Happy tree friends يا دوستان مشمئز کننده

انيميشن‌هاي بد نام وارد موبايلتان شده‌اند

مهدي سروشفر دوستان درختي خوشحال عنوان سري انيميشن کوتاه امريکايي است که براي مخاطب بزرگسال در سال 2006 در سه فصل تهيه و پخش شده است. هر قسمت اين مجموعه، انيميشن کوتاهي است (بين يک تا سه دقيقه) که طي آن يک يا چند موجود دوست داشتني مورد سلاخي قرار مي‌‌گيرند و شديداً مجروح شده يا در مي‌گذرند. با ديدن يک قسمت از اين سري به سرعت با ذات آزار دهنده‌ آن آشنا خواهيد شد. رسالت اين سري آزار دادن مخاطب از طريق نمايش صحنه‌هاي به شدت خشن مي‌‌باشد لذا به هيچ عنوان مناسب کودکان نيست که اين موضوع با ماهيت انيميشن در تضاد است. پس اگر بخواهيم در همين ابتدا نتيجه‌گيري کنيم، اين سري از دسته‌ انيميشن‌هاي بد ذات است که اصل خود را زير سؤال برده است.سازندگان دوستان درختي کن ناوارو، روده مونتيجو و آبري آنکروم هستند. جالب است بدانيد هر سه‌ اين افراد اصليتي شرقي دارند و در کارنامه‌ خود به جز اين اثر کار سينمايي مهم ديگري ندارند با اين حال انيميشني که آنها ساخته‌اند در حد قابل قبولي به محبوبيت رسيده و حتي پاي اين مجموعه را به بازي‌هاي کامپيوتري نيز باز کرده است و موفقيت مالي قابل توجهي را براي خالقين خود به ارمغان آورده است. کاراکتر‌هاي حاضر در اين انيمه چندين (حدود پانزده) موجود تقريبا دوست داشتني هستند که به سه دسته‌ بي‌‌دست و پا، ابله و رواني تقسيم مي‌‌شوند. براي مثال اسپلنديد موجودي شبيه به سنجاب و آبي رنگ است و در نقش سوپر قهرمان ظاهر مي‌‌شود و معمولا براي نجات يک فرد عده‌ زيادي را به کشتن مي‌‌دهد؛ وي در تقسيم بندي در گروه ابله‌ها قرار مي‌‌گيرد. کاراکتر گيگلز سنجاب صورتي رنگ مونث است که همواره به طرزي فجيع نابود مي‌‌شود؛ بدون شک وي در گروهي‌‌دست و پايان حاضر مي‌‌شود و در نهايت فيليپي که لباس سربازي به تن دارد و با اتفاقات کوچک عصبي مي‌‌شود و همه را به خاک و خون مي‌‌کشد؛ وي در دسته‌ رواني‌ها حضور دارد.مازوخيسم تصويري واکنش‌ها نسبت به اين انيميشن‌هاي کوتاه بسيار متفاوت بوده است. گروهي از اين سري لذت برده‌اند و عده‌‌اي ديگر به شدت به مقابله با آن پرداخته‌اند . حضور خشونت در انيميشن‌هاي شرقي به خصوص ژاپني عجيب و غير قابل پيش‌بيني نيست و نخواهد بود. همواره خشونت در کارتون‌هاي مربوط به سامورايي‌ها حضور داشته و با آن پيوند قابل قبولي بر قرار کرده است اما نوع خشونت حاضر در دوستان درختي متفاوت است. اين جا ديگر بحث قبيله و تعصب در ميان نيست... در اين کارتون کاراکترها بي‌‌دليل و به صورت احمقانه کشته مي‌‌شوند. طرز کشته شدن نيز خيلي دردناک تر از نصف شدن با يک شمشير است و حتي گاهي براي از بين رفتن کارکتر‌ها هيچ منطقي وجود ندارد و فقط چون بايد بميرند، کشته مي‌‌شوند. اين سري بدنام انيميشن به تازگي وارد بازار داغ بلوتوث‌ها شده و کمتر کسي پيدا مي‌‌شود که يک يا چند اپيزود از اين انيمه را در موبايل خود نداشته باشد. جوانان ايراني هم در اين موضوع استثنا نيستند و آنها هم دوستان درختي را ديده‌اند و اکثراً از آن لذت برده‌اند. به نظر مي‌رسد تماشاچيان اين تصاوير از خود آزاري يا مازوخيسم لذت مي‌برند. حال سؤالي که مطرح مي‌‌شود اين است: چرا انيمه‌‌اي به اين حد آزار دهنده و تهوع آور به اين‌ اندازه مورد توجه قرار گرفته و خصوصا در ايران طرفداران زيادي پيدا کرده است؟ اولين پاسخي که به ذهن خطور مي‌‌کند اين است که اين انيمه نوآوري دارد و خشونت را در سطح بسيار بالا وارد انيميشن کرده است. در ابتدا شايد ديدن يک يا دو قسمت از اين انيمه خنده دار و جذاب باشد اما اگر به طور مثال ده قسمت از آن را پشت سر هم تماشا کنيد آن موقع متوجه مي‌‌شويد که خشونت حاضر اصلا لذت بخش نيست و بالعکس به شدت حال مخاطب را به هم مي‌‌زند. پس اين سري جز نو آوري با حالت ساديسمي هيچ چيز جذاب ديگري ندارد که مخاطب را به خود علاقه‌مند كند. اگر شما هم همواره جزو آن دسته از افرادي بوده‌ايد که دوست دارند تام و جري را بگيرد و وي