ر نگرانی و دلهره از ترافیک پیش رو در شهر باعث شده کارشناسان و مسئولان امر بر ضرورت همراهی دولت و مدیریت شهری جهت رفع این معضل تأکید کنند. ترافیک پایتخت معضلی است که علت آن وفور خودروها و ضعف مدیریت واحد شهری است. به اعتقاد کارشناسان، قوانین راهنمایی و رانندگی و اجرای آن توسط شهروندان زمانی مشهود و عینی میشود که این قوانین در جامعه نهادینه شده و اجرای آن نیز به امری بدیهی تبدیل شود. در این میان راهکارهایی نظیر تصویب طرح ترافیک و محدودیتهای مربوط به آن هر چند نقش مؤثری را در کنترل ترافیک اجرا کرد، اما مشکل اصلی همچنان به قوت خود باقی ماند.
موضوع طرح ترافیک از سال1359 با مصوبه شورای انقلاب تصویب شد. از آن زمان تاکنون از سالهای 72 تا 76 این طرح در چند مورد با تغییر و جابهجایی روبهرو شد تا اینکه به مرور زمان طرح زوج و فرد به آن اضافه شد، به طوری که هماکنون در تهران بزرگ محدوده طرح زوج و فرد 99 کیلومتر مربع از کمربند مرکزی شهر را به خود اختصاص داده است.
از طرفی با نصب دوربینهای ثبت سرعت نیز سعی شد تا با برخورد با متخلفان بخشی از این معضل تحت کنترل پلیس درآید.
حرکت در مدار بسته
رئیس مرکز کنترل ترافیک پلیس راهنمایی و رانندگی تهران بزرگ در گفتوگو با «جوان» با اشاره به اینکه از سال 87 تاکنون در بزرگراههای پایتخت دوربینهای کنترل سرعت نصب شده است، گفت: اولین دوربینها در بزرگراه نیایش نصب شد که به صورت آنلاین تخلفات را ثبت و ضبط میکند که در اولین روزهای کنترل، میانگین سرعت در این بزرگراه 170 تا 180 کیلومتر محاسبه شده بود، اما امروز به 130 تا 140 کیلومتر تغییر کرده است.
سرهنگ سعید اسماعیلی با بیان اینکه در حال حاضر در 8 بزرگراه شهر دوربینهای ثبت تخلف نصب شده بیان کرد که با نصب این دوربینها 38 درصد با کاهش تصادفات در بزرگراهها روبهرو شدهایم.
وی گفت:در حال حاضر 400 دوربین در محورهای اصلی پایتخت وجود دارد که توسط کاربران افسر راهنمایی و رانندگی در طول شبانهروز کنترل میشوند. این دوربینها علاوه بر اینکه تخلفات را در مدخلهای ورودی کاهش میدهد ترافیک را نیز کنترل میکند و قطعاً تبدیل کنترل دستی به سیستماتیک میتواند متخلفانی را که تا به امروز به نحوی از دید مأموران گذشتهاند، از این پس شناسایی و با گرفتن عکس آنها هنگام تخلف و ارائه آن به مراجع قضایی به نوعی اثبات حق را نیز نمایان کند.
به گفته سرهنگ اسماعیلی، این طرح برای اطلاعرسانی به شهروندان آغاز شده، به طوری که پرینت تخلفات مربوطه ابتدا به صورت اخطار توسط پست در عرض 24 ساعت در تهران و 73 ساعت در شهرستانها به در منازل متخلفان ارسال میگردد.
آمار تصادفات پایتخت
رئیس مرکز کنترل ترافیک پلیس راهنمایی و رانندگی تهران بزرگ در ادامه با اشاره به اینکه روزانه بین 2 هزار تا 2 هزار و 300 تصادف در سطح شهر اتفاق میافتد، گفت: 60 درصد تصادفات منجر به جرح در پایتخت را موتورسواران به خود اختصاص دادهاند.
به گفته این کارشناس ترافیک، 35 درصد تصادفات جادهای نیز توسط موتورسواران رخ میدهد که ناشی از عدم رعایت قوانین رانندگی و ضعف قوانین در برخورد با موتورسواران است که باعث شده پلیس هم نتواند به راهکاری دست یابد.
دوربینهای ثبت سرعت تونل توحید فعالند
رئیس مرکز کنترل ترافیک پلیس راهور با اشاره به اینکه تا پایان امسال همه بزرگراههای تهران به دوربینهای ثبت سرعت مجهز خواهند شد، از فعالیت دوربینهای تونل توحید نیز خبر داد.
به گفته سرهنگ اسماعیلی، نزدیک به دو ماه است که دوربینهای تونل توحید فعال شدهاند. وی گفت: این تونل به 12 دوربین در داخل و بیرون مجهز شده و کل مسافت تونل را در دو لاین کنترل میکند.
