ساختمان سنای آمریکا اواخر هفته قبل میزبان نشستی بود که کارشناسان آمریکایی امور ایران از مؤسسات و تانکهای فکری مختلف در سراسر آمریکا دیدگاههایشان را درباره روابط تهران- واشنگتن، تحولات بعد از انتخابات و پرونده هستهای مطرح کردند.
به گزارش «جوان» در این نشست که به میزبانی شورای امور ایرانیان آمریکا (نیاک) برگزار شد، چندین نفر از کارشناسان ایرانی آمریکا نقطه نظراتشان را در جلسات صبح و در قالب مشاوره به کاخ سفید مطرح کردند. کیت الیسون نماینده کنگره آمریکا که لایحه «همبستگی با مردم ایران» را در کنگره آمریکا طراحی کرده، یکبار دیگر از کسانی که اغتشاشات بعد از انتخابات را به راه انداختند حمایت کرد و گفت: آزادیای که مردم در خیابانهای تهران و سراسر ایران به دنبال آن میگردند، مربوط به خودشان و برای خودشان است. ما باید از آن(ها) حمایت کنیم ولی آن را رهبری نکنیم. ولی یقیناً آنها باید توسط ما هدایت شود. الیسون خواستار این شد که آمریکا به جای بحث هستهای، موضوع حقوق بشر را محور سیاستهای خود در قبال ایران قرار دهد.
کریمی هکاک یکی دیگر از حاضران در این نشست از دانشگاه مریلند نیز مدعی شد که ایران طی 31 سال گذشته هیچگاه شاهد این حد از بینظمی در یک انتخابات نبوده است.
حمایت خارجی چگونه باشد؟
مک فرگهر از روزنامه تایمز به عنوان مجری این نشست سپس از حضار خواست نظراتشان رادرباره رهبری آنچه جنبش سبز خوانده میشود، بگویند.
کریمی هکاک سعی کرد که جنبش سبز ایران را با جنبش حقوق مدنی آمریکا و مارتین لوترکینگ مقایسه کند و مدعی شد که رهبری این جنبش نهایتاً ظهور خواهد کرد، هرچند که این موضوع زمانبر است.
مک فرگهر مجری برنامه سپس این سؤال را مطرح کرد که دنیای خارج چگونه میتواند به جنبش سبز کمک کند؟ اسکات لوکاس در دانشگاه بیرمنگام در این باره گفت: ما باید درک (تحولات) ایران را شروع کنیم و بدانیم آمال آنها چیست؟ اول و از همه مهمتر این است که برخورد ما با ایران باید فراتر از مسأله هسته ای باشد و بحث حقوق بشر را در اولویت قرار دهیم.
محمد سهیمی از دانشگاه کالیفرنیای جنوبی هم با زیر سؤال بردن هدف تحریمهای آمریکا گفت که این تحریمها فقط به جنبش سبز لطمه وارد میکند.
ایران و آمریکا: به سوی رویارویی؟
پانل بعدازظهر این نشست با موضوع «ایران و آمریکا: بازگشت به رویارویی» شروع به کار کرد. رابرت هانتر سفیر سابق ناتو در آمریکا گفت: رهیافت کنونی آمریکا در قبال ایران در اثر فقدان چشمانداز استراتژیک گسترده و تأکید تک وجهی بر مسأله هستهای دچار ضعف نظری شده است.
شرکتکنندگان در این پانل از جمله رابرت مالی از گروه بحران بینالمللی و جان کول کارشناس مسائل ایران از دانشگاه میشیگان، پذیرفتند که روشهای کنونی ممکن است منجر به رویارویی آمریکا و ایران شود.
رابرت مالی گفت: اینکه شما چماق خود را تقویت کنید، احتمالاً منجربه گفتوگو نخواهد شد. وی افزود: تأکید کنونی بر تحریمهای ایران فقط جوابگوی نگرانیهای کوتاه مدت آمریکا در قبال ایران است و چنین رهیافتی احتمالاً منجربه منافع دائمی برای ما خواهد شد.
جان کول نیز گفت: یکی از مشکلات موجود در آمریکا وجود نوعی استثناگرایی در مورد ایران است. ما(در دنیا) شاهد کشوری مثل چین هستیم که سلاح اتمی دارد و ناقض حقوق بشر است و اختلافات شدیدی با آمریکا دارد ولی آمریکا با آن تعامل میکند. جان کول پرسید: آیا اینکه آمریکا با ایران رفتار مشابهی ندارد و وارد تعامل مستقیم با ایران نمیشود، به دلایل عملی است یا مسألهای اصولی است؟
رابرت هانتر سفیر ناتو در آمریکا نیز گفت: ما نیازمند آن هستیم که روابط با ایران را با همه اجزایش نگاه کنیم. اینکه این روابط با ایران را به یک موضوع تقلیل میدهیم، کاری است که ما با هیچ کشور دیگری انجام ندادهایم، حتی با شوروی.
رابرت مالی نیز در بحث درباره تحریمهای ایران گفت: تحریمهای قوی ممکن است موجب احساس خوشایند در آمریکا شود ولی به هیچ کدام از اهداف مشخص شده برای متوقف کردن برنامه هستهای ایران نمیرسد. وی افزود: بدون ارزیابیهای ژئوپلتیک ایده عقبنشینی ایران از برنامه هستهایاش راه به هیچ جا نمیبرد.