را به قتل برساند يا هميشه دوست دارند کايوت مادر مرده دستش به رود رانر برسد با اين حال به هيچ وجه ‌نمي‌‌توانيد خشونت ديوانه وار اين انيميشن را توجيه کنيد چرا که هميشه به خشونت انيميشني مثل تام و جري عادت کرده‌ايم... خشونتي که تام با چکش بر سر جري مي‌‌کوبد و جري بعد از سرگيجه‌‌اي کوتاه به کار خود ادامه مي‌‌دهد. اما اگر تام و جري به سبک دوستان درختي ساخته مي‌‌شد وقتي تام با چکش بر سر جري مي‌‌کوبيد وي منفجر مي‌‌شد و خون همه جا را فرا مي‌‌گرفت و احتمالاً صحنه‌‌اي نيز از مغز بيرون ريخته‌ جري نيز مي‌‌ديديم. خشونت موجود در دوستان درختي خوشحال با خشونت حاضر در سري فيلم‌هاي اره قابل مقايسه است و حتي گاهي ارّه را نيز شکست مي‌‌دهد و در فضاي کارتوني خود شما را به استفراغ وادار مي‌‌کند. شايد خلق اين اثر از نشانه‌هاي آخر الزمان باشد. چرا که هيچ وقت‌ نمي‌‌توان اين انيمه را دوست داشت. البته عده‌‌اي از افراد براي نشان دادن مقاومت خود نسبت به خشونت تظاهر به علاقه‌مند بودن اين سري مي‌‌کنند ولي اگر کسي پيدا شود که اين سري را از ته دل دوست داشته باشد حتما ريشه در مشکلات رواني وي خواهد داشت. سازندگان که ديگر جاي خود را دارند.تأسف خوردن به خاطر اين نوع لذت بردن علاقه داشتن به چنين خشونتي چيزي نيست که از ذات انسان سرچشمه گرفته باشد. اگر انسان به جايي رسيده که مي‌‌تواند از ديدن خشونتي اين چنيني لذت ببرد بايد براي خود تأسف بخورد. شايد بگوييد که هرچه باشد اين سري انيميشن است و آنقدر جدي نيست که لازم باشد آن را اينگونه بررسي كرد اما با احتساب اينکه مخاطب اصلي اين انيميشن بزرگسالان هستند به خوبي نمايان مي‌‌شود که نبايد از آن غافل بود و صرف اينکه انيميشن است از تحليل آن دست کشيد. اين سطح خشونت چه مربوط به فيلم‌هاي ترسناک باشد چه انيميشن قابل توجه است. معمولاً صحنه‌هاي خشن در فيلم‌هاي ترسناک و هيجاني به گونه‌‌اي طراحي مي‌‌شوند که مخاطب بترسد. مخاطب به هيچ وجه‌ نمي‌‌تواند از اين صحنه‌ها لذت برده و بدان بخندد اما چيزي که در دوستان درختي وجود دارد متفاوت است. سازندگان قصد دارند تا مخاطبشان به صحنه‌هاي خشن بخندد و اين شدت تخريبي بسيار بيشتر اين انيميشن نسبت به فيلم‌هاي ترسناک را نشان مي‌‌دهد. چرا که بيننده به خشونت مي‌‌خندد و ذهنيت مثبتي نسبت به آن پيدا مي‌‌کند و اين بدترين اثري است که اين انيميشن مي‌‌تواند به جا بگذارد.با ديدن مجموعه انيميشن‌هاي «دوستان درختي خوشحال» اين سؤال در ذهن تداعي مي‌شود که چگونه چند کاراکتري که از خط و خطوط نقاشي شده خلق شده‌اند مي‌توانند احساساتي چنين منزجرکننده را در دل بيننده – عادي – خود به وجود بياورند؟ و جواب آن بي شک نهفته در نوع صداگذاري اثر است که البته اين صداها في نفسه اثري بر بيننده ندارد اما در خدمت مجموعه مي‌تواند از چنان تاثير‌گذاري برخوردار باشد که حتي مخاطب بزرگسال – و شايد جبهه رفته – را نيز دچار تشويش خاطر کند. خشونتي که در «هپي تري فرندز» ارائه مي‌شود خشونتي ساديسمي است که تنها و تنها مي‌تواند تراوشات ذهن بيمار عده‌اي براي جلب مخاطب باشد و مدت‌ها پيش مرحوم آويني از خشونتي که نهفته در فيلمفارسي‌هاي قبل از انقلاب بود ابراز ناخرسندي مي‌کرد و مي‌گفت که‌سازندگان اين نوع فيلم‌ها با دست گذاشتن روي اميال پست مخاطب عام که يکي از آنها ارضاي حس خشونت طلبي بود آنها را در سالن‌هاي تاريک سينما نگه مي‌داشتند. امروز مصاديق پيشرفته اين احساس و عادي‌سازي خون و خشونت در تلفن‌هاي همراه نوجوانان و در کامپيوتر‌هايشان و شايد در دسترس کودکان شما باشد... در پايان بايد گفت که ديدن اين سري انيميشن به هيچ انساني توصيه ‌نمي‌‌شود و اگر براي بر هم زدن مزاج دوستان خود چند قسمتي از آن را در موبايل خود داريد از موبايل خود به شدت محافظت کنيد تا دست بچه‌هاي کوچک نيفتد و اگر شب‌ها موبايل را کنار سر خود مي‌‌گذاريد به خاطر جان خود اين عادت را ترک کنيد. البته توصيه‌ آخر به دوستان درختي مربوط نيست بلکه به امواج ناشي از موبايل مربوط مي‌‌شود.