احمد طالقانی
حمیدرضا حاجی بابایی در حالی به عنوان یازدهمین وزیر آموزش و پرورش جمهوری اسلامی، سکان بزرگترین وزارتخانه دولت را در دست میگیرد که بزرگترین دستگاه دولت خسته از مشکلات قدیمی و نخ نما شده، حال و روز خوشی را سپری نمیکند.
به گزارش «جوان»، کسریهای همیشگی بودجه آموزش و پرورش و به تبع آن مشکلات معیشتی معلمان، فرسودگی و استیجاری بودن مدارس بویژه در شهرها و استانهای محروم، عدم توزیع متوازن نیروی انسانی،معضل قدیمی حق التدریسیها، کمبود نیروی متخصص در حوزههای بهداشت و پرورشی، افت تحصیلی، معضل اعتیاد دانشآموزان و ... از جمله مواردی است که حاجیبابایی باید برای رفع آنها چارهاندیشی کند.
در این میان سوابق حاجی بابایی به عنوان نماینده چندین دوره مجلس شورای اسلامی و ظاهر شدن او در قامت منتقد همیشگی وزرای قبلی آموزش و پرورش، حساسیتهای زیادی را پیرامون وی و چگونگی عملکردش ایجاد کرده است.
محمد ممدوحی یکی از کارشناسان حوزه تعلیم و تربیت در مورد مشکلات پیش روی حاجیبابایی به گزارشگر «جوان» میگوید: آموزش و پرورش با یکسری مشکلات مزمن و قدیمی دست به گریبان است که تا آنها مرتفع نشود کار خاصی از شخص اول وزارتخانه ساخته نیست.
این کارشناس معتقد است که برای حل معضلات آموزش و پرورش نخست باید نگاهها را به آموزش و پرورش اصلاح کرد به این معنا که هزینه کردن در آموزش و پرورش به عنوان نوعی سرمایهگذاری بلندمدت تلقی شود نه هزینه جاری.
ممدوحی اما میگوید تجربه سالها حضور در وزارت آموزش و پرورش به او نشان داده که این امر حداقل در کوتاهمدت شدنی نیست.
این کارشناس تعلیم و تربیت در ادامه به وزیر جدید پیشنهاد میکند که برای حل مشکلات وزارتخانه و امکان ایجاد تحول در نظام آموزشی کشور به طور جدی به فکر درآمدزایی از همین امکانات آموزش و پرورش باشد، در غیر این صورت با توجه به عائله میلیونی این وزارتخانه و مشکلات دولت در سایر حوزهها نباید انتظار اتفاق خارقالعادهای در آموزش و پرورش را داشت.
*حق التدریسیهای مظلوم، حق التدریسیهای سربار...
یکی دیگر از چالشهای حاجی بابایی معضل حق التدریسیهاست. افرادی که به امید نشستن بر سر سفره دولت با قبول شرایط نه چندان جذاب تدریس حقالزحمهای وارد آموزش و پرورش میشوند و پس از چند سال انتظار دارند همانند دبیران رسمی که دورههای تربیت معلم را گذراندهاند یا آنچنان که مربیان پرورشی در سال قبل در آزمون استخدامی شرکت کردند، به استخدام رسمی آموزش و پرورش درآیند.
*مشکل کجاست؟
مشکل حقالتدریسیها از زمانی آغاز شد که مدیران آموزش و پرورش چندین سال قبل تصمیم گرفتند برای پرکردن برخی ظرفیتهای خالی مدارس از نیروهای آزاد استفاده کنند، موضوعی که چندی بعد به کلاف سردرگم حقالتدریسیها تبدیل شد و نیروهای آزاد اکنون با گذشت چند سال خود را محق میدانند و نشسته بر سر سفره تهی فقیرترین وزارتخانه دولت، مطالبه نان میکنند.
