ریشههای «لاله»ای که آمریکا در قرقیزستان کاشته بود بهقدری سست و بیاساس بود که تنها دو روز مقاومت مردمی برای برچیدن آن کافی بود.
به گزارش «جوان» مخالفان دولت قربان بیکباقییف، رئیسجمهور قرقیزستان در روزهای چهارشنبه و پنجشنبه به خیابانها ریخته و تظاهرات خود را تا سقوط دولتی که در سال 2005 با انقلاب مخملی «گل لاله» بهقدرت رسیده بود ادامه دادند.
درپی سقوط دولت کورمان بک باکییف، ندا اوتو بایوا، رهبر مخالفان به مدت شش ماه ریاست دولت موقت قرقیزستان را برعهده گرفت.مخالفان معترض شب پنجشنبه کاخ ریاستجمهوری را به تصرف خود در آورده و در رادیوی ملی قرقیزستان از تشکیل دولت موقت به رهبری بایط وزیر امور خارجه پیشین خبر دادند.
درحالی که باکی یف، از پذیرش استعفا از سمت ریاست جمهوری خودداری میکند، اوتون بایط از وی خواسته است تا هرچه سریعتر از مقام خود کنارهگیری کند.اخبار منتشر شده حکایت از آن دارد که وی از ترسجان خود از بیشکک به شهر جنوبی اوش گریخته است.
باقییف روز پنجشنبه با انتشار بیانیهای اعلام کرد: من به عنوان کفیل قانون اساسی میگویم که مسؤولیت هرگونه ناآرامی در کشور برعهده رهبران مخالف است و براساس قانون تحت پیگرد قانونی قرار خواهند گرفت.
تعداد کشته شدههای تظاهرات روزهای هشتم و نهم آوریل (19 و 20فروردین) 75 نفر اعلام شده است که حکومت موقت قرقیزستان به منظور گرامیداشت یادوخاطره جانباختگان این دو روز را عزای عمومی اعلام کرد.
رهبر مخالفان انقلاب لاله کیست؟
خانم رزا اوتابنایوا که روز پنجشنبه ریاست دولت انتقالی قرقیزستان را بهعهده گرفت حیات سیاسی خود را در سال 1981 و زمانی که به عنوان دبیر دوم حزب کمونیست شوروی منطقهای لنین در شهر فرونز (بیشکک کنونی) خدمت میکرد، شروع کرد.وی چندینبار بهعنوان وزیر خارجه قرقیزستان انتخاب شد و نخستین و تنها وزیر خارجه زن تاریخ این کشور به حساب میآید.
اوتابنایوا در فاصله سالهای 1998 تا 2001 نخستین سفیر قرقیزستان در انگلیس بعد از فروپاشی شوروی بود.رئیس دولت انتقالی قرقیزستان از جمله چهرههای کلیدی انقلاب رنگی لاله قرقیزستان در سال 2005 بود که به سرنگونی حکومت رئیسجمهور وقت عسکر آقایف منجر شد.
در حوادث اخیر نیز خود را به عنوان رهبر مخالفان همان انقلاب معرفی کرده است.
حمایت روسیه از سقوط دولت لالهای
روسیه در قبال حوادث قرقیزستان به دنبال همان نتیجهای است که در اوکراین از طریق انتخابات به آن رسید.
سخنگوی دولت روسیه اعلام کرد که ولادیمیر پوتین، نخستوزیر روسیه روز پنجشنبه در گفتوگویی تلفنی با رئیس موقت قرقیزستان عملاً دولت وی را به رسمیت شناخت.خبرگزاری رویترز نوشت که این تماس اولین موضع حمایت علنی یکی از رهبران اصلی جهانی از خانم اوتابنایوا است.
دیمتری پسکوف سخنگوی ولادیمیر پوتین نخستوزیر روسیه گفت: برقراری این مکالمه با اوتا بنایوا به عنوان رئیس دولت اعتمادملی قرقیزستان حائز اهمیت است.
روسیه به همراه آمریکا در این کشور پایگاه نظامی دارد از اینرو نسبت به تحولات اخیر بسیار حساس است.نیکولای ماکاروف، رئیس ستاد مشترک ارتش روسیه روز پنجشنبه اعلام کرد کشورش حدود 150 نیروی چترباز را به پایگاه نظامی این کشور در قرقیزستان اعزام کرده است.
