جوان آنلاین: موتورسواران رکورددار حوادث ناگوار پایتخت هستند؛ این را از آمارهای پلیس میتوان دریافت. همچنانکه طبق اعلام پلیس راهور، بررسی آمار تصادفات سال ۱۴۰۴ نشان میدهد، موتورسواران ۴۴درصد از متوفیان حوادث رانندگی پایتخت را تشکیل میدهند. به همین خاطر ساماندهی موتورسواران پایتخت میتواند هم از حوادث ترافیکی کم کند و هم موجب سلامت و ایمنی شهروندان و در رأس آن خود موتورسواران شود. با وجود این، در حال حاضر دوربینهای ثبت تخلفات نظارتی در شهرها، پلاک موتورها را ثبت و ضبط نمیکنند، به همین دلیل موتورسواران خیالشان راحت است که تخلفاتشان دیده نمیشود. این در حالی است که در سایر کشورها، موتورسیکلتها در کارخانه به RFID مجهز میشوند و بعد دوربینهای نظارتی شهرها نیز به قدری پیشرفته هستند که توانایی رصد موتورسیکلتها از طریق همین آیدیها را دارند و به این طریق موتورها هم مثل خودروها دائماً تحت رصد پلیس قرار دارند که همین مسئله باعث کاهش تخلفات و در پی آن کاهش تصادفات و فوتیها میشود.
بیخود نیست که موتورسواران رکورد حوادث ترافیکی ناگوار پایتخت را در دست دارند. شاید بتوان آنها را عجول معلق نامید! موتورسوارانی که علاوه بر خیابان در پیادهرو، فضای پارکها و هر کجایی که فکرش را بکنید به یکباره سر راهتان سبز میشوند و با سرعت بالا ممکن است برای خودشان و شما دردسرساز شوند. همین رفتارها و آمار و ارقامی که از آسیب موتورسواران در حوادث ترافیکی وجود دارد به اندازه کافی قانعکننده است تا اجرای طرحهای ساماندهی موتورسواران را ضروری کند. با وجود این، در حال حاضر دوربینهای ثبت تخلفات نظارتی در شهرها، پلاک موتورها را ثبت و ضبط نمیکنند. نیروهای پلیس هم در همه معابر حضور ندارند و موتورسواران هر تخلفی که میتوانند انجام میدهند، چون میدانند جریمهای در انتظارشان نیست. اما اگر دوربینها مجهزتر شوند و امکان رصد تخلفات آنها نیز فراهم شود، میزان تخلفات موتورسیکلتسواران قطعاً کاهش پیدا میکند.
مرگ ۱۲۰ موتورسوار از ابتدای سال
از ابتدای سال ۱۴۰۵ تاکنون، ۱۲۰ موتورسیکلتسوار در تصادفات پایتخت جان خود را از دست دادهاند. بررسی آمارها نشان میدهد از مجموع این جانباختگان، ۶۸ نفر در بزرگراهها و ۵۲ نفر نیز در معابر فرعی «تردد در تونلها و خطوط ویژه» جان خود را از دست دادهاند. براساس «ماده ۲۰ قانون رسیدگی به تخلفات رانندگی» کلیه قوانین و مقررات عمومی مربوط به حملونقل و عبورومرور در مورد موتورسیکلتها نیز جاری است. حرکت در پیادهرو یا در جهت مخالف مسیر مجاز، ایجاد عمدی صدای ناهنجار، حمل بار غیرمتعارف، حرکت نمایشی مارپیچ، تکچرخ، حمل یدک، عدماستفاده از کلاه ایمنی و تردد در خطوط ویژه اتوبوسرانی با موتورسیکلت تخلف محسوب شدهاست.
جالب اینجاست که از ابتدای سال جاری تا کنون بیش از ۹۴۵ هزار فقره تخلف موتورسیکلت در تهران ثبت شده که بیشترین تخلفات شامل عدم استفاده از کلاه ایمنی، تردد غیرمجاز در خطوط ویژه و تخلفات مربوط به پلاک است.
این اعمال قانونها شامل ۷ هزار فقره عبور از پیادهرو، ۴۸۰ هزار فقره عدم استفاده از کلاه ایمنی، ۶۳ هزار فقره تخلفات پلاک، ۸۱ هزار فقره عبور از محل ممنوع و ۵۳ هزار فقره تردد در خطوط ویژه بوده که به ثبت رسیده است.