فرهاد تولایی، دبیر باسابقه و کارشناس ارشد علوم تربیتی در مورد معضل حقالتدریسیها میگوید: یکی از دلایل افت تحصیلی و نزول شاخصهای تربیتی استفاده آموزش و پرورش از نیروهای شرکتی و معلمان حقالتدریسی است.
او میگوید: خوب است هموطنان عزیز درک کنند که آموزش و پرورش دستگاه انسانسازی است نه وزارت کار. بنابراین انتظار اشتغالزایی از آموزش و پرورش ظلم مضاعف است.
این کارشناس به گزارشگر «جوان» میگوید: آموزش و پرورش برای تأمین نیروی انسانی مورد نیاز مانند همه وزارتخانهها باید از میان متقاضیان واجدالشرایط و رشتههای مرتبط با حوزه تخصصی خود یعنی تعلیم و تربیت با استفاده از آزمون استخدامی نظیر آنچه که دو سال قبل در مورد مربیان پرورشی صورت گرفت، اقدام کند اما جذب نیروهای حقالتدریس که دورههای تربیت معلم را نگذراندهاند نه تنها دردی را دوا نمیکند بلکه با توجه به هزینههای سرسامآوری که به آموزش و پرورش تحمیل میکند، امکان ارتقای معیشت دبیران و مربیان رسمی آموزش و پرورش را نیز از مسؤولان این وزارتخانه میگیرد.
تولایی در ادامه یک پیشنهاد نیز ارائه میکند: خوب است عزیزان حقالتدریس که سالها حقوق نامناسب و ناکافی گرفتهاند و در یک دستگاه دولتی زحمت کشیدهاند، با صلاحدید دولتمردان خدوم با قید اولویت به استخدام سایر دستگاههای دولتی درآیند.
*حقالتدریسیها به این زودیها استخدام نمیشوند
در این میان یک عضو کمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس شورای اسلامی گفت: براساس آئیننامهای که در کمیسیون به تصویب رسیده، قرار شد که تعدادی از حقالتدریسیهای واجد شرایط به مرور و در یک پروسه زمانی 5 ساله به استخدام آموزش و پرورش درآیند. بنابراین 60 هزار نفر نیروی حقالتدریسی نباید انتظار داشته باشند که به زودی استخدام شوند.
حجتالاسلام علیرضا سلیمی در گفتوگو با «جوان» افزود: در میان حقالتدریسیها اولویت با معلمانی است که دارای 5 سال سابقه کار در شرایط مورد تأیید سازمان آموزش و پرورش باشند.
*بار مالی و مخالفت شورای نگهبان
بسیاری از کارشناسان معتقدند که طرح استخدام 60 هزار حقالتدریسی با توجه به معضلات و کمبودهای عجیب و غریب آموزش و پرورش، این وزارتخانه را بیش از پیش در باتلاق مشکلات فرو میبرد. از همین روز سکوت معنادار شورای نگهبان قانون اساسی در قبال مصوبه مجلس را تأییدی بر بار مالی عظیم استخدام حقالتدریسیها بر دولت میدانند. موضوعی که به دولت حق میدهد در برابر مصوبه مجلس از اختیارات قانونی خود استفاده کند.
*که عشق آسان نمود اول ولی...
مشکلات آموزش و پرورش با عائله یک میلیون و 200 هزار پرسنل و جمعیت 5/14 میلیون دانشآموز به مثنوی هفتاد من کاغذ میماند که در قالب یک گزارش نمیگنجد. هم اکنون در کنار همه مشکلات بودجهای و نیروی انسانی، معضل افت شدید تحصیلی، فرسودگی اکثر ساختمانهای مدارس و موضوع اعتیاد دانشآموزان از مصائبی است که دستگاه تعلیم و تربیت با آن دست به گریبان است. باید نشست و انتظار کشید که مرد همیشه منتقد آموزش و پرورش اکنون که خود در وسط معرکه قرار گرفته با کوه مشکلات چگونه دست و پنجه نرم میکند.
