انجام شده تا از آن طریق امیری به ایران بازگردانده شود.
امیری در گفت و گوی تلفنی خود با واحد مرکز خبر در نیویورک ابراز امیدواری کرده هر چه زودتر به کشورش بازگردد: پس از انتشار فیلم مصاحبه من در اینترنت و رسوایی دولت امریکا به خاطر این آدم ربایی، آنها میخواستند مرا بیسر وصدا و از طریق خطوط هوایی برخی کشورها به ایران بازگردانند تا بتوانند با انکار اصل قضیه، بر این آدمربایی سرپوش بگذارند، اما در نهایت نتوانستند.
در همین حال برخی از منابع خبری اعلام کردند که امیری از دست نیروهای امنیتی و جاسوسی امریکا فرار نکرده و به سفارت پاکستان پناهنده نشده است بلکه «با اسکورت نیروهای امریکایی به دفتر حافظ منافع جمهوری اسلامی ایران در واشنگتن منتقل شد.»
بر ایناساس برخی از تحلیلگران معتقدند که آمریکا نتوانسته است به خواستههای خود درباره ایران برسد. جمهوری اسلامی ایران نیز با ارائه اسناد و مدارک ثابت کرده است امیری از طریق نیرویهای امریکایی و عربستانی ربوده شده است. بنابراین واشنگتن با برآورد سود و هزینه به این نتیجه رسیده است که وی را به ایران تحویل داده و خود را از این بازی سخت اطلاعاتی خلاص کند. البته سکوت مشکوک واشنگتن درباره چگونگی و چرایی «فرار» یا «آزادی» شهرام امیری بسیاری از اطلاعات به جامانده از این پرونده را مبهم و دور از دسترس نگه داشته است.
