«جوان» طرح انتخاب شهردار توسط مردم را بررسي مي‌کند

اين يعني شهردار سياسي و فاقد تخصص

فرشته فرزانه - نظرات پيرامون اين طرح فراوان است و در حالي که تعدادي اين طرح را حرکتي رو به جلو مي‌دانند، برخي ديگر تأكيد مي‌کنند بايد بندهايي از اين طرح اصلاح و علاوه بر آن موضوع انتخاب مستقيم شهردار در شهرهاي بزرگ کشور در کنار اصلاح قوانين به نفع شوراها در ايران اجرايي شود. نمايندگان مجلس شوراي اسلامي در جلسه‌ علني صبح روز سه شنبه 25 خرداد ماه، با 111 رأي موافق، 71رأي مخالف و 8 رأي ممتنع، به طرح اصلاح موادي از قانون تشكيلات، وظايف و انتخابات شوراهاي اسلامي كشور و انتخاب شهرداران موافقت كردند كه در صورت تصويب نهايي آن، شهرداران شهرهاي بالاي 200 هزار نفر با رأي مستقيم مردم انتخاب مي‌شوند. در طرح مجلس آمده است صدور حكم نصب شهرداران پس از انتخاب توسط مردم در شهرهاي با جمعيت بيش از 200 هزار نفر و مراكز استان‌ها توسط وزير كشور و در ساير شهرها توسط استاندار صورت مي‌گيرد. دليل اصلي نمايندگان مجلس شوراي اسلامي در تهيه اين طرح و امضاي 71 نماينده در پاي آن جلوگيري و پايان دادن به برخي از چالش‌هايي است که با انتخاب شهردار از سوي شوراهاي اسلامي شهرها صورت مي‌گيرد، زيرا در مقدمه توجيهي اين طرح تأكيد شده است؛ استيضاح و بركناري مكرر شهرداران توسط برخي از شوراهاي اسلامي شهرها از اصلي‌ترين مسائلي است كه در شهرداري‌ها و سازمان‌هاي وابسته به آن موجب چالش و اختلال جدي براي اداره امور شهر شده است. اما آنچه باعث مخالفت تعدادي از مسؤولان و کارشناسان با اين طرح شده، موضوع ذکر شده در مقدمه دو بند از طرح پيشنهادي است. بر اين اساس در طرح پيشنهادي نمايندگان مجلس عنوان شده است «چنانچه خدمت شهردار قبل از اتمام دوره او به هر نحوي خاتمه يابد تا برگزاري اولين انتخابات سراسري، انتخاب سرپرست شهرداري در شهرهاي بالاي 200 هزار نفر جمعيت و مراکز استان‌ها نيز از اختيارات شوراها حذف و به وزير کشور و در ساير شهرها به استانداران واگذار شده است.» همچنين در اين طرح پيشنهاد شده تا موضوع استيضاح شهردار شهرهاي مذکور نيز از اختيارات شوراها حذف و به هيأت حل اختلاف و رسيدگي به شکايات شوراهاي اسلامي استان‌ها سپرده شود. اين دو بند در طرح پيشنهادي مجلس، موجب اعتراض اعضاي شوراي شهر شده است و اعضاي شوراي شهر اين دو بند را محدوديت فعاليت و وظايف شوراي شهر مي‌دانند. کاهش اختيارات شوراها دليل اصلي مخالفان طرح انتخاب شهردار با راي مستقيم مردم، کاهش اختيارات شوراهاست. آنان اعتقاد دارند در صورتي طرح‌هاي اين چنيني مي‌تواند به نفع شهر و شهروندان باشد که مديريت واحد شهري در تهران و ساير کلانشهرها پياده شود.مرتضي طلايي، در اين خصوص به خبرنگار «جوان» گفت: «نکته‌اي که در اين طرح بايد مورد توجه قرار گيرد اين ‌است که قوانين موجود بايد به نفع شوراها اصلاح شود تا انتخاب مستقيم شهردار منجر به کاهش يا سلب اختيار شوراها نشود.» رئيس کميسيون فرهنگي و اجتماعي شوراي شهر تهران، با تأکيد‌‌ بر اين که اصلاح قوانين شوراها بايد مدنظر مجلس قرار گيرد، گفت: «اگر در کنار طرح نمايندگان براي انتخاب مستقيم، اصلاحاتي در قانون شوراها مورد نظر قرار بگيرد تا جايگاه شوراها و وظايف آنها محدود نشود، طرح نمايندگان مجلس مناسب و مطلوب است، اما اگر اين طرح منجر به اين شود که شوراها محدود شوند، تعارضي بين مديريت شهر و شوراها به وجود مي‌آيد و آن گاه ما بايد شاهد چالش‌هاي تازه و ديگري در اداره شهر باشيم.» وي تأکيد‌‌کرد: «بايد مسيري که براي تصويب اين طرح طي مي‌شود، مورد بازبيني قرار گيرد تا اختيارات و وظايف شوراها کاهش نيابد.»