ساماندهی بدون ابزار
اوایل خرداد ماه بود که سردار ابوالفضل موسویپور، رئیس پلیس راهور تهران بزرگ در نشستی خبری درباره طرح ساماندهی موتورسواران اینگونه توضیح داد: «هم اقدامات سلبی و هم اقدامات ایجابی ما در خصوص ساماندهی موتورسیکلتها آماده است. طرح مشترک ما آماده است. ما از سال قبل قرارگاهی را تشکیل دادیم که شهردار تهران فرمانده قرارگاه است و فرمانده انتظامی بزرگ، پلیس راهور، صدا و سیما، مراجع قضایی و بیمه از اعضای اصلی این قرارگاه هستند. طرح ما آماده است اگر شرایط مهیا شود پلیس آمادگی اجرای طرح با مشارکت شهرداری تهران را دارد.» طرح ساماندهی برخورد با تخلفات «موتورسیکلتسواران» در «خطوط ویژه» بنا بود از روز شنبه سوم مرداد آغاز شود. با وجود این اگر شما هم در مسیر روزانه خود در شهر تردد کنید همچنان با رفتارهای پرخطر موتورسواران مواجه خواهید شد، نکتهای که نشان میدهد شاید باید نوع ساماندهی موتورسواران را بهروزرسانی و روشهای سنتی معمول را بازنگری کرد.
ساماندهی موتورسواران نیازمند نظارت لحظهای
همه ما حضور مأمورهای پلیس راهور را در تقاطعهای پرخطر دیدهایم که در هنگام اجرای طرحهای ساماندهی و برخورد با موتورسواران متخلف، دست به کار میشوند و با ایستادن سر چهارراهها و تقاطعهای پرخطر سعی میکنند موتورسواران متخلف را متوقف و حتی موتورسیکلتشان را توقیف کنند. اما ادامه روند تخلفات موتورسواران نشان میدهد این روند برای ساماندهی آنها کار نمیکند!
در کشورهای پیشرفته برای مدیریت و نظارت دقیقتر بر موتورسیکلتسواران، هنگام تولید موتورسیکلت در کارخانهها، قطعهای (RFID) روی آنها نصب میشود که به سیستمهای شهری و پلیسی این امکان را میدهد که هر لحظه موتورسیکلت را همانند خودروها در معابر تحت نظر داشته باشد. در واقع با نصب این قطعه الکترونیکی و بر اساس نقشههای جیایاس شهری، تمام معابر، پیادهروها، خطوط ویژه و ... مشخص شده و اگر موتورها هرگونه تخلفی مرتکب شوند توسط این سامانهها رصد و اعمال قانون میشوند و با سامانههای تخلفات موتورسیکلت، این وسایل نقلیه کنترل میشوند.
فعلاً همراهی رانندگان و موتورسواران بهترین راهکار است!
هر چند مدیران شهری وعده دادهاند تا پایان سال خیابانها را به دوربینهای نظارتی مجهز میکنند، اما خلأ نصب قطعات الکترونیکی روی موتورسیکلتها از کارخانه، همچنان کار نظارت و ساماندهی بر آنها را سخت میکند. سردار سید ابوالفضل موسویپور، رئیس پلیس راهور تهران معتقد است ما نمیتوانیم با روشهای سنتی مثل استقرار نیروهای پلیس راهور در تمام معابر این مشکلات را رفع کنیم زیرا نمیشود تعداد زیادی مأمور را در تمام معابر به صورت ۲۴ ساعته داشته باشیم، اما این دوربینها ۲۴ ساعته و در تمام ایام سال و در تمام معابر باید فعال باشند تا بتوانند به خوبی تخلفات را بررسی کنند.
به گفته وی در حال حاضر در بحث دوربینهای سامانههای نظارتی تخلفات، ضعف داریم. رئیس پلیس راهور تهران ابراز امیدواری کرد پلیس بتواند تا پایان سال با وعده مدیران شهری، این نقصها را برطرف کند و اگر این اتفاق رخ دهد، تخلفات به خوبی رصد میشود و شاهد کاهش تخلفات خواهیم بود. سردار موسویپور در پاسخ به این سؤال که نحوه اعمال قانون چگونه خواهد بود؟ میگوید: «در ابتدا موتورسواران متخلف جریمه میشوند و در صورت نیاز، توقیف نیز صورت میگیرد، اما در کشورهای دیگر، جریمهها ضمانت اجرایی دارند که این مسئله هنوز در کشور ما وجود ندارد.»
بنا به تأکید وی در مجموع همراهی رانندگان خودروها و موتورسیکلتها و سایر کاربران ترافیکی در رعایت قوانین راهنمایی و رانندگی مهمترین عامل کنترل ترافیک و کاهش تصادفات است.
