سمیرا سروری - همه ساله در فصل ثبتنام مدارس پول گرفتن یا نگرفتن از اولیای دانشآموزان یک مسأله خبرساز است و طبق معمول وزارت آموزش و پرورش بیانیهای تکراری را با عنوان به روزنامهها و رسانهها میفرستد که اخذ وجه در مدارس هنگام ثبتنام غیرقانونی است و با متخلفان برخورد میشود، لیکن آنچه در مدارس دیده میشود همان رویه گذشته است. یعنی آموزش و پرورش میگوید از والدین در مدارس نباید پول گرفته شود ولی مدارس با خیالی آسوده این عمل را انجام میدهند و آنچه به جایی نمیرسد اصل 30 قانون اساسی است که آموزش و پرورش رایگان را تا پایان دوره متوسطه حق همه ایرانیان قرار داده است.
طی سالهای اخیر نام این پول گرفتنهای اجباری، «همیاری» گذاشته شده است؛ همیاریای که اگر انجام نشود دانشآموز ثبت نام نخواهد شد. به این ترتیب برخی به دلیل قرار گرفتن در جوار مناطق برخوردار شهر تهران و شهرهای دیگر باید به مدارس دولتی پولهایی بدهند که از توانشان خارج است. حتی مردم مناطق غیر برخوردار و محروم از جمله مناطق جنوبی تهران نیز از این قاعده مستثنی نیستند و برای ثابتنام فرزندنشان باید پول اجباری بدهند!
متأسفانه به دلیل ارائه امکانات خوب، معلمها و از این قبیل به برخی مدارس، بیشتر مردم مجبور میشوند از لقمه خودشان بزنند تا فرزندشان در مدرسهای بهتر درس بخواند، اما این عمل را از روی ناچاری انجام میدهند. امید بود که با آمدن شخصیت دلسوز و کارآمدی چون مرتضی حاجیبابایی به وزارت آموزش و پرورش این مشکل مزمن که میراث طبقاتی کردن مدارس در دهه هفتاد است از پیکرهه نظام تعلیم و تربیت خارج شود، اما همچنان شاهد تداوم این روند ناپسند هستیم.
چگونگی رفع مظلومیت از اصل 30 قانون اساسی
اما از آنجا که ایراد گرفتن بدون راهکار دادن، کاری بیهوده و اشتباه است باید گفت که راه حل این مشکل توانمندسازی مدارس در مناطق محروم از طریق اختصاص سرانهای نزدیک به داشتههای مدارس غیرانتفاعی سطح متوسط است. یعنی انتظار این نیست که دولت به مدارس تحت اختیار خودش مانند مدارس غیرانتفاعی سطح بالا پول بدهد اما اختصاص اعتباری معادل مدارس غیرانتفاعی متوسط، ضروری است، این عمل هم باید در همین سال تحصیلی انجام شود تا مدارس دولتی غیربرخوردار، بهانهای برای پول گرفتن اجباری از والدین نداشته باشند. واقعیت این است که سرانه مدارس کافی نیست و کفاف دخل وخرج مراکز آموزش را نمیدهد.
چه خوب است دولت محترم دهم که رویکرد فرهنگی را برای خود انتخاب کرده به آموزش و پرورش به عنوان سرمایهگذاری فرهنگی آینده نگاه کند نه هزینهای برای حال. به این ترتیب با کاستن از برخی هزینههای غیرضروری برای فرهنگیان میتوان به تربیت نسل فردا که به امکانات و سخت افزار و نرمافزار نوین نیازمند است توجه بیشتری کرد.
نکته دیگری که لازم به یادآوری است تلاش برخی والدین برای ثبتنام فرزندانشان در مدارس خارج از منطقه محل زندگیشان است. این عمل در تهران و شهرهای بزرگ دیگر بسیار دیده میشود. اگر مدارس با کیفیت که دارای معلمان با انگیزه و توانمند هستند دراین مناطق ایجاد شود و مردم را به دادن پولهای گزاف مجبور نکنند، این مشکل که والدین با توسل به اجازهنامههای جعلی یا دادن آدرس خانه پدر و برادر وخواهرشان، فرزندشان را در منطقهای غیراز محل سکونت ثبتنام کنند، پیش نخواهد آمد.
اصل 30 قانون اساسی سالهاست که در مظلومیت به سر میبرد و بر وزیر محترم آموزش و پرورش است که برای اجرایی شدن این اصل تلاش بیشتری مبذول دارد تا ظلمی که در دهه هفتاد بر نظام تعلیم و تربیت و مردم رفت،از بین برود.