جلوگيري از دخالت شوراها در امور اجرايي در ديگر سو اما علي‌اصغر يوسف نژاد، نماينده ساري و يکي از طراحان اين طرح، انتخاب شهردار با رأي مستقيم مردم را باعث ايجاد قدرت و توانمندي شهردار در انجام مسؤوليت‌هايش مي‌داند و مي‌گويد: «به خاطر پشتوانه مردمي و تکاليفي که بر عهده شهرداران است، آنان بايد توسط مردم انتخاب شوند. چرا که آنها نياز به قدرت و توانمندي در ايفاي وظايف خود دارند تا بتوانند خدمات رساني بهتري را به مردم انجام دهند.» يوسف‌نژاد مي‌گويد: «معناي قانوني وجود شوراها اين است كه اين نهادها تنها كار برنامه ريزي و نظارت بر امور شهرداري را انجام داده و شهرداري‌ها در امور خود مستقل باشند ولي متأسفانه اين موضوع زياد مورد توجه قرار نمي‌‌گيرد و شهرداري‌ها آن جايگاهي را که براي فعاليت‌ها و وظايف خود نياز دارند، هنوز به دست نياورده‌اند، بنابراين مجلس براي تقويت مجموعه مديريت شهري بايد در اين راستا قدم بردارد.» البته موافقان انتخاب شهردار با راي مستقيم مردم از تعارضي كه دو راي گيري جداگانه، يكي براي انتخاب شوراهاي شهري و يكي براي انتخاب شهردار، به وجود مي‌آورد، سخن نمي‌گويند. در حالي كه شوراهاي شهري و شهرداران چنان چه همفكري سياسي، فرهنگي و اجتماعي لازم را نداشته باشند، كارشان به مقابله و انفعال كشيده مي‌شود. علاوه بر اين هزينه دو انتخابات جداگانه بر بيت‌المال تحميل خواهد شد. تکليف شورا ها چه مي شود؟در حالي که موافقان و طراحان طرح انتخاب شهردار با رأي مستقيم مردم دليل مطرح شدن آن را جلوگيري از برخي دخالت‌ها در اداره امرو شهر مي‌دانند، در آن سو مخالفان اين طرح تأكيد دارند که نباد پاره‌اي از رفتارهاي صورت گرفته در شهرهاي کوچک را دليلي براي قانونگذاري قرار داد، شايد پررنگ‌ترين و تندترين اعتراض‌ها در مخالفت با اين طرح از سوي رئيس شوراي شهر تهران که همزمان رياست شوراي عالي استان‌ها را نيز بر عهده دارد، صورت گرفته باشد.چمران که پس از تصويب يک فوريت طرح در حاشيه مجلس با ايسنا، گفت و گو کرده گفته است: « در صورت تصويب اين طرح، شوراي شهر را رها مي‌کنيم، چرا که بيکار نيستيم تا در شورايي بي‌بو و بي‌خاصيت بمانيم. اين طرح، شوراها را كاملاً بي‌خاصيت مي‌کند و در اين صورت بهتر است که شوراها كاملاً حذف شوند، چرا که ديگر چيزي باقي نمي‌ماند.» شهرداران سياسي!از سويي با تصويب اين طرح شهرداران كاملاً به يک چهره‌ سياسي تبديل مي‌شوند و چهره‌ تخصصي خود را از دست مي‌دهند. شهردار تهران سال‌هاي پيش اعلام کرده بود که با انتخاب شهردار با رأي مستقيم مردم موافق است. در روز تصويب يک فوريت طرح نيز معاونان شهردار که در جلسه شوراي شهر حضور داشتند از تصويب طرح راضي و شادمان به نظر مي رسيدند. حتي برخي از منابع آگاه خبر مي‌دهند که نمايندگان مجلس در جريان تهيه طرح رايزني‌هايي را با شهرداري تهران داشته‌اند. عاقبت طرح انتخاب شهردار به هر جا برسد بايد ديد که در اين ميان تکليف شوراها چه خواهد شد، چرا که تا اينجاي کار اعضاي شوراها ‌مهم‌تر‌ين و بزرگترين مخالفان اين طرح هستند.