اختلافات تاریخی همواره از موانع اصلی صلح و توافق در عرصه روابط بین الملل به شمار رفته و اغلب نیز علت اصلی منازعات منطقه ای نیز بوده است این قاعده ای ثابت به شمار می رود ولی در مواردی هم خلاف این قاعده کشورها و دولتهایی بوده اند که به رغم اختلافات تاریخی در مقاطع مختلف زمانی متحد شده اند و نه تنها اختلافات رنگ باخته بلکه افق های همکاری تازه ای نیز شکل گرفته است
هرچند روزهایی که قرارداد میان ترکیه و ارمنستان برای پایان دادن به خصومت چند دههای مناسبات ، امضا می شد اغلب کارشناسان بر این امر تاکید داشتند که پروسه عادی سازی روابط ین این دو بازیگر منطقه ای به این زودی طی نخواهد شد و روابطی که دهه ها قبل و پس از کشتار گسترده ارمنیها در سال 1915 میلادی رو به تیرگی نهاده و در پی درگیری میان آذربایجان و ارمنستان بر سر مسأله قره باغ علیا به اوج خود رسیده است عادی سازی روابط سالها طول خواهد کشید
در این راستا خوشبینی هایی نیز ایجاد شد بخصوص اتخاذ سیاست تنشزدایی حزب عدالت و توسعه و سفر رئیسجمهور ترکیه به ایروان برای تماشای دیدار تیمهای ملی فوتبال دو کشور در سپتامبر 2008 که به دیپلماسی فوتبال نیز معروف شد کارشناسان مسایل دو کشور را برای تحقق صلح پایدار در این منطقه امیدوار می ساخت به خصوص تصویب «نقشه راه» در پارلمانهای دو کشورکه به عنوان گام عملی در این زمینه قلمداد شد مانع از آن نشد که آتش خاموش اختلافات خرمن خشک گفتگوها را در بر نگیرد و پارلمان ارمنستان تعلیق گفتگوها میان دو کشور را به حالت تعلیق درآورد.
با وجود توافقات اولیه دو کشور مبنی بر تداوم گفتگوها برای حل مشکلات طرفین ، تاکنون نه ترکیه و نه ارمنستان توافقنامه اکتبر برای احیای روابط دیپلماتیک دو جانبه را تایید نکردهاند و همین امر باعث شده است هر از چندگاهی یکی از مقامات دو کشور در مورد تعلیق یا پایان گفتگوهای صلح اظهار نظر کند هر چند مقامات ترک پذیرش ادامه گفتگوها و تحقق آن را مشروط به حل مساله قره باغ کرده اند از طرفی هم ارمنستان پذیرش کشتار ارامنه توسط عثمانی را به عنوان جنایت علیه بشریت می داند و از مقامات ترکیه می خواهد که بر این امر اعتراف کنند و آن را به رسمیت بشناسند که ترکیه آن را به شدت رد می کند.
حال با وجود این دو اختلاف اساسی آیا می توان تصور کرد آینده مذاکرات ارمنستان و ترکیه بر سر مسایل فی ما بین مثبت باشد و دو کشور قاعده ای نو را در منطقه پایه گذاری کنند تا الگوی حل مناقشات منطقه ای باشد.
البته اظهار نظر مقامات دو کشور ثابت و یکی نیست به عنوان مثال ائتلاف حاکم ارمنستان می گوید مانع تصویب تفاهم نامه عادی سازی روابط با ترکیه در پارلمان این کشور خواهد شد و از آنجایی که ترکیه تصویب این تفاهم نامه را به تعیین وضع قره باغ علیا مشروط کرده است، این کشور نیز آن را تصویب نخواهد کرد.
"سرژ سارکسیان "، رئیسجمهور ارمنستان، به مناسبت نود و پنجمین سال نسلکشی ارامنه در امپراطوری عثمانی در سال 1915، نیز اظهار داشت، روند به رسمیت شناختن بینالمللی نسلکشی ارامنه نباید هیچ جایگزینی داشته باشد و توقف روند تصویب پروتکلهای ارمنستان- ترکیه به معنای توقف گفتگوها نیست ولی پیشرفت آتی روند مذاکرات به آنکارا وابسته است. کارشناسان ترکیه معتقدند که مطرح شدن اختلافات دو کشور بهویژه در مورد قتل عام ارامنه به عنوان ابزاری برای تحت فشار قرار دادن این کشور و گرفتن امتیاز از سوی ارامنه و اتحادیه اروپاست و این امر بر پیچیدگی اختلافات این دو دولت افزوده است.
رئیس جمهور ارمنستان در جدیدترین اظهار نظر خود گفته است که ما زمانی رو به جلو گام خواهیم برداشت که متقاعد شویم فضای مثبت در ترکیه وجود دارد و مقامات در آنکارا آماده ازسرگیری روند روابط دیپلماتیک با ارمنستان هستند و در مقابل نیز رجب طیب اردوغان، نخست وزیر این کشور، اعلام کرد که ارمنستان مختار است در مورد چگونگی ادامه این روند تصمیم گیری کند.
با توجه به اظهارات مقامات دو کشور و عدم وجود اراده قوی برای تداوم گفتگوها روند عادی سازی روابط میان این دو کشور به بن بست روبرو شده است و به نظر کارشناسان علت اصلی ایجاد چنین وضعیتی بحرانی را باید اعلامیه های نخست وزیر ترکیه در خصوص حل درگیری قره باغ است.
البته شاید بتوان گفت که یکی از دلایل دیگر ایجاد وضعیت بحرانی در این خصوص، تایید قطعنامه نسل کشی ارامنه از سوی کمیته روابط خارجی مجلس نمایندگان آمریکا و شناسایی این واقعیت از سوی پارلمان سوئد بوده که واکنش هایی را در دو کشور به دنبال داشته است.
