تحرکات تازه، حربه کهنه

دور تازه تلاش‌های آمریکا، فرانسه و انگلیس در شورای امنیت سازمان ملل متحد برای وضع تحریم‌های جدید بر ضد ایران در حالی است که این کشورها از تصمیم تهران برای غنی‌سازی 20 درصدی جهت تأمین سوخت رآکتور تحقیقاتی تهران و همچنین ناکامی آنها در نشست شورای حکام برای بهره‌برداری از گزارش آمانو عصبانی بوده و درصددند با تشدید فشارها بر ضد ایران چنین به جامعه جهانی توجه دهند که در مقابل اقدامات ایران بیکار ننشسته به دنبال بالا بردن هزینه برای حرکت استقلال‌طلبانه ایران هستند. البته روی آوردن آمریکا و برخی دول اروپایی به سیاست تحریم حرکت تازه‌ای نیست چرا که آنها در سال‌های 85 تا 88 در قالب قطعنامه‌های 1696، 1737، 1747، 1803 و 1835 از این حربه برای فشار به ایران استفاده کرده‌اند، منتهی نکته مهم این است که چنین ترفندی کارایی لازم را به همراه نداشته است و به عبارتی نتواسته بر تصمیم ایران در بهره‌گیری از دانش و فن‌آوری هسته‌ای صلح‌آمیز خللی وارد سازد. با وجود این و از آنجا که آمریکا به رغم شعار بر روی میز بودن همه گزینه‌ها عملاً در دست زدن به اقدام نظامی و سایر اقدامات با بن‌بست روبه‌روست ناگزیر مجدداً به حربه کهنه تحریم روی آورده است. واشنگتن مدت‌هاست که درصدد جلب نظر مثبت اعضای دائم و غیر دائم شورای امنیت برای تحریم ‌ایران می‌کوشد اما در این راه توفیقی نداشته است. سفرهای مقامات آمریکایی به ویژه هیلاری کلینتون به خاورمیانه، برزیل و رایزنی با مقامات مسکو، پکن در حالی است که سیلوا رئیس جمهور برزیل مخالفت خود را با خواست واشنگتن ابراز داشته و چین نیز که از اقدامات آمریکا در میزبانی از دالایی لاما و فروش سلاح به تایوان خشمگین است مخالفت خود را با تلاش واشنگتن اعلام داشته و معتقد است هنوز باید از مسیرهای دیپلماتیک برای حل و فصل موضوع هسته‌ای ایران حرکت کرد. اما در کنار این موانع، آمریکا با مخالفت 118 کشور عضو جنبش عدم تعهد نیز روبه‌روست خصوصاً اینکه گروه نم در بیانیه‌ای صریح مخالفت خود را با گزارش آمانو اعلام داشتند. از دیگر نکات قابل تعمق درباره دور تازه تلاش آمریکا در شورای امنیت، اعتراف بسیاری از صاحب‌نظران و صاحبان شرکت‌های بزرگ آمریکایی به ناکارآمدی چنین سلاحی است. آنها معتقدند دولت آمریکا با چنین تصمیمی فقط فضا را برای افزایش مانور شرکت‌های چینی، مالزیایی و روسی در ایران هموار می‌سازد. دراین باره روزنامه آمریکایی نیویورک تایمز در گزارشی نوشته است: آمریکا در یک دوره 10 ساله برای تشویق کمپانی‌های خارجی به تحریم ایران 107 میلیارد دلار هزینه کرده است نکته جالب‌تر آنکه از 74 شرکت خارجی که با ایران و آمریکا معامله دارند 49 شرکت اعلام کرده‌اند به رغم فشارهای آمریکا هنوز با ایران همکاری دارند. بنابراین با توجه به تجربه ناموفق تحریم صاحبان کمپانی‌های بزرگ آمریکا معتقدند بهتر است واشنگتن همچنان از طریق دیپلماسی مشکل خود را با تهران حل و فصل نماید. در هر صورت به رغم این نکات. واشنگتن، پاریس و لندن می‌کوشند برای تحریم‌های جدید که هدفمند بوده و سعی می‌کند برای بانک‌ها، بخش انرژی و سپاه پاسداران، محدودیت‌هایی ایجاد نماید موافقت اعضای شورای امنیت را جلب نمایند اما آیا موفق خواهند شد و سؤال دیگر اینکه چنین پروژه‌ای چقدر زمان می‌برد و مهم تر اینکه اقدامی با این زحمت و تلاش آیا تأثیرگذار خواهد بود؟ به نظر می‌رسد این سؤالات ذهن مقامات کشورهای بانی تحریم را نیز به شدت به خود مشغول کرده است.