این مقام مسئول در پلیس راهور با اشاره به اینکه سرعت مجاز تعیین شده در تونل توحید 60 کیلومتر است، تأکید کرد: رانندگان وجود دوربینها را در تونل توحید و بزرگراهها جدی بگیرند، در غیر این صورت توسط دوربینها کنترل و جریمه میشوند.
سرهنگ اسماعیلی گفت: تاکنون حدود 25 هزار برگه جریمه سرعت غیرمجاز توسط دوربینهای تونل توحید به ثبت رسیده است.
74 درصد تخلفات رانندگی پارک ممنوع است
از آنجایی که بارزترین مشکلات و گرههای ترافیکی در پارک کردنهای حاشیهای است، سرهنگ اسماعیلی نیز با اعلام اینکه 74 درصد تخلفات رانندگی در تهران مربوط به پارک ممنوع است، با انتقاد از عدم وجود پارکینگ کافی در شهر گفت: 25 تا 30 درصد این تخلفات هم مربوط به توقفات دوبله است که عدم کشش و کاهش تردد را در محورهای مختلف و معابر اصلی به وجود میآورد.
به گفته وی، ظرفیت عبور خودروها در پایتخت 755 هزار دستگاه است و این در حالی است که روزانه بیش از سه میلیون خودرو در تهران تردد میکند و هزار خودروی جدید نیز وارد میشود.
عمدهترین گرههای ترافیکی
سرهنگ اسماعیلی عمده پیک ترافیک را در محلها و معابر شهر تهران از جمله بزرگراههای همت، شیخ فضل الله، صدر، جاده قدیم و اتوبان افسریه عنوان کرده و اصلیترین علت آن را ورود بخشی از جمعیت شناور از اطراف تهران به هسته مرکزی شهر بیان کرد. وی گفت: در مقابل نیز همین افراد بعدازظهرها از همان مسیری که وارد شدهاند قصد خروج دارند که در بزرگراه مدرس در این ساعات نسبت به دیگر بزرگراهها ترافیک ملموستری را شاهدیم.
موتورسواران و تخلفهای تکراری
عدم نظارت جدی بر تردد موتوسیکلتها نیز در شهر باعث شده موتورسواران به هیچ قانونی پایبند نباشند، اکثر آنها نه چراغ قرمز میشناسند و نه ورود ممنوع؛ و از آنجایی که پلیس راهنمایی و رانندگی هر ازچندگاهی طرح توقیف موتورسواران متخلف را به اجرا در میآورد، اما تردد مجدد بدون نظارت و مدیریت موتورسواران نشان میدهد که اجرای این طرحها نیز مانند جریمه و قوانین مربوط به آن تأثیرگذار نبوده و نخواهد بود. انتقال به پارکینگ هم دیگر اثرگذار نیست، زیرا صاحبان این موتورها دیگر به سراغ موتورشان برای ترخیص نمیروند، بلکه اقدام به خرید یک موتور جدید میکنند.
این در حالی است که به گفته سرهنگ اسماعیلی روزانه7 تا 8 هزار برگ جریمه برای موتورسواران صادر و 500 تا 700 دستگاه موتور در خیابانهای تهران توقیف و روانه پارکینگ میشوند، اما ارزان بودن قیمت موتور و عدم ثبت هرگونه تخلف مانند خودروها برای راکب موتور باعث شده روز به روز به تعداد این وسیله نقلیه و تخلفات آن افزوده شود.
ضبط 1800 گواهینامه موتور هنگام اجرای طرح
در طول زمان اجرای طرح برخورد با موتورسواران متخلف روزانه 1700 تا 1800 گواهینامه ضبط میشود. سرهنگ اسماعیلی معتقد است که اجرای این طرحها هم به هیچ عنوان بازدارنده نیست و ضعف و ناکارآمدی قوانین راهنمایی و رانندگی و نبود مدیریت شهری باعث اینگونه معضلات شده است.
به گفته کارشناسان، سه عامل انسان، راه و وسیله نقلیه از عوامل تأثیرگذار بر ترافیک هستند که متأسفانه ترافیک تهران به دلیل عدم تشابه با هیچ یک از مدلهای تعریف شده جهانی دستخوش ضعف شد. آنان معتقدند که متخصصان این امر در بررسی علل از کنار نقد عامل انسانی میگذرند در صورتی که مشکل ترافیک پایتخت را باید در خلأ فرهنگی آن جستوجو کرد، به همین دلیل است که تکلیف معضل ترافیک پایتخت حتی با تصویب قوانین جدید هیچگاه مشخص نخواهد شد، به طوری که شلوغی خیابانها و بینظمیهای ترافیکی از خصوصیات بارز پایتخت محسوب میشود.