آرایش‌های پس از انتخابات عراق

پس از کش و قوس‌های فراوان سرانجام دومین انتخابات پارلمانی عراق در چارچوب نظام سیاسی جدید این کشور روز یک‌شنبه برگزار شد و اکنون توجهات به نتایج این انتخابات معطوف شده است که به گفته رئیس کمیساریای عالی انتخابات نتایج اولیه آن روز پنج‌شنبه اعلام نتایج قطعی پس از رسیدگی به شکایت‌های احتمالی نامزدها حدود یک ماه بعد اعلام خواهد شد. روند تشکیل دولت جدید عراق تابعی از اعلام رسمی نتایج و تأیید آن از سوی مراجع ذی‌صلاح خواهد بود و هر چه در این مرحله تأخیری صورت گیرد فرآیند تشکیل دولت را نیز با تأخیر مواجه خواهد کرد. آنچه در این میان مسلم است اینکه هر چه روند تشکیل دولت جدید عراق با سرعت صورت گیرد، به نفع عموم مردم این کشور و منافع ملی آن خواهد بود و بر عکس هر چه روند تشکیل دولت با تأخیر و تعلل انجام پذیرد چه بسا امکان سوء‌استفاده را در اختیار مخالفان نظام سیاسی جدید این کشور در منطقه و یا دولت‌های اشغالگر قرار خواهد داد. هر چند باراک اوباما یا رابرت گیتس وزیر دفاع آمریکا از برگزاری انتخابات عراق استقبال کردند و بر خروج نیروهای این کشور از عراق برابر جدول زمانبندی‌ تأکید کردند اما در خصوص التزام واشنگتن به مواضع اعلامی خود تردید وجود دارد. زیرا پیش از این، کریستوفر هیل سفیر آمریکا در بغداد از طولانی‌ شدن روند تشکیل دولت عراق و ریموند اودینرو فرمانده نظامیان آمریکایی مستقر درعراق از احتمال تشدید ناامنی‌ها و تأثیر آن بر خروج نیروها خبر داده بودند. با چنین پیشینه‌ای اظهارات اوباما و گیتس از دو حالت خارج نیست؛ نخست اینکه این اظهارات بیانگر رویکرد دولت اوباما به سمت پذیرش نتایج انتخابات عراق باشد و از آنجا که خروج نیروهای آمریکایی از عراق برای جبران خلأ نیروهای این کشور در افغانستان ضروری است لذا واشنگتن تصمیم به اتخاد این رویکرد گرفته باشد. دوم اینکه اظهارات اوباما و گیتس تلاشی برای از بین بردن فضای ناشی از گاف‌های هیل و اودینرو و ایجاد فضایی باشد که آمریکا به دور از افکار عمومی بتواند به زدو بندهای لازم در عرصه تشکیل دولت عراق دست بزند و ناکامی‌های قبلی در خصوص نفوذ دادن بعثی‌ها به پارلمان را به شکلی دیگر جبران کند.
هر چند برای ارزیابی واقعی از صحت و سقم این گزینه‌ها باید منتظر زمان بود اما به نظر می‌رسد برای تبیین سیاست عملی آمریکا مواضع اعلامی اودینرو و هیل واقع‌بینانه باشد، زیرا مواضع آمریکا در عراق همواره متأثر از انگلیس و کشورهای عربی همپیمان خود همچون عربستان، اردن و مصر بوده‌ است و بررسی مواضع این کشورها نشان می‌دهد که این دسته از کشورهای عربی ضمن اینکه هنوز به طور کامل حمایت خود را از نیروهای بر هم زننده همچون القاعده و بعثی‌ها قطع نکرده‌اند که انتظار دارند در ازای تغییر نسبی رویکرد خود در قبال نیروهای بر هم زننده از واشنگتن امتیازات قابل توجهی در خصوص تغییر موازنه به نفع بعثی‌ها (اما در پوشش سنی‌ها) بگیرند هر چند که این اقدام در مغایرت با اصول دموکراسی باشد. همچنین بررسی رویکرد رسانه‌های انگلیسی و کشورهای عربی به وضوح نشان می‌دهد که آنها در صدد هستند نتایج انتخابات عراق را مطابق آنچه که دولت‌های متبوع‌شان انتظار دارند پوشش دهند نه آنکه در عرصه عمل اتفاق افتاده است. از این دید خط تبلیغاتی رسانه‌های غربی و عربی در خصوص اینکه ائتلاف‌های نوری مالکی و ایاد علاوی در موقعیت‌های اول و دوم قرار گرفته‌اند می‌تواند بخشی از یک سناریوی طراحی شده باشد که براساس آن تلاش می‌شود از یکسو موقعیت مطلوبی برای فهرست العراقیه در پارلمان و دولت آینده ترسیم شود و از دیگر سو به اختلافات میان شیعیان (ائتلاف ملی عراق و ائتلاف حکومت قانون) دامن زده شود. از این رو مخالفان نظام سیاسی جدید عراق برای ایجاد و تعمیق شکاف میان ائتلاف‌های شیعه به کمین نشسته‌اند اما با توجه به اینکه هر دو ائتلاف شیعه پیشاپیش اعلام کرده‌اند که با پایان انتخابات به رقابت‌ها پایان داده خواهد شد لذا بعید به نظر می‌رسد که تلاش‌های تفرقه افکنانه مخالفان تثبیت نظام سیاسی جدید عراق در مرحله تشکیل دولت نیز به نتیجه برسد.