یک نماینده مجلس معتقد است انتشار دادههای هزینهکرد منابع شرکتها در بخش مسئولیتهای اجتماعی باعث میشود که رقابت سالمی بین شرکتها به وجود بیاید. همچنین امکان یادگیری متقابل به وجود میآید و شرکتها روندهای مثبت را از یکدیگر فرا میگیرند. به این ترتیب، بهترین شیوهها در صنایع مختلف نهادینه میشود. تمامی این روندها مثبت ارزیابی میشود و منافع کشور را تأمین میکند.
سازمان بورس و اوراق بهادار با ابلاغ دستورالعملی جدید، گامی فراتر از یک الزام گزارشدهی ساده برداشته و عملاً مفهوم مبهم «مسئولیت اجتماعی» را به یک حوزه شفاف و قابل نظارت تبدیل کرده است. براساس این ابلاغیه که مهلت آن ۱۹مرداد ۱۴۰۵ تعیین شده بود، شرکتهای بورسی و فرابورسی موظفند جزئیات کامل هزینههای سال ۱۴۰۴ و برنامههای سال ۱۴۰۵ را در سامانه کدال منتشر کنند. این امر شامل هزینههای شرکتها در بخش مسئولیتهای اجتماعی نیز میشود. نکته کلیدی مصوبه سازمان بورس مبنی بر الزام شرکتها به انتشار جزئیات هزینهکرد منابع در مسئولیتهای اجتماعی، الزام به شفافسازی تا سطح ۱۰ درصد از کل هزینهها صورت گرفته است. این یعنی شرکتها دیگر نمیتوانند با یک رقم کلی از کنار این سرفصل عبور کنند، بلکه ناگزیرند سرفصلهای هزینه، دلایل توجیهی، محل دقیق مصرف، مشخصات دریافتکنندگان و حتی ارتباط هزینهها با منافع و پایداری شرکت را به صورت تفکیکشده ارائه دهند.
پیشزمینه این اقدام، واکنشی به اعتراض گسترده کارشناسان و سهامداران نسبت به تصویب ارقام چند هزار میلیاردی تحت عنوان مسئولیت اجتماعی در مجامع سالانه بود. ارقامی که گاه به نیمی از سود خالص شرکتها میرسید. این مصوبه با تبدیل مسئولیت اجتماعی از یک بیمه تبلیغاتی به یک فرایند شفاف و حسابرسیشده، نه تنها راه سوءاستفاده را میبندد، بلکه زمینه را برای رقابت سالم شرکتها در اجرای پروژههای اثرگذار اجتماعی فراهم میکند و اعتماد عمومی به بازار سرمایه را افزایش میدهد. اکبر پولادی، نماینده لنجان مجلس شورای اسلامی، در گفتوگو با «جوان» با اشاره به این موضوع که الزام شرکتها به انتشار جزئیات هزینهکرد منابع در بخش مسئولیتهای اجتماعی گامی در راستای اعتمادسازی در کشور است، تصریح کرد: این موضوع همواره مورد تأکید مجلس بوده که باید همه چیز شفاف باشد. هر چقدر شفافیت بیشتر شود، اعتماد مردم به روندهای حکمرانی و اقتصادی کشور بیشتر میشود.
وی ادامه داد: شفافسازی هزینهکرد شرکتها در بخش مسئولیتهای اجتماعی کاملاً مثبت است و زمینه را برای افزایش پاسخگویی مدیران شرکتها مهیا میکند. وقتی کنترل و نظارتی روی امور وجود نداشته باشد، مدیران دلیلی نمیبینند که عملکرد مثبتی از خودشان به نمایش بگذارند، اما وقتی همه چیز در معرض دید مردم است و نظارت صورت میگیرد، مدیران پاسخگویی بیشتری دارند. این نماینده مجلس خاطرنشان کرد: افزایش پاسخگویی مدیران در نهایت به بهبود عملکرد شرکتها میانجامد. این امر به نفع کشور و مردم است و مثبت ارزیابی میشود. پولادی گفت: شرکتهایی که در کشور فعالیت میکنند و به سوددهی میرسند، در واقع از امکانات کشور استفاده میکنند و این امکانات متعلق به عموم مردم است. بر همین اساس، یکسری مسئولیتهای اجتماعی برای شرکتها تعیین میشود که ملزم به اجرای آنها هستند. وی ادامه داد: انجام مسئولیتهای اجتماعی شرکتها باعث میشود که منابع تخصیصیافته به این حوزه در بخشهایی مانند تولید، اشتغالزایی و محرومیتزدایی به کار بیفتند. این امر به نفع کشور است و منافع مردم را تأمین میکند.
این نماینده مجلس خاطرنشان کرد: قبلاً این امکان وجود داشت که شرکتها منابع مربوط به مسئولیتهای اجتماعی را در حوزههای دیگر به کار بگیرند، اما ذیل این بخش لیست کنند. ولی الان وقتی قرار است جزئیات هزینهکرد شرکتها منتشر شود، امکان اینگونه سوءاستفادهها وجود ندارد. وی ادامه داد: این اقدام مثبتی است که به شرکتها فرصت داده شده بود تا پایان وقت اداری ۱۹ مردادماه، اطلاعات دقیقی شامل مبلغ هزینهها، سرفصلها، دلایل توجیهی، محل مصرف و حتی مشخصات دریافتکنندگان را در سامانه کدال منتشر کنند. این ابزاری در راستای شفافسازی و افزایش اعتماد عمومی است. نماینده لنجان در مجلس خاطرنشان کرد: در سطح کلان، این شفافیت به نهادهای ناظر و سیاستگذاران کمک میکند تا شکافهای اجتماعی موجود را شناسایی و تخصیص بودجههای عمومی را هدفمندتر کنند. اقدام سازمان بورس، شاید در ابتدا فشار اداری به وجود بیاورد، اما در بلندمدت به بهبود عملکرد شرکتها و افزایش پاسخگویی آنها میانجامد که نتایج مثبتی برای کشور دارد. وی ادامه داد: شرکتها وقتی میدانند که مخارجشان در معرض دید عموم قرار میگیرد، تلاش میکنند هزینهها را بهینهسازی و از انجام پروژههای بیاثر یا موازیکاری پرهیز کنند. این موارد به معنی بالا بردن سطح کیفیت عملکرد شرکتهاست که در نهایت به نفع اقتصاد ملی و مردم است.
