جوان آنلاین: مجموعه «زنگ امید» را میتوان بهعنوان یک اتفاق مستندنگارانه و فرهنگی دید، چراکه معمولاً پرداخت به نوجوان در رسانه اینگونه است که یا قربانی آسیبهای اجتماعی هستند یا مخاطب سرگرمی. اما اینجا در «زنگ امید» پرسشگر، کنشگر، خلاق، سازنده و صاحب رؤیاست و این تفاوت این مجموعه با دیگر مجموعههای ساختهشده در این سبک روایت پیشرفت است و به این توجه داده که گاهی برای پیدا کردن نشانههای امید، لازم نیست خیلی دور برویم، کافی است کمی دقیقتر به اطرافمان نگاه کنیم؛ به مدرسهها، کارگاهها، آزمایشگاهها و حتی گوشههای ساده زندگی نوجوانانی که در میان مسائل در خانوادههای ایرانی زیست و رشد و نمو دارند و نسبت به مشکلات پرسشی در ذهن دارند و با نگاه و زاویه دید خود در جستوجوی راهحلی برای آنها هستند.
«زنگ امید» از همین نقطه آغاز میشود؛ از روایت نوجوانانی که مسئلهای را دیدهاند و تصمیم گرفتهاند برای آن کاری کنند و این آغاز راه بوده، تلاش کردند، شکست خوردند، به در بسته خوردهاند و ذهن نوجوان ما با حمایتهای پدر و مادر یا دیگر اعضای خانواده یا معلمان و مدیران مدارس در برابر ناملایمات تاب آورده و ناامید نشده تا به موفقیت رسیدهاند.
روایت پیشرفت اگر قرار باشد برای مخاطب باورپذیر و الهامبخش باشد، نباید فقط نتیجه را نشان دهد؛ باید مسیر رسیدن به نتیجه را هم روایت کند. باید تردیدها، محدودیتها، آزمون و خطاها، شکستها و دوباره برخاستنها را ببیند. زیرا آنچه یک موفقیت را برای دیگری الهامبخش میکند، صرفاً دیدن قله نیست؛ فهمیدن مسیری است که به قله رسیده است؛ و این درست دقیقاً کاری است که طراحان و ایدهپردازان این مجموعه مستند کردهاند و از این منظر، «زنگ امید» تلاشی موفق بوده است.
من میدانم آن لحظه با شکوه ترشح دوپامین ناشی از حس خوب پیروزی پس از سختیها و شکستها چقدر میتواند یک نوجوان ما را سرخوش و امیدوار و پر از رؤیاهای زیبا برای آینده کند؛ نکتهای که البته باید کارگردانهای مختلف این مجموعه، درخشانتر به آن میپرداختند و به بیننده عمدتاً نوجوان این برنامه این حس را انتقال میدادند که این تجربه خوش برای او هم میتواند تکرار شود.
نوجوانی دوره شکلگیری نگاه انسان به خودش و جهان پیرامونش است. نوجوانی که میبیند همسنوسال خودش توانسته از دل یک محدودیت، ایدهای بسازد یا برای یک مسئله واقعی راهحلی پیدا کند، فقط یک داستان موفقیت نمیبیند؛ یک امکان را میبیند. امکان اینکه خودش هم بتواند و این اتفاق کمی نیست.
در روزگاری که بخش قابل توجهی از تصویر نوجوانان ما و ادراک آنها نسبت به جامعه از خلال بازتاب بحرانها، ناکامیها و اخبار تلخ در رسانههای پرتعداد متخاصم ضدایرانی شکل میگیرد، رسانه ملی میتواند در غبارزدایی و تشریح این برساختها نقش مهمی داشته باشد؛ و شاید این همان جایی باشد که عنوان «زنگ امید» معنای واقعی خود را پیدا میکند. امید واقعی آن است که نوجوان ایرانی خود را نسبت به گام برداشتن در مسیر پیشرفت کشورش مؤثر میبیند و درک میکند که ما سرزمین بیمسئلهای نیستیم. مسائل فراوانی در حوزههای مختلف پیش روی ماست؛ از محیط زیست و کشاورزی گرفته تا صنعت، فناوری، آموزش و سلامت. اما شاید آنچه بیش از هر چیز به آن نیاز داریم، نسلی باشد که مسائل را فقط به عنوان مانع نبیند، بلکه آنها را موضوعی برای فکر کردن، پرسیدن و یافتن راهحل بداند و این شاید مهمترین پیامی باشد که میتوان از «زنگ امید» دریافت.
نقطه قوت دیگر این مجموعه مستند، هرچند که تولید آن را دشوارتر میکند، گستره جغرافیایی سوژهیابی آن است؛ چیزی که در سند تحول صدا و سیما هم آمده و شما در این مجموعه مستند قصه نوجوانانی را میبینید که از بروجن و بروجرد گرفته تا مشهد و شیراز و دیگر نقاط کشور پهناورمان حضور دارند و این خود میتواند برای نوجوانان موفق، خانوادههایشان و مربیان و مدیران مدارس در شهرهای دور از مرکز، امیدبخش باشد که تلاشهایشان در رسانه ملی بازتاب یافته یا مییابد؛ و چه بسیار نوجوانان خلاق و پرشور در سرتاسر ایران عزیزمان که برای ادامه راه نیازمند توجه و کشف شدن دارند و پر از قصههای ناگفته هستند.
«زنگ امید» اگر بتواند این قصهها را کشف و درست روایت کند، در واقع فقط قصه چند نوجوان موفق را روایت نکرده است؛ قصه نسلی را روایت کرده است که میتواند نسبت متفاوتی با مسئلههای پیرامون خود داشته باشد. نسلی که به جای پرسیدن «چه چیزی نداریم؟» میپرسد: «با آنچه داریم، چه میتوانیم بسازیم؟» و اینجاست که امید به آینده ایرانی شکوهمند متولد میشود.
