جوان آنلاین: پس از پیشنهاد هفتبندی ایران و ناکافی دانستن پاسخ امریکا از سوی مقامات تهران، اکنون پیشنهاد تازهای از طریق میانجی قطری به واشینگتن ارائه شده تا دولت امریکا تصمیم نهایی خود را درباره آن اعلام کند. تحرکات نظامی امریکا در منطقه برای ازسرگیری جنگ و هشدارهای ایران درباره پاسخ قاطع به هرگونه تجاوز، مسیر دیپلماسی و آینده مذاکرات را تحتالشعاع قرار داده است.
با پایان انتخابات کنگره امریکا که احتمال ازسرگیری درگیری میان تهران و واشینگتن همچنان مطرح است، میانجیگران تلاش میکنند دیپلماسی میان دو طرف را باز نگه دارند. در این میان، قطر که این روزها رهبری کارزار سیاسی بین ایران و امریکا را برعهده دارد، پیشنهادهای تازهای از تهران دریافت کرده تا آنها را به واشینگتن منتقل کند. رویترز روز جمعه به نقل از یک مقام ارشد ایرانی گزارش داد که تهران از طریق قطر پیشنهاد خود درباره پایان دادن به جنگ را ارسال کرده و اینکه مذاکرات پس از برآورده شدن هفت خواسته ایران آغاز خواهد شد. بر اساس این گزارش، امریکا در حال بررسی پیشنهاد ایران است. این مقام ارشد ایرانی گفت: آغاز گفتوگو درباره این پیشنهاد به تحقق شروط تعیینشده بستگی دارد. مقام ارشد ایرانی گفت که امریکا در حال بررسی پیشنهاد هستهای تهران است، اما از ارائه جزئیات بیشتر خودداری کرد. چهارشنبه گذشته نیز رویترز گزارش داد قطر پیشنویس تازهای برای پایان دادن به جنگ به تهران ارائه کرده است. این پیشنهاد شامل یک جدول زمانی هفتروزه برای انجام اقدامات اعتمادساز از سوی دو طرف بود. آکسیوس نیز در گزارشی مدعی شد: «قطر در حال میانجیگری پیشنهادی برای لغو محاصره دریایی امریکا، آزادسازی داراییهای ایران و بازگشایی تنگه هرمز در ازای بازرسیها و مذاکرات هستهای مجدد است». اسرائیلهیوم نیز ادعا کرده که احتمال گشایش در مذاکرات ایران و امریکا وجود دارد و تهران در حال بررسی پیشنهادهای مشخص قطر است. با این حال، مقام ارشد ایرانی مورد نظر رویترز گفته که پیشنهادهای ارائهشده از سوی قطر قابل قبول نیست و تهران در موضع هستهای خود انعطاف نشان نخواهد داد.
قطر طی هفته گذشته دو دور مذاکره در تهران و یک دور در دوحه برگزار کرده و نمایندگانش در ارمنستان نیز با مقامات ایرانی دیدار کردهاند. نگرانیها درباره شعلهور شدن دوباره جنگ پس از انتخابات امریکا، محرک اصلی تشدید تحرکات دیپلماتیک بهشمار میرود. همزمان، سیدعباس عراقچی، وزیر خارجه ایران پنج شنبه شب در تماسهای تلفنی جداگانه با وزرای خارجه عربستان و قطر، درباره تحولات منطقهای و آخرین روند تلاشهای دیپلماتیک با هدف برقراری ثبات در منطقه گفتوگو کرد. امیر قطر در تماس تلفنی با دونالد ترامپ، رئیسجمهور امریکا بر اهمیت گفتوگو و دیپلماسی برای حل اختلافات و جلوگیری از تشدید تنش تأکید کرد.
علاوه بر تلاشهای میانجیگران، در داخل دولت امریکا نیز تلاش برای توقف جنگ و بازگشت به میز مذاکره افزایش یافته است. به گزارش نیویورکتایمز، جیدی ونس، معاون رئیسجمهور امریکا به یکی از حامیان اصلی میانجیگری قطر برای جلوگیری از جنگ مجدد تبدیل شده است. ونس پس از شکست جمهوریخواهان در انتخابات کنگره، جنگ ایران را عامل شکست معرفی کرد و پایان جنگ، مهار تورم، بازگشت به سیاست «اول امریکا» و تغییر روابط با اسقاطیل را از مطالبات رأیدهندگان ناراضی دانست. ایران اعلام کرده تا زمانی که شروط هفتگانه این کشور برآورده نشود، نه تنگه هرمز را باز خواهد کرد و نه به میز مذاکره بازمیگردد ولی واشینگتن تاکنون با این شروط موافقت نکرده است.
سایه جنگ همچنان وجود دارد
با وجود ادامه تحرکات دیپلماتیک، همچنان سایه جنگ بر روابط ایران و امریکا سنگینی میکند. در این رابطه، «آکسیوس» بامداد جمعه گزارش داد که دونالد ترامپ، رئیسجمهور امریکا بعد از جلسهای با تیم امنیت ملی خود، قصد دارد به زودی درباره حمله مجدد به ایران تصمیم بگیرد. یک مقام امریکایی نیز گفت که سنتکام در حال نهایی کردن مقدمات از سرگیری احتمالی حملات گسترده به ایران است، اگرچه هنوز دستورالعمل جدیدی از کاخ سفید دریافت نکرده است. آکسیوس سپس ادعا کرد: «یکی از نشانههایی که امریکا قصد دارد حملات جدیدی را آغاز کند، میتواند ورود سومین گروه تهاجمی ناو هواپیمابر نیروی دریایی این کشور به خاورمیانه باشد». این تحرکات در شرایطی ادامه دارد که مقامات نظامی و سیاسی ایران هشدار دادهاند در صورت هرگونه اقدام نسنجیده از سوی امریکا، پاسخی پشیمانکننده خواهند داد.