كلاس‌گذاشتن هم حدی دارد

آفتاب بدم خدمتتون!

آزاده غلامی - همین طور که روزهای تابستان را می‌گذرانیم و زمان بیشتری را برای کار و تفریح بیرون از خانه زیر آفتاب سوزان می‌گذرانیم، مدل‌های مختلف فصلی به سراغمان می‌آید تا از گردونه تغییرات فصلی جا نمانیم. در کنار رنگ و لعاب‌های جدیدی که در این فصل به بازار می‌آید، عینک‌های آفتابی نیز نوع دیگری است که در کوی و برزن می‌توان انواع آنها را مشاهده کرد. امروزه عینک آفتابی نه فقط در فصل تابستان، بلکه در اکثر فصل‌ها به نوعی مورد استفاده قرار می‌گیرد، کلاس آمدن و استفاد از عینک به عنوان تل نیز خودش نوع دیگر استفاده از این نوع عینک‌هاست تا صاحبش بتواند در میان افراد جامعه خودی نشان بدهد. وقتی پایت به این بازارها باز می‌شود و سری به عینک‌فروشی‌ها می‌زنی یا از کنارشان می‌گذری، حتماً باید دست به جیب شوی و یکی از آن مارک‌‌دارهایش را بخری تا از گروه افراد باکلاس عقب نمانی. عینک آفتابی این روزها برای یکسری از افرادی که در اطرافمان زندگی‌ می‌کنند، برای نشان دادن تیپ، شخصیت، مرفه بودن و امثال آن به کار می‌رود و انگار نه انگار که این وسیله برای محافظت از چشم در مقابل نور آفتاب طراحی و ساخته شده است، البته شاید تقصیری هم نداشته باشند و این وسیله برای جذاب شدن آنها کاربرد قابل توجهی داشته باشد! گاهی وقت‌ها از شنیدن قیمت این عینک‌ها مغزت سوت می‌کشد، ولی عده‌ای را می‌بینی که برای اینکه بین رفقایشان کم نیاورند، دست به جیب می‌شوند و یکی از آن گران‌ترین‌ها را می‌خرند. قیمت‌ها هم متفاوت است، بسته به اینکه عینکت را از کدام منطقه و چه بازاری بخری و چه جنس و کیفیتی داشته باشد، بهای مختلفی برایشان پرداخت می‌شود. در روزگار ما شاید نداشتن عینک آفتابی یک معضل باشد و فرد را یک جوری عقب‌مانده از دیگر افرادی بدانند که در جامعه زندگی می‌کنند. شاید شما هم این روزها با دیدن عینک‌هایی که روی چشم افراد می‌بینید، وسوسه شده باشید تا یکی از آنها را بخرید، حالا یا برای اینکه کلاس بگذارید(!)، یا جداً برای اینکه به عنوان محافظی در برابر آفتاب از آن استفاده کنید. داستان عینک آفتابی با زرق و برقی که دارد، طرفدارهایی که دنبال مُد هستند را به دنبال نوع رنگ و لعاب و طرز عینک زدن‌هایی می‌کشاند که هنرپیشه‌ها، نوازنده‌ها و افراد مشهور و محبوب استفاده می‌کنند که حتی این نحوه استفاده به شب هم کشیده می‌شود، البته شاید این دلیل موجهی برای یک هنرپیشه محبوب سینما باشد که نخواهد در میان مردم شناخته شود تا با راحتی بیشتری در میان مردم رفت و آمد کند، شاید هم چون بهای گزافی برای این عینک پرداخته‌اند، خب باید در هر شرایطی از آن استفاده کنند و در این شرایط چی می‌شود بهشان گفت جز اینکه «آفتاب بدهم خدمت‌تون؟»این هم از محاسن آفتاب در تابستان و غیر آن است که برای عده‌ای خوش‌تیپی می‌آورد و بهانه‌ای برای عینک زدن و عینک‌ خریدن‌های گزاف می‌شود. به سراغ یکی از دخترهایی می‌رویم که از این نوع عینک‌ها استفاده می‌کند. اسمش نداست و در حالی که عینکش را مثل تل روی سرش قرار داده است، می‌گوید: عینک به من اعتماد به نفس می‌دهد. جذابم می‌کنه، فرقی نمی‌کنه که آن را روی چشم‌هایت بگذاری یا نگذاری، همین که مثل تل ازش استفاده کنی، خیلی‌ها را به سمتت جذب می‌کند. آیا واقعاً عینک آفتابی این قدر جذّاب است؟ به یاد می‌آورم که چند سال پیش، قشر فرهیخته کشورمان مثل مهندسان، پزشکان و افراد روشنفکر، عینک می‌زدند، ولی از آن در شب استفاده نمی‌کردند. نیما. م، فروشنده یکی از مغازه‌های عینک‌فروشی است. او می‌گوید: مراجعه افراد برای خرید مارک خاصی از عینک، باعث بالارفتن آن نوع خاص در بازار می‌شود و همین باعث می‌شود که افرادی که به اینجا می‌آیند اصلاً کاری به اینکه عینک به صورتشان می‌آید یا نه، نداشته باشند. فقط به دنبال این هستند که شبیه فلان ستاره سینما شوند. این موضوع باعث می‌شود که برخی از مشتری‌ها هر چند ماه یک‌بار برای خرید عینک‌ جدید به این مغازه مراجعه کنند. سوپراستارها‌، موسیقیدان‌ها، خوانندگان و برخی از ورزشکاران، امروز سمبل مُد و تیپ میان طرفدارانشان در جامعه هستند که از کمربند، کفش، عینک و هر آنچه به عنوان ابزار استفاده می‌کنند، به عنوان تیپ جدیدی برای طرفدارانشان مطرح می‌شود. این موضوع دلیلی است که افراد را به سوی ویترین مغازه‌های مختلف و از جمله عینک‌فروشی می‌کشاند. «علی‌اصغر اصغرنژاد» روانشناس، با بیان اینکه عینک آفتابی باید کارکرد طبی داشته باشد، توجیهی به ظاهر معقول را برای زدن عینک در میان افرادی مطرح می‌کند که از عینک در هر شرایطی استفاده می‌کنند و به زیبایی آن بیش از کیفیتش اهمیت می‌دهند. اغلب افراد جامعه نمی‌دانند به چه منظور و هدفی باید از عینک استفاده کنند و تصورشان این است که از هر نوع عینک با هر رنگی که استفاده کنند، می‌توانند از چشمانشان محافظت کنند. نقاب زدن به چهره واقعی فرد و عدم اعتماد به نفس، از دلایل اصلی استفاده فرد از عینک آفتابی محسوب می‌شود تا خود را جزو گروه سرشناس و جذاب جامعه معرفی کنند. یک خانم کارمند در این باره می‌گوید: 15 سال پیش عینک آفتابی ویژه‌ای را به توصیه پزشک تهیه کردم، چون عینک انتخابی‌ام صورت و چشم‌هایم را محافظت می‌کرد، کسانی که مرا می‌دیدند، با تعجب نگاهم می‌کردند و به من تکه می‌انداختند (به سخره می‌گرفتند)، اما امروزه عینک‌هایی با شکل و شمایل مختلف به بازار آمده است که در تمام ساعت‌های روز استفاده می‌شود و هیچ فردی به فردی که عینک زده است نمی‌گوید، بپا نخوری زمین!مدگرایی افراطی نشانه‌ای از بی‌هویتی افراد است که سعی دارند آن را با عینک زدن پیدا کنند و تصور می‌کنند که تصویری جذاب از آنان ارائه می‌کند و باطن آنان را در پشت شیشه‌های دودی عینک مخفی نگه می‌دارد. برخی دختر خانم‌ها عینک‌هایی پر از نگین به صورت دارند و روزها به خاطر آفتاب بیرون می‌آیند تا عینک‌های مارک‌دارشان را به دیگران نشان دهند! انگار چشمانشان را چراغانی کرده‌اند!البته در کنار این گروه از افراد، بسیاری افراد دیگر هم هستند که عینک آفتابی را وسیله‌ای فانتزی و غیرضروری می‌دانند و شاید رفتارهای مدگرایانه گروه اول تأثیر فراوانی روی این نوع تفکر آنان داشته است. در مجموع می‌توان سه گروه از افراد را در این حوزه و در جامعه مورد بررسی قرار داد. یکی از این گروه‌ها که به علت مشکلات شخصی و شاید مشکلاتی که ریشه در کودکی آنان دارد، به استفاده بی‌رویه از عینک آفتابی روی می‌آورند. گروه دیگری از افراد، اختلال شخصیتی نمایشی دارند و به وسیله طرز پوشش و ظاهر درصدد جلب توجه برمی‌آیند و عمدتاً با طرح‌ها و رنگ‌های عجیب در جامعه حاضر می‌شوند. گروه سوم نیز افرادی هستند که به اختلال شخصیت و بدگمانی دچارند و با عینک دودی، به دنبال مخفی کردن چهره خود هستند. شکل‌گیری بسیاری از رفتارهای فردی در جامعه، ریشه در خانواده و فرهنگ‌سازی دارد. اشاعه مد و ترویج آن، اگر از سوی رسانه‌ها و خانواده‌ها هدایت نشود، خود معضلی آسیب‌رسان به جامعه تلقی می‌شود. در پایان باید یادآوری کنیم که عینک آفتابی نه فقط فانتزی نیست، بلکه ضرورتی برای حفاظت از چشم‌ است و نباید این جنبه عینک آفتابی به حاشیه‌ای در کنار زرق و برق مارک‌ها تبدیل شود.