آمریکا نگران ماناس
شبکه خبری سیانان گزارش داد بروز ناآرامیهای اخیر سیاسی در قرقیزستان، منافع حیاتی آمریکا در این منطقه از جهان را به مخاطره انداخته است این کشور آسیای میانه که به اندازه ایالت داکوتای جنوبی است.یکی از مهمترین نقشها را در سیاست خارجی آمریکا ایفا میکند به این دلیل که هرماه نزدیک 50هزار نیروی آمریکایی از پایگاه حیاتی ماناس از نزدیکی پایتخت قرقیزستان به افغانستان اعزام یا از آن خارج میشوند.
به گزارش سیانان سرنوشت این مرکز ترانزیت نظامی باتوجه به سرنگونی دولت قربان بیک باقییف که ناگزیر به فرار شد به زیر سؤال رفته است.
دولت موقت جدید در قرقیزستان گفته است که این مورد نگرانی شهروندان کشور را مدنظر خواهد داد.حتی برخی اخبار حکایت از آن دارد که اوتون بایوا خواستار توقف هرچه سریعتر فعالیت پایگاه هوایی ارتش آمریکا در ماناس در شمال آن کشور شده است.
این درحالی است که خبرگزاری ایتارتاس، اوتوبنایوا به خبرنگاران گفت که ما صددرصد به همه توافقنامههای بینالمللی جمهوری قرقیزستان پایبند خواهیم بود.
بنابراین گزارش وی تأکید کرد این تعهدات همچنین توافق میان بیشکک و واشنگتن، درخصوص فعالیت مرکز ترانزیت آمریکا در فرودگاه بینالمللی ماناس را شامل میشود.این پایگاه در دسامبر سال 2001 بهمنظور حمایت از عملیات ضد تروریستی در افغانستان گشایش یافت.
ارتش آمریکا اعلام کرد که به دنبال حوادث اخیر در بیشکک، شمار پروازها از پایگاه ماناس کاهش یافته است، اما این ناآرامیها به طور جدی به اقدامات در انتقال مایحتاج نیروهای نظامی به افغانستان تأثیر نگذاشته است.
رابرت گیبس، سخنگوی کاخ سفید نیز با ابراز تأسف نسبت به خشونتهای اعمال شده از سوی سازمانهای امنیتی قرقیزستان علیه تظاهرکنندگان و خشونتهای متقابل برخی از تظاهرکنندگان این کشور، حفظ آرامش در پایتخت قرقیزستان را خواستار شد.
وی گفت: باراک اوباما اوضاع بحرانی قرقیزستان را پیگیری میکند و آمریکا همچنان به دنبال روابط سازنده با مردم قرقیزستان و تجدید روند دموکراتیک در این کشور است.
فیلیپ کراولی، معاون وزیر امور خارجه آمریکا نیز تأکید کرد که کشورش مذاکراتی با نمایندگان دولت و رهبران مخالف قرقیزستان انجام داده و با دقت هرچه تمامتر اوضاع بحرانی در این کشور را پیگیری میکند.
وی گفت: پیام ما به مسؤولان دولت و رهبران مخالف قرقیزستان یافتن راهکاری مسالمتآمیز برای حل بحران این کشور بود.
حوادث قرقیزستان و واکنشهای بینالمللی
بان کی مون، دبیر کل سازمان ملل، خواستار بازگشت نظم و قانون در قرقیزستان شد و اعلام کرد که وی نمایندهای را برای بررسی اوضاع به قرقیزستان اعزام خواهد کرد.
رئیس هیأت اتحادیه اروپا در امور کشورهای آسیای میانه نیز در بیانیهای نسبت به خشونتها و درگیریهای مسلحانه در بیشکک و شهر تالاس قرقیزستان اظهار نگرانی کرد.
وی ابراز امیدواری کرد که طرفهای درگیر از طریق مذاکره به آشتی ملی دست یافته و ثبات را براساس قانون اساسی قرقیزستان به این کشور بازگرداند.
رئیس هیات اروپایی همچنین همبستگی کامل اتحادیه اروپا را با مردم قرقیزستان در شرایط به وجود آمده اعلام کرد.
وزارت امور خارجه چین که با قرقیزستان مرز مشترک دارد، اعلام کرد که به شدت نگران ناآرامیهای این کشور است.
جیانگ یو، سخنگوی وزارت امور خارجه چین در بیانیهای اعلام کرد که بازگشت هرچه سریعتر اوضاع قرقیزستان به حالت عادی به نفع مردم قرقیزستان و صلح و ثبات منطقه است.
ولادیمیر پوتین، نخست وزیر روسیه نیز پیشتر خواستار آرامش در این کشور شده و دخالت مسکو در این ناآرامیها را رد کرده بود.
وی به خبرگزاری نووستی روسیه گفته بود که روسیه هیچ ارتباطی با این رخدادها ندارد.
