جوان آنلاین: اگر در خانهتان کودک دارید یا با بچهها سروکار دارید، بیایید زندگی ۲۴ ساعته شان را مرور کنیم. آنها کمتر از نسل قبل میخوابند. اما چرا؟ چه چیزی تغییر کرده؟ آنان همیشه در حال رقابت هستند و با یک کلیک کمتر توی بازی آنلاین، عقب میافتند. همیشه باید مرحلههای بازی را کامل و بینقص پیش بروند. امتیاز برایشان مهم است.
اما یک چیز دیگر هم به کلی تغییر کرده است. ما به عنوان والد یا مربی، نردههای ایمنی قدیمی را از روی زندگی بچهها برداشتهایم. نسل ما یک نرده ایمنی برای زمان داشت. کی کارتون ببیند. کی توی کوچه بازی کند و کی بخوابد و شام بخورد. برنامهها و اولویتها محدود بود و انتخاب آسانتر. ولی کودک امروز، توی انبوهی از برنامههای جذاب گیر کرده که انتخاب برایش سخت است. کودک امروز، پا به پای بزرگسال توی فضای مجازی میچرخد. به همه راهوچاههای مجازی آشناست و حتی یاد گرفته اسباب بازی یا مایحتاج خودش را توی این صفحههای خوش رنگ و لعاب جستوجو کند. او میخواهد به موقع بخوابد. اما مغزش مدام درگیر دینگ دینگ پیام جدید است و این زندگی هوشمند در گوشی تمام نشدنی است و خواب وبیداری سرش نمیشود. بچهها در بسیاری موارد شببخیر میگویند و زودتر به رختخواب میروند که در تاریکی سراغ گوشی یا چت با دوستهای مجازی بروند. کودکان در این اقیانوس بیکران غرق شدهاند و کسی پناهشان نیست. آنها غریب ماندهاند و فکر میکنند درحال کشف جهان هستند، اما همه جهانشان خلاصه شده در قاب و صفحات گوشی. غذاهای رنگارنگ میبینند و هوس میکنند. هلههولههایی که هر روز تعدادشان زیاد میشود و بازیهای انلاینی که یکی پس از دیگری مد میشود و کسی از این قافله جا نمیماند.
آنها توقف کردن را بلد نیستند. اینکه میان بازی و هیاهوی دنیای مجازی کمی نفس تازه کنند. بین درس و تفریح و گوشی فرق قائل شوند. آنها وقتی وارد گوشی میشوند به کلی کنترل زمان از دستشان خارج میشود. میگویند فقط ۵ دقیقه جواب پیام دوستشان را بدهند میخوابند، اما ساعتها پای این ابزار جادویی میمانند و تهش یک چشم خسته دارند که مدام میمالند، خوابی که پریده و اشتهایی که کور شده است.
اینجاست که زنگ هشدار برای والدین به صدا درمیآید. اینکه باید کاری کرد و تا دیر نشده بچهها را از غرق شدن نجاتشان داد. باید یادشان داد چگونه برای وقت خودشان مرز بندی کنند.
والدینی که شاغل هستند و برای مدیریت زمان تنهایی کودک، او را به اغوش گوشی میسپارند. مادرانی که برای زمان استراحت، برای سکوت در میهمانی یا در امان ماندن خانه از شیطنت بچهها، حاضرند با یک گوشی آنها را به اقیانوس بفرستند. آنهایی که خسته از هیاهوی زندگی شهری و مسائل اقتصادی، سر کودک را با گوشی گرم میکنند و نمیدانند این لطفشان در نهایت چه ظلمی ست در حق آن طفلکان معصوم بیخبر از همه جا.
به کودک یاد دهیم برای مراقبت از خود لازم است طبق برنامه پیش برود. حتی اگر زمان کافی و بینهایت برای استفاده از گوشی دارد، خود را موظف بداند که آن را سر زمان مشخصی کنار بگذارد. یا اگر مشغول انجام تکلیف یا حفظ کردن شعر درسی است، یکباره سراغ گوشی نرود و ناخواسته سر از بازی آنلاین یا گفتوگوهای مجازی درنیاورد.
بسیاری از فرزندان به دلیل تنهایی در خانه یا اشتغال والدین و مهاجرت به شهرهای بزرگ، از ارتباطات واقعی دور میمانند و این خلأ را در فضای مجازی پر میکنند. با دوستان خیالی که هرگز ندیدهاند، اما به خوبی یکدیگر را درک میکنند. با گوشی درس میخوانند، با آن بازی میکنند با همان دوست میشوند و وقتی والدین به هوش میآیند که دیگر کودک دچار افسردگی شده و ترس از دستدادن گوشی دارد و لحظهای از خودش جدا نمیکند.
خیلی از کودکان هم از روی دست والدین تقلب میکنند. وقتی حضور مشترکشان در جمع صمیمی خانه مساویست با گردش تک نفره هر کدام از اعضا در صفحههای تودرتوی گوشی، عجیب نیست که آنها نیز یاد بگیرند. وقتی مادر مدام سرش در گوشی ست یا پدر را هر وقت صدا میزند غرق در دنیای شلوغ سوشال مدیاست، چطور میتوان توقع داشت کودک از این فضا دوری کند؟
با همه این تفاسیر، برای جدایی کودکان از دنیای دیجیتال راه گریزی نیست. پس بهتر است برای مدیریت بهتر، تدابیری بیندیشیم که کودک دچار کمترین آسیب شود. کمکش کنیم برای خودش مرز مشخص کند. بدون دعوا و بدون تهدید یا پرخاش. به او بگوییم اکنون وقت خواب است و باید ۵ دقیقه دیگر گوشی را کنار بگذاری!